خانه / سیاسی /   تحلیلی بر وضعیت بیکاری و بی برنامگی در استان کردستان دکتر خالد توکلی

  تحلیلی بر وضعیت بیکاری و بی برنامگی در استان کردستان دکتر خالد توکلی

تلاش برای جذب سرمایه گذاری خارجی و بخش خصوصی و تقویت مشاغل کوچک از مهم¬ترین راهکارهای دولت در استان کردستان ذکر شده است.
 

 
جذب سرمایه گذاری خارجی و بخش خصوصی نیازمند وجود زیرساخت های مناسب مانند صنایع بالادستی و بزرگ، جاده، فرودگاه، سیستم اداری و نظام بانکی سالم و کارآمد است که در این زمینه هیچ برنامه ی مشخص و هدفداری به چشم نمی خورد.
۱٫       بیکاری یکی از مهم ترین آسیب های اقتصادی است که نه تنها پیامدهای اقتصادی بلکه عوارض سیاسی و فرهنگی فراوانی دارد، به همین دلیل همواره در تمامی کشورها و جوامع مختلف یکی از مطالبات اصلی مورد توجه مردم و از وظایف و برنامه های مسئولین حکومتی بوده است.
در حقیقت حضور در جامعه، انجام وظایف و برعهده گرفتن نقش های اجتماعی توسط افراد در وهله¬ی اول مستلزم تأمین نیازهای اساسی افراد و داشتن شغل و گسترش اشتغال مناسب در جامعه است.
 اگر این مهم در جامعه تحقق نیابد آنگاه مسائل و مشکلات متعددی گریبان جامعه را خواهد گرفت. اهمیت اشتغالزایی در حدی است که در اصل بیست و دوم قانون اساسی در ردیف حیثیت، جان، مال، حقوق و مسکن مورد اشاره قرار گرفته و از تعرض مصون تلقی شده است.
 همچنین در اصل بیست و هشتم داشتن شغل دلخواه فرد را حق وی دانسته و دولت را موظف کرده است که برای همه ی افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.
در اصل چهل و سوم، مجدداً بر تأمین امکانات برابر و نقش دولت در این زمینه تأکید شده است. علاوه بر این، بسیاری از مسئولین حکومتی به عنوان اصلی ترین دستاورد دوران حاکمیت خویش از آن یاد و تمامی تلاش¬ها را صرف تحقق وعده های خود در این زمینه می کنند.
در مقابل بیکاری، علاوه بر عوارض اقتصادی و اجتماعی زیادی که دارد موجب گسترش نارضایتی علیه حکومت نیز می¬شود و در برخی از موارد می تواند انقلاب و تغییر را به دنبال داشته باشد. ا
ز این روست مسئولین به طور مرتب از بیکاری به عنوان یک معضل و آمار و ارقام مربوط به آن سخن به میان می آورند.
برای نمونه وزیر اقتصاد در مورد وضعیت اشتغال در گذشته و در دولت قبل و آینده ی آن گفته است: ظرف ۵ سال آینده باید برای ۸ میلیون نفر شغل ایجاد کنیم اما در ۸ سال گذشته خالص ایجاد اشتغال کشور صفر بوده و این آمار در سایت بانک مرکزی گذاشته شده است، آماری که دولت قبل می‌داد ایجاد اشتغال جدید بدون حساب مشاغلی بود که در دوره رکود از دست رفته بود و افراد، بیکار شده بودند ( ttp://fararu.com/fa/news/200622/). وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این مورد به نکاتی اشاره داشته است که در دولت قبلی روی داده است: در سال ۱۳۹۱ اشتغال ۳۶ درصد رشد منفی داشت در حالی که دولت وقت وعده تولید ۲٫۵ میلیون شغل را داده بود و در شرایطی که رشد اقتصادی کل کشورمنفی است وعده ایجاد ۲٫۵ میلیون شغل معنایی جز عوام‌فریبی ندارد 
۲٫       شاخص های مختلفی که در مورد توسعه و میزان برخورداری از امکانات اقتصادی در سطح کشور منتشر شده است نشان از توسعه نیافتگی و نابرخورداری استان کردستان و حتی کل مناطق کردنشین نسبت به دیگر استان ها دارد. این امر در مورد شاخص¬های اقتصادی پررنگ تر و آشکارتر است. برای مثال، مقایسه ی نرخ رسمی بیکاری که از سوی نهادهای رسمی منتشر شده است از بی برنامگی گسترده نسبت به کردستان حکایت دارد به گونه ای که در سال ۱۳۹۱ این استان، بعد از ایلام و کرمانشاه، بالاترین نرخ بیکاری را در سطح کشور دارد.
 بدیهی است بالابودن نرخ بیکاری از یک سو موجب افزایش دیگر مسائل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی شده است و از سوی دیگر   تداوم نرخ بالای بیکاری در استان نشان می¬دهد که مسئولین و برنامه ریزان دولتی، اگر چه از بیکاری به عنوان یکی از مسائل اصلی و مهم کردستان نام می برند اما واقعیت نشان می دهد که دارای برنامه، عزم و اراده ای جدی برای رفع این معضل از کردستان نیستند و طرح¬هایی که تا کنون به مرحله ی اجرا در آمده اند، نیز ناکارآمد بوده اند.
 
۳٫       یکی از علل تداوم نرخ بالای بیکاری و یکی از مقدمات برنامه¬ریزی برای کاهش آن وجود آمار دقیق از چند و چون آن است. بدون شناخت و آگاهی نسبت به یک مسئله هرگز نمی¬توان در جهت حل و فصل آن گام نهاد. ارقامی که از نرخ بیکاری در استان کردستان ارائه می شود  اگر نگوییم عوام فریبی  در بهترین حالت، بیانگر عدم شناخت دقیق از این مسئله است.
 مرکز آمار ایران نرخ بیکاری را در کردستان در زمستان ۱۳۹۲، ۸/۱۵ و در بهار ۱۳۹۳، ۴/۱۰ اعلام کرده است. استاندار و مشاور وی نرخ بیکاری را بالاتر از ۲۸ درصد می دانند و معاون توسعه ی منابع انسانی استانداری نیز معتقد است که نرخ بیکاری بیش از ۳۵ درصد است. آمارهای فوق نشان می دهد که درک درستی از نرخ بیکاری در کردستان وجود ندارد یا ممکن است آمار دقیق اعلام نشود و همچنانکه وزیر صنعت،‌معدن و تجارت گفته است امکان دارد آمار دروغ اعلام شده باشد. بدیهی است شرط لازم برای تغییر و بهبود سطح اشتغال داشتن درک و آمار درست از این مسئله است که در کردستان این امر دیده نمی¬شود.
 
۴٫ راهکارهای ارائه شده نیز در این زمینه بسیار ناقص به نظر می رسند: تلاش برای جذب سرمایه گذاری خارجی و بخش خصوصی و تقویت مشاغل کوچک از مهم ترین راهکارهای دولت در استان کردستان ذکر شده است. جذب سرمایه گذاری خارجی و بخش خصوصی نیازمند وجود زیرساخت های مناسب مانند صنایع بالادستی و بزرگ، جاده، فرودگاه، سیستم اداری و نظام بانکی سالم و کارآمد است که در این زمینه هیچ برنامه ی مشخص و هدفداری به چشم نمی خورد. گسترش مشاغل کوچک نیز قبل از هر چیز مستلزم انجام کارهای بزرگ است که قبلاً می¬بایست انجام شده باشد و زمینه را برای کارآفرینی فراهم آورد. در غیر این صورت، مسئولان جدید نیز مجبور می¬شوند – مانند دولت قبل (بر اساس گفته¬ی وزیر صنعت و اقتصاد)  برای عوام فریبی و توجیه بی برنامگی و شکست خویش، آمار دروغ اعلام نمایند.
 
۵٫ اشتغالی که اکنون در کردستان وجود دارد بیش از آنکه بر اثر برنامه¬های دولت ایجاد شده باشد نتیجه ی ابتکار خود مردم کردستان و مواهب طبیعی از یک سو و وضعیت بین المللی از سوی دیگر است. امکان گسترش و تقویت گردشگری در کردستان وجود دارد اما زیرساخت¬های لازم برای آن آماده نیست. کردستان سرشار از معادن مختلف است اما نه تنها این معادن موجب اشتغال برای مردم کردستان نشده اند بلکه برای برخی از افراد صاحب نفوذ به رانت تبدیل شده اند و اسناد مالکیت آنها مشخص نیست که در دستان چه کسانی قرار گرفته است و قرار دارد. محیط طبیعی به عنوان یک جاذبه¬ی گردشگری به شدت تخریب می شود و در حال نابودی است، برای نمونه می توان به جنگل های مریوان و چشمه بل اشاره کرد که اقدامات جدی در این موارد دیده نمی شود. اغلب کارخانه¬ها و بنگاه¬های اقتصادی در شهرک های صنعتی یا غیر فعال هستند یا صاحبان آنها دچار مشکلات اقتصادی زیادی هستند. تمامی این موارد حکایت از آن دارد که چشم انداز حل معضل بیکاری چندان روشن نیست و برنامه¬ی مشخصی برای مهم¬ترین مسئله¬ی اقتصادی کردستان وجود ندارد.

شناسه خبر : 18421

این خبر رو هم ببینید

افشاگری فعال اماراتی: مخالفت با عادی سازی روابط در امارات ۱۰ سال حبس و جریمه سنگین دارد

یک فعال اماراتی فاش کرد طرفداران عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی در کشور امارات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − چهارده =