خانه / فرهنگی / تفاوت اسامي رسمي و محلي برخي از اماکن درکردستانطالب حیدری

تفاوت اسامي رسمي و محلي برخي از اماکن درکردستانطالب حیدری

امروزه ما با دو نوع اسامي براي بسياري از مکان ها مواجه هستيم نام رسمي و نام محلي که اغلب بدون توجيه و بعضا غلط مي باشند در اينجا به برخي از اسامي روستاها و شهرها که  داراي نوعي اشتباه  در ضبط و يا تلفظ مي باشند اشاره  مي‌گردد

اطلاعات  محلي لازمه ارتباط اجتماعي است ، بطور مثال اگر پزشک ، کارشناس کشاورزي يا دامپروري باشيد  بايد  قادر به ايجاد ارتباط  دوجانبه اي با مخاطب  خود باشيد. و حتي المقدور فهم يکساني از واژه ها و اصطلاحات مورد استعمال در طرفين موجود باشد.  البته بخشي از اين قابليت ها را دانشگاهها بايد آموزش بدهند؛ اما بخش مهمي از آن عمدتا به توانايي هاي فرد کارشناس بستگي دارد.  معمولا  چالش در  عرصه هاي اطلاع رساني به دليل عدم شناخت نسبي تهيه کننده اطلاعات از کاربر آن اطلاعات است. بيان مناسب پيام به  انتخاب واژگان  ساده و مناسب و توضيح جامع و مانع مطلب بستگي دارد؛ يعني همه مطلب لازم بيان گردد و از بيان مطالب غير مرتبط احتراز گردد. لازمه اطلاع رساني  براي مردم داشتن فهم کافي از فرهنگ منطقه مي باشد؛ امري که متاسفانه رسانه هاي گفتاري و ديداري و نوشتاري استان غالبا در آن داراي مشکلات جدي مي باشند. در بخش اطلاعات محلي ما با نقص جدي اطلاعات کارشناسي مواجه هستيم با متفاوت شدن زبان کارشناس ها با مردم عادي  ما با نوعي جدايي  و ابهام در  پيام هاي کارشناسي هستيم . گاهي موضوع هاي ساده مانند بيان ساده پيش بيني هوا در  چند روز آينده را چنان در لفافه هاي ابهام آلود بيان مي‌کنيم که نقض غرض شده و اثر مورد هدف اطلاع رساني حاصل نمي‌گردد. برخي ها به غلط فکر مي‌کنند چون   باسواد هستند بايد متفاوت صحبت بکنند و متفاوت بنويسند . اين نوع نگاه در ميرزا بنويس ها و مامورين ثبت اسامي اماکن  و محل هاي جغرافيايي قديمي هم وجود داشته است که امروزه ما با دو نوع اسامي براي بسياري از مکان ها مواجه هستيم نام رسمي و نام محلي که اغلب بدون توجيه و بعضا غلط مي باشند در اينجا به برخي از اسامي روستاها و شهرها که  داراي نوعي اشتباه  در ضبط و يا تلفظ مي باشند اشاره  مي‌گردد.
ضبط غلط اسامي مکان هاي جغرافيايي  و جمعيتي اعم از  روستاها و شهرها وکوهها و رودخانه ها بعضا از قواعد شناخته شده اي تبعيت کرده اند که به بعضي از آنها در زير اشاره مي شود.
الف –   تبديل   آوا   به  آباد  مانند حسن آوا به حسن آباد  و …
 ب –  تبديل  آو به آب  مانند برزآو به برزآب  آوير به آبيدر.
  ج  –  تبديل يک دال به وسط  کلماتي  مانند آوير به آبيدر   و آرنان  به  آرندان  و گنمان به گندمان   و دآانه  به   دادانه  و هنيمن به هنديمن   و برور (به‌?وو?ه‌ر)   به برودر  و درونه  به دربنده  و  هنر ( هه‌نه‌?) به اندر  پتلير به پتليدر  و انارآو به اندرآب.
 د – قاعده تبديل  آ در شروع کلمه به ه  مانند هنر( هه‌نه‌?)   به اندر و همروله به امروله و  هژگره به آجگره
ه -قاعده  تبديل  باوه  به بابا  مانند باوه گور گور  به باباگورگور و باوه رشاني به بابارشاني و  گور باوه علي  به گورباباعلي و  باوه ريز  به  باباريز
و – قاعده تبديل سور به سرخ  مانند  سوره توو  به  سرخه توت  و  توه سوران  به  توت سرخان و  سورازه به سرخه دزج
ز – قاعده تبديل ناو  به  ميان  مانند  ناودرون   به  ميان دربند  و ناوگران به ميان گران.
ح – قاعده تبديل  وشک  به  خشک  مانند  وشکه ول  به  خشکه دول و  وشکاره  به  خشکه دول.
و- چرموو و سپي به سفيد   مانند  برده سپي و  کوچک چرموو  به  سنگ سفيد.
ز – ول  به گل مانند  ديولان  به  دهگلان و هانه ولان  به هانه گولان.
و بعضي از تبديل ها هم بي قاعده   بوده اند مانند تبديل   وتره زوي  به قطره زمين  و  گون توو  به  گاو آهنتو  و   مربزان  يا  مروزان به عنبربزان.
اين قاعده در  نثر مصنوع و متکلف دبيران و منشي هاي  قديمي کم و بيش رواج داشته و آنها اين تبديل ها را نشانه اي بر سواد و تمايز با عوام تلقي مي‌کردند؛ به طوريکه حتي  تمايل داشتند  در مکالمه واژه هايي مانند جاده را به جعده و
پايين را به پادين تبديل  كنند. و البته به دليل ضعف سواد آنها در فارسي هم بوده است .  امادر خصوص اسامي ديواندره و سروآباد و زريوار و واژه ول در اسامي  وشکه ول  و  لره ول   به نظرم توضيحات زير ضروري است:
۱-     سروآباد   که  در کردستان   سو ل آوا (سه‌?? ئاوا)  تلفظ مي‌گردد.  در کردي سول نام نوع وحشي گل تاج خروس است و جاليز کاران علاقه داشتند چند بوته از آن را در جاليز براي تزيين داشته باشند؛ بنابراين گل مورد علاقه کشاورزان بوده است. سول به معني سرو در محدوده شهرستان سنندج و مريوان معمول نيست و به نظرم درخت سرو به صورت بومي در منطقه وجود ندارد .  اما تلفظ ترکيب سرو  و آباد  هم راحت نيست و در مقايسه سول آوا روانتر است.
۲-   زريبار غلط است و زريوار صحيح است و زريوار ترکيبي  از واژه  زريه  به معني دريا و وار  که همان پسوند تشابه است، شکل گرفته است  و معني آن درياوار است. استدلال کساني که مي‌گويند چون درياچه در زمستان يخ مي بندد و مانند  بار  زره مي‌گردد  صحيح نيست . در ثاني درياچه به صورت بومي بيشتر زريوار تلفظ مي شده است .
۳-  ديواندره  صيقل خورده ديوان اداري بوده است که گويا در دوره قاجار   دولت  براي جمع آوري و ثبت خراج عشايري منطقه ماموريني را در ان محل مي‌گماردند و نام ديوان اداري بر آن گذاشته بودند. ديواندره در تلفظ صدا و سيما گاهي با تشديد »ر« به معني دره تلفظ مي‌شود که تلفظي غلط است .
۴- خشکه دول (نام روستايي در حاشيه سنندج )   به جاي  وشکه ول غلط است   ول در کردي به معناي نان است و هنوز در سنندج و اطراف آن به ريزه نان  ريزه ول هم مي‌گويند و معني  وشکه ول    به صورت تحت الفظي نان خشک است . اما تشبيهي بوده است شايد به کم حاصل بودن زراعت و يا وجود آفات  زيان بخش اقتصادي.
۵-    لره دول  اسم روستا يي است در ۳۰ کيلومتري جنوب سنندج که محلي آن به صورت لره ول صحيح است و همان توجيه وشکه ول  در بند قبل را دارد.
 پسوند  يا پيشوند کلک که در بعضي اسامي مانند کلکه جار و يا کلکان ديده مي‌شود به معني حقه و فريبکاري نيست؛ بلکه واژه اي اصيل کردي بوده و به کپه ها و توده هاي سنگي گفته مي‌شود که کشاورزان هنگام آماده کردن زمين براي شخم از داخل زمين جمع آوري و روي هم انباشت مي‌کنند.منبع: سیروان

شناسه خبر : 5031

این خبر رو هم ببینید

نگاهی به زندگی محمد بن عبدالوهاب، بنیانگذار وهابیت

وهابیت از فرقه های نوپای جهان اسلام است. این مسلک که در زادگاه اسلام، یعنی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده + هشت =