خانه / کلام و عقیده / تعریف مصطلح الحدیث و مشهورترین کتاب‌ها در این علم

تعریف مصطلح الحدیث و مشهورترین کتاب‌ها در این علم

علم مصطلح الحدیث، علم به قواعد و اصولی است که به وسیله آن احوالات سند و متن حدیث از حیث قبول و رد بررسی می‌گردد

۱) تعریف مصطلح الحدیث[۱] الف) تعریف اصطلاحی مصطلح الحدیث[۲]؛ موضوع وو فایده‌ی آن
علم مصطلح الحدیث، علم به قواعد و اصولی است که به وسیله آن احوالات سند و متن حدیث از حیث قبول و رد بررسی می‌گردد.
موضوع علم مصطلح الحدیث
موضوع علم مصطلح الحدیث، بحث از سند و متن حدیث است، از حیث پذیرفته شدن یا رد آن.
فایده‌ی علم مصطلح الحدیث
فایده‌ی بحث از علم مصطلح الحدیث، جدا کردن احادیث صحیح از غیر صحیح می‌باشد.
ب) حدیث در لغت و اصطلاح
«حدیث» در لغت به معنای «جدید» است و جمع آن «احادیث» می‌باشد.
حدیث در اصطلاح، هر چیزی است که به نبی (صلی الله علیه و آله و سلم) اضافه شود، همانند: قول، فعل، تقریر و صفت.
ج) خبر در لغت و اصطلاح
اخبر در لغت به معنای «نباء» و جمع آن «أخبار» است.
خبر در اصطلاح به سه معنا آمده است:
۱٫ خبر مترادف با حدیث است و در اصطلاح به یک معنا می‌باشند.
۲٫ خبر مغایر با حدیث است؛ حدیث چیزی است که از نبی (صلی الله علیه و آله و سلم) رسیده باشد؛ ولی خبر چیزی استت که از غیر نبی صادر شده باشد.
۳٫ خبر اعم از حدیث است؛ حدیث چیزی است که از نبی (صلی الله علیه و آله و سلم) رسیده باشد؛ ولی خبر چیزی استت که از نبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و غیر نبی رسیده باشد.
۲) معروف‌ترین کتاب‌ها در علم المصطلح الحدیث[۳] ۱٫ «المحدث الفاصل بین الراوی والواعی، تالیف القاضی أبو محمد الحسن بن عبد الرحمن بن خلاد الرامهرمزی المتوفى سنهه ۳۶۰هـ»
۲٫«معرفه علوم الحدیث، تالیف أبو عبد الله محمد بن عبد الله الحاکم النیسابوری، المتوفى سنه ۴۰۵هـ»
۳٫«المستخرج على معرفه علوم الحدیث، تالیف أبو نعیم أحمد بن عبد الله الأصبهانی، المتوفى سنه ۴۳۰هـ.»
۴٫«الکفایه فی علم الروایه، تالیف أبو بکر أحمد بن علی بن ثابت الخطیب البغدادی، المشهور، المتوفى سنه ۴۶۳هـ.»
۵٫«الجامع لأخلاق الروای وآداب السامع، تالیف الخطیب البغدادی»
۶٫«الإلماع إلى معرفه أصول الروایه وتقیید السماع، صنفه القاضی عیاض بن موسى الیحصبی، المتوفى سنه ۵۴۴هـ»
۷)«ما لا یسع المحدث جهله،تالیفأبو حفص عمر بن عبد المجید المیانجی، المتوفى سنه ۵۸۰هـ»
۸٫ «علوم الحدیث، تالیف أبو عمرو عثمان بن عبد الرحمن الشهرزوری، المشهور بابن الصلاح، المتوفى سنه ۶۴۳هـ».
۹٫«التقریب والتیسیر لمعرفه سنن البشیر النذیر، تالیف محیی الدین یحیى بن شرف النووی، المتوفى سنه ۶۷۶هـ»
۱۰٫«تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی، تالیفجلال الدین عبد الرحمن بن أبی بکر السیوطی، المتوفى سنه ۹۱۱هـ»
۱۱٫«نظم الدرر فی علم الأثر، تالیف زین الدین عبد الرحیم بن الحسین العراقی، المتوفى سنه ۸۰۶هـ، ومشهوره باسم “ألفیهه العراقی”»
۱۲٫«فتح المغیث فی شرح ألفیه الحدیث، تالیف محمد بن عبد الرحمن السخاوی، المتوفى سنه۹۰۲هـ، وهو شرح على ألفیهه العراقی.»
۱۲٫ «نخبه الفکر فی مصطلح أهل الأثر، تالیف الحافظ ابن حجر العسقلانی، المتوفى سنه ۸۵۲هـ»
۱۳٫«المنظومه البیقونیه، تالیفعمر بن محمد البیقونی، المتوفى سنه ۱۰۸۰هـ»
۱۴٫«قواعد التحدیث، تالیف محمد جمال الدین القاسمی، المتوفى سنه ۱۳۳۲هـ»
۱۵٫«تیسیر مصطلح الحدیث، تالیف أبو حفص محمود بن أحمد بن محمود طحان النعیمی.»
……………………………………………………………………………………………………………….
پی‌نوشت:
[۱] تیسیر مصطلح الحدیث، الدکتور محمود الطحان، جامعه الکویت، مکتبه المعارف للنشر والتوزیع، ص۹٫
[۲] به علم مصطلح الحدیث “علم حدیث درایه” و”علوم حدیث” و”أصول حدیث” نیز گفته می‌شود، همان، ص۹٫
[۳] همان، ص۱-۸۸٫
 
تهیه و تنظیم: پایگاه اطلاع رسانی مرکز بزرگ غرب کشور، واحد نشریه تبیان

شناسه خبر : 19823

این خبر رو هم ببینید

دکتر مختاری در همایش”نقش امام شافعی در مقابله با اندیشه های تکفیری”: تبیین عمق تضاد مذهب شافعی با فرقه وهابیت

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی گفت: امام شافعی به مسأله تکفیر توجه داشت و هم خود …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه + شش =