خانه / مشاهیر / حسن زیرک ستاره همیشه محبوب شبکه های رادیویی و تلویزیونی / بهزاد خالوندی

حسن زیرک ستاره همیشه محبوب شبکه های رادیویی و تلویزیونی / بهزاد خالوندی

حسن زیرک یک فوق ستاره با تعریف امروزی در دنیای هنر است. یک استاد مسلم موسیقی فولکلور کردی که هرگاه آثار زیبایش مجالی برای عرضه اندام در رسانه های دیداری و شنیداری داشته، بی رقیب بوده است

حسن زیرک یک فوق ستاره با تعریف امروزی در دنیای هنر است. یک استاد مسلم موسیقی فولکلور کردی که هرگاه آثار زیبایش مجالی برای عرضه اندام در رسانه های دیداری و شنیداری داشته، بی رقیب بوده است؛ چه آن زمان که این هنرمند بی همتا در رادیو کردی تهران و رادیو کردی کرماشان (بخش کردی صدای ایران) به هنرنمایی می پرداخت و چه سال های اخیر که مجالی دوباره پدید آمده تا صدایش از شبکه های تلوزیونی متعدد ایران پخش شود. اگر نگاهی به روند حضور حسن زیرک و آثارش در رسانه ها بیاندازیم آشکارا درمی یابیم که این هنرمند هرگاه مجال عرضه اندام پیدا کرده، حضوری تمام قد در شبکه های رادیویی و تلویزیونی داشته و همیشه یک فوق ستاره در عالم هنر بوده است.
 
آغاز هنرنمایی با رادیو کردی بغداد
اولین حضور حسن زیرک در «رادیو» به سال ۱۳۳۲ بازمی گردد؛ زمانی که وی در شهر بغداد مشغول کار بود و به صورت اتفاقی به وسیله «جلال طالبانی» جوان کشف و به رادیو کردی بغداد معرفی شد. در این رادیو بسیاری از بزرگان موسیقی کردی مانند: «علی مردان»، «حسن جزیری»، «محمد عارف جزیری»، «شمال صائب»، «طاهر توفیق»، «باکوری» و «قادر دیلان» به فعالیت هنری می پرداختند. هرچند حسن زیرک به هنگام ورود به رادیو کردی بغداد یک خواننده بی نام و نشان بود ولی با بهره گیری از استعداد فوق العاده ای که داشت، خیلی زود آوازه اش همه جا پیچید و تبدیل به جوان اول موسیقی کردی شد. اما در سال ۱۳۳۷ در عراق رویدادی اتفاق افتاد که نقشی تعیین کننده در سرنوشت هنری حسن زیرک داشت. در این سال با کودتای عبدالکریم قاسم حکومت ملک فیصل سقوط کرد. حسن زیرک که پیش از آن آهنگی را به مناسبت تاجگذاری ملک فیصل در رادیو بغداد اجرا کرده، از بیم جان خود در ایران ماندگار شد و دیگر به عراق بازنگشت.
همزمان با این اتفاقات دولت وقت ایران برای خنثی نمودن تبلیغات منفی رادیو کردی بغداد که به دستور عبدالکریم قاسم به راه افتاده بود، خیلی سریع در تهران و کرمانشاه اقدام به راه اندازی رادیو کردی کرد و این فرصتی تازه برای هنرنمایی دوباره «حسن زیرک» بود.
 
همنوایی ارکسترهای بزرگ با صدای حسن زیرک
اولین هنرنمایی حسن زیرک در رادیو کردی تهران به سال ۱۳۳۷ بازمی گردد؛ زمانی که وی به شکل رسمی از سوی این مجموعه دعوت به همکاری شد. این خواننده خوش صدا خیلی سریع تبدیل به گل سرسبد رادیو کردی تهران گشت و با بسیاری از بزرگان موسیقی آن زمان ایران حشر و نشر پیدا کرد و به محافل و مجالس مختلف هنری دعوت می شد. ماموستا علی مردان در گفتگویی که پس از مرگ حسن زیرک با رادیو کردی بغداد انجام داده، درباره از دیدار خود با حسن زیرک در تهران می گوید: « هنگامی که من به تهران رفتم حسن زیرک هم در آنجا بود و یک روز صبح زود او همراه با یک هنرمند بسیار معروف، به دنبال من آمد و با هم به مجلسی که در خانه زیرک برگزار بود، رفتیم و در آنجا به اجرای آواز پرداختیم.»
 
حسن زیرک در همان سال ها با خانم میدیا زندی، گوینده معروف رادیو کردی تهران ازدواج کرد.
کارهای حسن زیرک در آن زمان با همکاری ارکستر بزرگ رادیو ایران به‌ سرپرستی‌ مشیر همایون‌ شهردار نواخته می شدند، ارکستری که برجسته ترین هنرمندان عرصه موسیقی سنتی ایران مانند: حسین‌ یاحقی‌، حسن‌ کسایی‌، جلیل‌ شهناز، جهانگیر ملک‌ و احمد عبادی‌ در آن ساز می زدند. حسن زیرک با همکاری این ارکستر آهنگ های زیبایی همچون «نه‌خۆش و ده‌رده‌دارم»، «باران بارانه‌»، «به‌رده‌ به‌رده»،‌ «له‌و که‌له‌و ده‌نگی ساز دێ»، «شڵیره»،‌ «لانک لانک لانکۆڵی» و ‌آهنگ معروف «نه‌وڕوز» را اجرا کرد. کارهایی که حسن زیرک با ارکستر رادیو ایران ضبط کرده به لحاظ موسیقایی در سطحی بالاتر از کارهای پیشین وی در بغداد هستند.
 
هنرنمایی در رادیو کردی کرمانشاه
مجموعه رادیو کردی در سال ۱۳۴۱ به منظور ارائه بهتر برنامه ها و ارتباط نزدیک با جامعه مخاطبان کرد به کرمانشاه منتقل شد. در این دوره با به کارگیری فرستنده های قوی صدای رادیو کردی نه تنها در ایران بلکه در خاورمیانه و اروپا نیز شنیده می شد و این فرصتی تازه برای حسن زیرک بود تا اینبار در گستره وسیع تری به هنرنمایی بپردازد. یکی دیگر از اتفاقات مثبت در زندگی هنری حسن زیرک پس از حضور در کرمانشاه آشنایی وی با «مجتبی میرزاده» بود و توانست با همراهی این نابغه کرمانشاهی، بهترین آثار دوران هنری خویش را خلق کند. آهنگ های ماندگاری همچون: «ئای شله‌ نازه‌نین»، «ئه‌ی مانگ»، «ئه‌ی وه‌ی بارانه»،‌ «کرماشان»، «لۆرکێ»، «رێگاکه‌م دووره‌» و «هه‌روایه‌» حاصل همکاری میرزاده و این خواننده افسانه ای است.
حسن زیرک در آن سال ها محبوبترین چهره رادیو کردی بود و همه روزه صدها درخواست برای پخش آهنگ هایش روانه این رادیو می شود ولی با وجود این همه محبوبیت و مقبولیت متأسفانه این هنرمند در سال ۱۳۴۴ به دلیل اختلافاتی که با مسئولین وقت رادیو کردی پیدا کرد از این مجموعه جدا شد و بعدها هر چه تلاش کرد نتوانست بار دیگر به این مجموعه بازگردد. سال های ۳۷ تا ۴۴ را می توان طلایی ترین دوران هنری حسن زیرک نامید، کارهایی که او در این دوران اجرا کرد به دلیل کیفیت کار و ضبط و ارکستر قابل مقایسه با آنچه که در او در فاصله سال های ۳۲ تا ۳۷ در رادیو کردی بغداد انجام داد، نیستند.
 
سال های دوری از رسانه
سال هایی که حسن زیرک دور از رادیو کردی بود بر او بسیار سخت گذشت. او در عراق مورد آزار و اذیت نیروهای امنیتی عراقی قرار گرفت و در بازگشت به ایران نیز مدتی در بازداشت ساواک بود و آزار بسیار دید. او سال های آخر عمر را در قهوه خانه ای در زادگاهش بوکان گذراند و عاقبت هم در سال ۱۳۵۱ بر اثر سرطان کبد از دنیا رفت.
هرچند حسن زیرک از سال ۴۴ تا زمان مرگ تراژیکش از همکاری با رادیو کردی محروم بود، ولی با اینحال صدایش همچنان از این رادیو و دیگر شبکه ها پخش می شد و طرفداران بسیار داشت و شاید به دلیل همین طرفداران بسیار بود که او فکر می کرد امکان ندارد مسئولین وقت بتوانند این روند را ادامه دهند، ولی متأسفانه در عمل چیز دیگری اتفاق افتاد. مرگ حسن زیرک در سال ۵۱ خبری تلخ بود که در مناطق کردنشین به سرعت پیچید و بار دیگر نام او را بیش از پیش ورد زبان ها کرد. پس از مرگ حس زیرک کارهای زیبا و شنیدنی وی با گستره بیشتری از رادیو کردی پخش شدند.
 
بازگشت دوباره به شبکه های رادیو و تلویزیون
در سال های اخیر اولین باری که صدای حسن زیرک دوباره از شبکه های رادیو و تلویزیونی ایران پخش شد به میانه های دهه ۸۰ باز می گردد. در این دوران با تأیید شورای عالی شعر و موسیقی سازمان صدا و سیما به تدریج تعدادی از آثار حسن زیرک مجوز پخش گرفتند.
طی این سال ها شبکه «کردستان» چه در برنامه های جاری و چه در برنامه محبوب شبانه «دیاریتان گورانییکه» ترانه های زیبای حسن زیرک، را پخش می کند. در میان شبکه های سراسری نیز شبکه «شما» در برنامه «هفت ترانه» که مخاطبان بسیار گسترده ای دارد کارهای حسن زیرک را به شکل ویژه ای پخش می کند و به دلیل محبوبیت بسیار حسن زیرک در میان مخاطبان این شبکه، کارهای این هنرمند هربار به عنوان آهنگ هفته، ماه و فصل انتخاب می شوند. «سیمای کردی» شبکه سحر، شبکه ۴، رادیو فرهنگ، رادیو پیام  و دیگر شبکه ها نیز همین حکایت را دارند. آن ها با پخش ترانه های حسن زیرک به محبوبیتی دو چندان در میان بینندگان کرد خویش دست یافته اند. البته در این میان تنها «شبکه زاگرس» کرمانشاه است که بدون هیچ دلیل موجهی از پخش ترانه های حسن زیرک امتناع می کند و مردم را از شنیدن صدای هنرمندی که سال ها ستاره رادیو کردی این شهر بوده بی نصیب می گذارد. «شبکه زاگرس» به دلیل در پیش گرفتن این رویه بسیاری از طرفداران پرو پاقرص هنر در این استان را از دست داده است.
 
ستاره این روزهای شبکه های تلویزیونی
این روزها ترانه های «حسن زیرک» جزو محبوب ترین کارهایی هستند که از شبکه های مختلف ایران پخش می شوند و بسیاری مشتاق شنیدن صدای این هنرمند خوش صدا هستند. البته با این وجود هنوز تعداد معدودی از کارهای این خواننده بزرگ مجوز پخش دارند. با توجه به محبوبیت گسترده این خواننده اسطوره ای، سازمان صدا و سیما باید با سعه صدر بیشتری به بررسی کارهای وی بپردازد و زمینه پخش تعداد بسیار بیشتری از آثار ارزشمند این خواننده بوکانی را فرهم کند. بی گمان این ابتکار ستودنی کمک بسیاری به جذابیت و محبوبیت بیشتر شبکه های رادیویی و تلویزیونی نزد مخاطبان خواهد کرد.
 
منبع: کرد پرس

شناسه خبر : 20009

این خبر رو هم ببینید

کردهای صاحب منصب در حکومت قاجاریه/ عمر فاروقی

پس از انقراض زندیه و کشیدن ارکان حکومتی بطرف خراسان و بخصوص مشهد مقدس حکام …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × سه =