خانه / کلام و عقیده / استاد مطهری و ضرورت مراجعه به کتب اهل سنت   ماموستا ملا نریمان (فرید) احمدی  * مدرس مدارس علوم دینی اهل سنت و دانشگاه های کردستان  *

استاد مطهری و ضرورت مراجعه به کتب اهل سنت   ماموستا ملا نریمان (فرید) احمدی  * مدرس مدارس علوم دینی اهل سنت و دانشگاه های کردستان  *

در این مقاله ابتدا اشاره ای به مقام فقهی شهید آیت الله مطهری و مغفول بودن آن شده است. سپس لزوم مراجعه به کتب اهل سنت از نظر آن شهید بیان گردیده است . آنگاه به میزان اثرپذیری ایشان از روش فقهی مرحوم آیت الله بروجردی و روش فقهی امام خمینی (ره) اجمالا اشاره گردیده است .
واژگان کلیدی : اجتهاد، حدیث، روش فقهی ، اهل سنت

در این مقاله ابتدا اشاره ای به مقام فقهی شهید آیت الله مطهری و مغفول بودن آن شده است. سپس لزوم مراجعه به کتب اهل سنت از نظر آن شهید بیان گردیده است . آنگاه به میزان اثرپذیری ایشان از روش فقهی مرحوم آیت الله بروجردی و روش فقهی امام خمینی (ره) اجمالا اشاره گردیده است .
واژگان کلیدی : اجتهاد، حدیث، روش فقهی ، اهل سنت
استاد شهید مطهری در جامعه ما بیشتر به عنوان یک فیلسوف و متکلم معروف است و کمتر به جنبه فقهی او توجه شده است در حالیکه این جنبه علمی از شخصیت استاد شهید ارزشمند و قابل توجه است که مغفول مانده است. امام خمینی (ره) در پیام خود به مناسبت شهادت  آیت الله مطهری  از او به عنوان ” اندیشمند ، فیلسوف و فقیه”  ،  یاد کرد که نشانه شناخت امام از مقام فقهی استاد بود . استاد شهید مطهری  به مدت هشت سال در درس فقه و اصول مرحوم آیت الله بروجردی شرکت داشت و از  طلاب بارز وی به شمار می رفت. او همچنین از اولین شاگردان درس خارج اصول امام خمینی  (ره) بود . قبل از اینکه از حوزه علمیه قم به تهران مهاجرت کند درس خارج فقه و اصول را به طلاب تدریس می کرد ، و از اساتید معروف حوزه بود  تا جائیکه همه فضلا جایگاه روشن و بلندی برای او پیش بینی می کردند . شگفتا اینکه در این شرایط ناگهان تصمیم می گیرد که به تهران برود ، تا نشان دهد که اهداف بزرگی را در سر می پروراند. کم توجهی به جایگاه فقهی استاد شهید مطهری امری طبیعی است؛ زیرا بیشتر تالیفات او حول مسائل کلامی و فلسفی است این هم به خاطر نیازها و خواست جامعه آن روز بوده است . تا حد زیادی توانائیهای علمی خویش را در زمینه فلسفه و کلام نشان داد . اما توانائیهای فقهی او تا حد زیادی نهفته باقی ماند . شاید اگر بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به شهادت نمی رسید با توجه به اینکه نظام جمهوری اسلامی با مشکلات فقهی زیادی روبرو شد ، به طور قطع توانائیهای فقهی او به منصه ظهور می پیوست و جایگاه شایسته خود را پیدا می کرد . علی رغم همه اینها، مسائل فقهی که در تالیفات استاد شهید مطهری دیده می شود ، اندک نیست . به هر جهت برخی از ویژگیهای مجتهد و فقیه شیعه از نظر استاد شهید مطهری به شرح زیر می باشد : ۱-آشنائی با تاریخ فقه و اندیشه های گوناگون فقهای قدما و متأخرین . ۲-آشنائی با علم حدیث و رجال حدیث و طبقات روات و محدثین. ۳-نگاه به فقه سائر فرق اسلامی و طرق و شیوه های آنان . در خصوص این ۳ ویژگی ، بایستی اشاره کنم که آیت الله استاد شهید مطهری بر این باور بود که مجتهد و فقیه شیعی برای فهم احادیث لازم است که به کتب اهل سنت مراجعه کند ، و هنگامیکه یکی از بزرگان شیعه در این مورد به او اعتراض نمود که چرا در کتاب حجاب خود به کتب احادیث اهل سنت استناد نموده است، استاد در پاسخ او گفت : کسانیکه در مدرسه مرحوم آیت الله بروجردی پرورش یافتند به خوبی می دانند که بسیار مفید بلکه ضروری است که برای فهم ، فراگیری و اثبات و نفی أحادیث به کتب اهل سنت مراجعه شود ، سپس افزود : از زمانی که مجموعه فقه و حدیث ما پدیدار گشت در جوی بود که فقه و حدیث اهل سنت به هر حال موجود بود . آنها فقه و حدیث را از هم تفکیک کردند . علاوه بر این در باب خبر واحد اعتماد و وثوق ملاک است نه مذهب ( شیعه یا سنی) . و روایاتهای اهل سنت حد اقل می تواند مؤید روایات ما باشد . علاوه بر این سیره اصحاب در فقه و تفسیر همیشه اینگونه و بر این اساس بوده است . به عنوان نمونه : -کتابهای شیخ و علامه سرشار از اقوال و گفته های فقهی اهل سنت می باشد . -همچنین معظم تفسیر مجمع البیان نقل قول از أقوال و أحادیث اهل سنت است ، تنها اندکی از آن أحادیث شیعی است ، -تفسیر المیزان نیز در هرجا روایات اهل سنت را ذکر می کند .(۱) أسلوب فقهی : استاد مطهری تحت تاثیر اسلوب فقهی مرحوم آیت الله بروجردی و مؤمن به ان اسلوب بود . استاد مطهری می گوید  در هشت سال آخر اقامتم در قم که همزمان با سالهای اولیه آمدن آیت الله بروجردی به قم بود ، از کلاس درس ایشان استفاده زیادی کردم و چون من معتقد به اسلوب فقهی او بودم لذا بر این باورم که باید آن اسلوب ادامه پیدا کند و تکمیل گردد .(۲) و لیکن تشابه اسلوب فقهی استاد مطهری با اسلوب فقهی امام خمینی (ره) از ناحیه اهتمام ویژه آن دو بزرگور به مقتضیات زمان است. استاد مطهری به مساله “اسلام و مقتضیات زمان” اهتمام ویژه ای می ورزید و آن را مساله ای قابل طرح می دانست و بر این باور بود که قوانین اسلام به تناسب زمان و تغییر اوضاع و احوال و پیدایش مسائل جدید قابل انعطاف است . او می گفت : از زمان آغاز دین اسلام و تا قرن هفتم  و هشتم هنگامی که اسلام در انتشار بود ، و هر روز با مسائل جدیدی روبرو می گشت ، فقه اسلامی بدون نیاز به هیچ منبع دیگری وظیفه خود را انجام داده و پاسخگو بود ، اما در قرون اخیر به سبب عدم اهتمام مسئولین به مسائل اسلامی از یک طرف و شیفتگی به غرب از طرف دیگر ، این وهم را به وجود آورد که دین اسلام و قوانین اسلامی پاسخگوی عصر جدید نیست و ناتوان است .
پاورقی : (۱)أجوبة الأستاذ ص ۱۴ (۲). ست مقالات، ص ٢۵۴ منابع و مصادر : ۱- مقتبس من کتاب عشر مقالات، الطبعة الثامنة عشر، ص .١٠٠ – ٩٧ ٢ –  ست مقالات، ص ٢۵۴ ۳- ست مقالات، ص ٢۵۵- ٢۵٨ ۴- أجوبة الاستاذ، ص ١۴ -۵ مذکرات الاستاذ المطهری، حرف.« ع» ۶-  الاسلام و متطّلبات الزمان، ج ١، ص ١٢ ٧- مسألة الحجاب، ص ٢٢٠

شناسه خبر : 19931

این خبر رو هم ببینید

آیت الله العظمی جوادی آملی در دیدار علمای اهل سنت: نباید اختلافات علمی به اختلافات عملی منجر شود

‌حوزه/ حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان این که هیچ اختلافی، قدرت آن را …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × دو =