خانه / سیاسی / داعش؛ متولد شده در عراق، بزرگ شده در بحران سوریه/ حسین معروف پور  

داعش؛ متولد شده در عراق، بزرگ شده در بحران سوریه/ حسین معروف پور  

اشغال سریع شهر موصل و بخش هایی از استان صلاح الدین عراق و تعیین والی برای این استان ها نام داعش را بار دیگر به تیتر اصلی روزنامه ها و نقل مباحث سیاسی جهان تبدیل کرد.
 

دولت اسلامی شام وعراق که مخالفانش آن را داعش می نامند، دولتی بدون جکومت وکشور اما با قدرت نظامی که سرچشمه گرفته از خشونت هواداران ونیروهای مسلحش است، فرزند خلف سازمان القاعده است و به مانند این سازمان رنگ سیاه را به عنوان نماد خود برگزیده و خودرو ها، پرچم ها و لباس های اعضایش را به این رنگ آغشته است و به مانند شخصیت ها و اعضایش، تاریخی مبهم و مرموز دارد.
اگر چه بسیاری داعش را با عملیات خشن و جنایتکارانه در سوریه می شناسند و تغییر محل جنگ افروزی هایش از سوریه به عراق را مایه تعجب می دانند اما واقعیت آن است که خواستگاه واقعی داعش کشور عراق است.
بر خلاف بسیاری که تصور می کنند اشغال بخش های از عراق توسط داعش عملی غافل گیرانه بوده است در این نوشته به بررسی این امر می پردازیم که نه تنها اشغال این مناطق توسط داعش دور از انتظار نبود بلکه پیش بینی نیز شده بود.
در این مقاله بررسی می کنیم که داعش چگونه از خلاء امنیتی و اطلاعاتی بعد از خروج امریکاییها استفاده کرده و با تغییر تاکتیک به اشغال عراق و رویارویی مستقیم با ارتش عراق می پردازد.
تاریخ تشکیل داعش
برای سرآغاز فعالیت و تاسیس گروه داعش تاریخ های گوناگونی ذکر می شود. اکثرا تحلیل گران ریشه‌های تشکیل داعش را به سال ۲۰۰۴میلادی باز می‌گردانند.
در این برهه زمانی ابومصعب زرقاوی گروهی به نام «جماعت توحید و جهاد» را تشکیل داد با بیعت زرقاوی با “اسامه بن لادن” سرکرده سابق “القاعده”، این گروه به شاخه سازمان القاعده در عراق تبدیل شد.
در سال ۲۰۰۶ زرقاوی در جریان حمله ی نیرو های آمریکایی کشته شد و شخصی به نام «ابوحمزه المهاجر» به عنوان سرکرده این گروه تعیین شد و درپانزدهم اکتبر همان سال نیز گروه “دولت اسلامی عراق” به ریاست شخصی به نام “ابوعمر البغدادی” اعلام موجودیت کرد.
اگرچه می توان گفت که دولت اسلامی عراق از بحران رهبری ناشی از کشته شدن زرقاوی تشکیل شده است اما گفته می شود این گروه حاصل ادغام چندین سازمان مسلح و از جمله «سازمان القاعده‌ بین‌النهرین» به رهبری ابومصعب الزرقاوی و «مجلس شورای مجاهدین عراق» و «ارتش صحابه» است که در چارچوب معاهده موسوم به”حلف المطیبین تشکیل شد.
اما تشکیل سازمانی به اسم داعش (دولت اسلامی عراق و شام) به سال ۲۰۱۳ برمی گردد.
 در ماه آوریل ۲۰۱۳ ابوبکر بغدادی جانشین عمر البغدادی در پیامی صوتی اعلام کرد که گروهی که تحت عنوان «جبهه النصره» در سوریه مبارزه می کند «امتداد دولت اسلامی عراق و بخشی از آن» است و سپس «الغای اسم دولت اسلامی عراق و اسم جبهه النصره و تجمیع آن درذیل اسم واحد، «دولت اسلامی عراق و شام» را اعلام کرد. بغدادی در ادامه‌ی پیام افزود که برای اتخاذ تصمیم ادغام این دو سازمان با «اهل حل و عقد» ( یعنی رهبران و علما) مشورت کرده است و آنها از این طرح استقبال کرده‌اند. (البته این ادغام به سرعت از سوی جبهه النصره تکذیب شد.)
 
تقسیم داعش به دو دوره
به طور کلی فعالیت داعش را می توان به دو دوره ی کلی تقسیم کرد:
۱-      از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ (از زمان اعلام موجودیت تا مرگ ابوعمر البغدادی )
در دوره ی اول تاسیس داعش، جنگ با نیرو های آمریکایی در عراق در صدر برنامه های این گروه که با نام دولت اسلامی عراق فعالیت می کرد قرار داشت و بیشتر بر عملیات های انتهاری و انفجار خودرو های بمب گذاری شده تمرکز داشت و کمتر به رویاروئی مستقیم با ارتش عراق و نیروهای آمریکایی می پرداختند.
علاوه بر آمریکایی ها شیعه ها و مسیحیان از اهداف دیگر حملات این گروه بودند.
همزمان با هدف قرار گرفتن شیعه ها و مسیحیان، داعش با حمله به بانک مرکزی، وزارت دادگستری، یورش به زندانهای ابوغریب و الحوت عملیتهای خشن خود را گسترش داد.
رهبری این گروه را در این دوره ابوعمر البغدادی بر عهده داشت. هویت و شخصیت ابوعمر البغدادی تا زمان مرگش مورد تردید بود و بسیاری و از جمله امریکایی ها گاها شخصیت وی را تخیلی و ساخته پرداخته القاعده می دانستند و گاهی نیز شخصیتی حقیقی را به جای وی معرفی می کردند و اما تا زمان کشته شدنش و تائید مرگ او از سوی القاعده هویت واقعی ابوعمر البغدادی ناشناخته بود. وی فرمانده‌ جنگ‌های فلوجه‌ علیه آمریکا بود.
۲-      از ۲۰۱۰ تاکنون ( از زمان انتخاب ابوبکر البغدادی به عنوان رهبر داعش تا زمان حال)
با کشته شدن ابوعمر، ابوبکر البغدادی امیر این سازمان شد. چند ماه بعد از این انتخاب نیروهای امریکائی عراق را ترک کردند. خلاء امینیتی و اطلاعاتی ناشی از خروج نظامیان آمریکا و ضعف نیروهای مسلح و امنیتی عراقی از یک سو و آغاز جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ از سوی دیگر، سبب قدرت گرفتن بیش از پیش این گروه و تغییر استراتژی مبارزاتی انها شد.
داعش و ورود به جنگ داخلی سوریه
در اواخر سال ۲۰۱۱ “جبهه النصره لاهل الشام” تشکیل شد گفته می شود این جبهه شاخه “دولت اسلامی عراق” در سوریه است و ابوبکر البغدادی نقش اصلی در تاسیس آن داشته است و بر همین اساس البغدادی در سال ۲۰۱۳ ادغام “دولت اسلامی در عراق” و “جبهه‌النصره” را اعلام کرد که در نتیجه “داعش” بوجود آمد.
این امر با واکنش رهبران جبهه النصره روبرو شد و آنها این ادغام را رد کردند .
همزمان با این اختلافات، داعش با شعار یاری رساندن به اهل سنت سوریه مستقیما وارد جنگ داخلی سوریه شد و گفته می شود اکثر افرادی که به «مهاجرین» یعنی جهادیون غیر سوری مشهور بودند و بدنه ی اصلی جبهه النصره تشکیل می دادند از این جبهه جدا و به داعش پیوستند و داعش در مدت کوتاهی به یکی از گروه های اصلی مبارزه با دولت اسد در سوریه تبدیل شد و در مدت کوتاهی بخش های از این کشور را اشغال کرد.
سال ۲۰۱۳ آغاز رویاروی مستقیم داعش با ارتش عراق
با قدرت گرفتن بیش از پیش داعش، این گروه استراتژی خود را مبنی بر انجام عملیات های انتحاری و انفجار خودرو و .. به روبارویی مستقیم و اشغال مناطق مدنظر خود تغییر داد.
سرآغاز این تغییر تاکتیکی را به حمله ی اعضای این گروه به یک مرکز بزرگ جواهر فروشی در کرکوک و اشغال آن برای مدتی می توان برگرداند هرچند نیروهای ضد ترور عراق، بعد از ساعاتی توانستند کنترل امور را در دست بگیرند اما این امر آغازی برای سایه انداختن گروه داعش بر عراق بود.
بعد از اتمام این عملیات داعش در اطلاعیه ای تهدید به کنترل کامل کرکوک و در اختیار گرفتن همه دستگاههای پلیس، دادگستری و مراکز درمانی این شهر کرد.
اواخر سال ۲۰۱۳، سنی های استان انبار عراق در به بهانه ی تبعیض علیه خود و در اعتراض به دولت عراق در برخی میادین شهرهای سنی نشین انبار مثل رمادی و فلوجه اقدام به تظاهرات و تحصن کردند، این امر با دخالت ارتش روبرو شد.
همین امر بهانه ای برای داعش شد تا زیر نام دفاع از حقوق سنی های عراق بخش هایی از رمادی و فلوجه را به اشغال خود در آورد ومستقیما وارد جنگ با ارتش عراق شود.
داعش منطقه را تحت کنترل گرفته و ارتش عراق هم به منظور پاکسازی این مناطق ازوجود آنها عملیات نظامی گسترده ای را آغاز کرده است.
درادامه درگیری های ارتش و نیروهای امنیتی عراق با افراد وابسته به گروههای تروریستی همچون دولت اسلامی عراق و شام(داعش) و القاعده این بار افراد وابسته به داعش با نفوذ به استان بغداد، به زندان ابوغریب حمله کردند.این حمله ناکام ماند و داعش نتوانست به اهداف خود مبنی بر آزاد کردن زندانیان زندان ابوغریب دست یابند.
اشغال بخش های از عراق توسط داعش اقدامی که قابل پیش بینی بود
فارن پالسی به نقل از مقامات آمریکایی مدعی است زمانیکه داعش دو شهر مهم عراق را تصرف کرد و موجب فرار نیروهای دفاعی عراق شد، آژانس های اطلاعاتی آمریکا غافلگیر شدند و دستگاه های امنیتی عراق نیز از غافلگیر شدن حرف به میان می آورند.
اما چند روز بعد از انجام عملیات توسط گروه داعش در کرکوک در اواخر سال ۲۰۱۳، دستگاههای امینتی و اطلاعاتی استان نینوا در بیانیه ای از احتمال حمله گسترده گروه دولت اسلامی عراق و شام«داعش» به موصل خبرداده و بر لزوم اتخاذ تدابیر امنیتی لازم در این شهر تأکید کردند.
بعد از عملیات موفقیت ارتش عراق علیه داعش و بازپس گیری مناطق اشغال شده در استان الانبار یک منبع امنیتی بلندپایه کُرد از انتقال اردوگاهها و تجهیزات نظامی گروه تروریستی داعش به سلسله جبال حمرین خبر داد.
در همین حال مقتدی صدر نیز در بیانیه ای اعلام کرده بود آنچه در استان الانبار روی داده به دلیل ضعف ارتش عراق و ضعف عملیات اطلاعاتی در عراق بوده و خوستار رفع این ضعف ها شده و نسبت به تکرار موارد مشابه هشدار داده بود.
از سوی دیگر یکی از اعضای شورای استان الانبار در گفتگو با یک خبرگزاری از طرح داعش برای تشکیل کشوری کوچک متشکل از چهار استان در عراق و سوریه خبرداد.
دبیرکل وزرات پیشمرگ اقلیم کُردستان عراق نیز از اعلام می کند که نیروهای پیشمرگ اقلیم کُردستان برای جلوگیری از فعالیت های تروریستی و ایجاد ناامنی از سوی گروه های افراطی از اواخر سال ۲۰۱۲ به حالت آماده باش درآمده اند.
در همین ارتباط امروز دوشنبه (۲۶خرداد) نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان عراق اعلام کرد که اتفاقات اخیر در موصل را حکومت اقلیم پیش بینی کرده و آن را به بغداد اعلام کرده بود.
داعش و گروه هایی که همیار او در اشغال مناطقی از عراق هستند
تسخیر سریع بخش هایی از عراق حاکی از برنامه ریزی و نقشه ی قبلی برای اشغال این مناطق است.
علاوه بر این در اشغال بخش های از عراق در طول روز های گذشته داعش تنها نبوده است بلکه چندین گروه دیگر نیز در این امر به داعش یاری رسانده اندو پیشینه و ماهیت سیاسی کسانی که توسط داعش برای بر عهده گرفتن پست های مناطق تحت اشغال انتخاب می شوند نیز خود دلیلی بر همراهی گرو های گوناگون در این عملیات است.
ماهیت جریان های پشتیبان داعش در اشغال شهرهای عراق که توسط رسانه ها و منابع گوناگون منتشر شده به شر ح زیر است:
عناصر و جریانهای وابسته به حزب بعث که به عنوان مهم ترین حامی داعش در عملیات های چند روز اخیر از آنها نام برده می شود.گزارش ها حاکی است که دهها تن از افسران ارتش سابق عراق و گارد ریاست جمهوری نیز به این گروه یاری می رسانند.
جیش المجاهدین ، گروه نقشبندیه( که رئیس آن عزت ابراهیم الدوری معاون اول سابق صدام بر عهده دارد و خبر ها حاکی از کشته شدن فرزندش در درگیری های اخیر است) ، ارتش اسلامی عراق، ثورة العشرین، انصار السنه از گروه های دیگری هستند که به داعش یاری می رسانند.
  انتخابات پارلمانی عراق فرصتی برای اتحاد داعش با سنی های مخالف مالکی
بعد از نبرد ارتش عراق با داعش در استان الانبار و بازپس گیری های شهرهای اشغال شده توسط داعش در این استان و انتقال داعش به استان دیاله و سلسله جبال حمرین شاهد فضای نسبتا آرامی هر چند با تدابیر شدید امنیتی در عراق به علت بر گزاری انتخابات پارلمانی در عراق بودیم.
همزمان با بالا گرفتن درگیری ها بین داعش و گروه موسوم به جبهه النصره در سوریه،”ایمن الظواهری” با انتشار پیام جدیدی از داعش خواست تا از سوریه خارج شده و بر روی تحولات عراق متمرکز شوند.
 الظواهری خواستار شد داعش اقدامات خود علیه حکومت شیعی عراق را افزایش داده و آن را سرنگون کند. به اعتقاد وی اگر دولت عراق و دولت بشار اسد سقوط کند آنگاه ایران نیمی از قدرت و نفوذ خود را در منطقه از دست می دهد.
فضای نسبتا آرام انتخاباتی در عراق که بین دو برهه زمانی درگیری داعش با ارتش قبل از انتخابات و اشغال مناطقی از عراق بعد از انتخابات حاکی از برنامه ریزی و کشیدن نقشه برای اشغال موصل و شهرهای دیگر عراق همراه با متحد شدن داعش با گروه های مختلف سنی مخالف نوری المالکی در زمان تبلیغات انتخاباتی در عراق است.
سرانجام
انتخابات پارلمانی عراق و خلا امنیتی و اطلاعاتی در این کشور به گروه داعش فرصت داد تا جهت بازسازی ، برنامه ریزی و متحد کردن گروه های مخالف مالکی با خود اقدام کند.
اگرچه هنوز سئوالاتی در ارتباط با بحران امروز عراق و نقش کردها بی جواب مانده است، سئوالاتی چون،موضع داعش در خصوص کردهای عراق،آیا داعش کردها و مناطق کردنشین را مورد حمله قرار می دهد و آیا داعش، بارزانی را به عنوان یکی از مخالفان مالکی در جریان نقشه ی اشغال بخش هایی از عراق قرار داده است؟
شکی نیست که جواب این سئوالات در آینده بحران عراق و سرنوشت گروه داعش در این کشور تعیین کننده است، اما آنچه مهم است این واقعیت است که علی رغم یعضی تحلیل ها و نظرات سازمان ها و آژانس های اطلاعاتی که اقدامات اخیر داعش را غیر قابل پیش بینی اعلام می کنند، واقعیت آن است اشغال بخش هایی از عراق چندان دور از انتظار نبود و تنها پیش بینی زمان آغاز عملیات توسط داعش سخت و شاید غیر ممکن بود.
*حسین معروف پور کارشناس ارشد علوم سیاسی و روزنامه نگار است.

شناسه خبر : 18971

این خبر رو هم ببینید

بیانیه جمعی از وکلا و اساتید دانشگاه در اعتراض به حمله ترکیه به کُردها

جمعی از وکلا، اساتید دانشگاه و فعالان مدنی نسبت به حمله ترکیه به کردهای سوریه، …

خانه / سیاسی / داعش؛ متولد شده در عراق، بزرگ شده در بحران سوریه/ حسین معروف پور

داعش؛ متولد شده در عراق، بزرگ شده در بحران سوریه/ حسین معروف پور

دولت اسلامی شام وعراق که مخالفانش آن را داعش می نامند، دولتی بدون جکومت وکشور اما با قدرت نظامی که سرچشمه گرفته از خشونت هواداران ونیروهای مسلحش است، فرزند خلف سازمان القاعده است

اشغال سریع شهر موصل و بخش هایی از استان صلاح الدین عراق و تعیین والی برای این استان ها نام داعش را بار دیگر به تیتر اصلی روزنامه ها و نقل مباحث سیاسی جهان تبدیل کرد.
دولت اسلامی شام وعراق که مخالفانش آن را داعش می نامند، دولتی بدون جکومت وکشور اما با قدرت نظامی که سرچشمه گرفته از خشونت هواداران ونیروهای مسلحش است، فرزند خلف سازمان القاعده است و به مانند این سازمان رنگ سیاه را به عنوان نماد خود برگزیده و خودرو ها، پرچم ها و لباس های اعضایش را به این رنگ آغشته است و به مانند  شخصیت ها و اعضایش، تاریخی مبهم و مرموز دارد.
اگر چه بسیاری داعش را با عملیات خشن و جنایتکارانه در سوریه می شناسند و تغییر محل جنگ افروزی هایش از سوریه به عراق را مایه تعجب می دانند اما واقعیت آن است که خواستگاه واقعی داعش کشور عراق است.
بر خلاف بسیاری که تصور می کنند اشغال بخش های از عراق توسط داعش عملی غافل گیرانه بوده است در این نوشته به بررسی این امر می پردازیم که نه تنها اشغال این مناطق توسط داعش دور از انتظار نبود بلکه پیش بینی نیز شده بود.
در این مقاله بررسی می کنیم که داعش چگونه از خلاء امنیتی و اطلاعاتی بعد از خروج امریکاییها استفاده کرده و با تغییر تاکتیک به اشغال عراق و رویارویی مستقیم با ارتش عراق می پردازد.
تاریخ تشکیل داعش
برای سرآغاز فعالیت و تاسیس گروه داعش تاریخ های گوناگونی ذکر می شود. اکثرا تحلیل گران ریشه‌های تشکیل داعش را به سال ۲۰۰۴میلادی باز می‌گردانند.
در این برهه زمانی ابومصعب زرقاوی گروهی به نام «جماعت توحید و جهاد» را تشکیل داد با بیعت زرقاوی با “اسامه بن لادن” سرکرده سابق “القاعده”، این گروه به شاخه سازمان القاعده در عراق تبدیل شد.
در سال ۲۰۰۶ زرقاوی در جریان حمله ی نیرو های آمریکایی کشته شد و شخصی به نام «ابوحمزه المهاجر» به عنوان سرکرده این گروه تعیین شد و درپانزدهم اکتبر همان سال نیز گروه “دولت اسلامی عراق” به ریاست شخصی به نام “ابوعمر البغدادی” اعلام موجودیت کرد.
اگرچه می توان گفت که دولت اسلامی عراق از بحران رهبری ناشی از کشته شدن زرقاوی تشکیل شده است اما گفته می شود این گروه حاصل ادغام چندین سازمان مسلح و از جمله «سازمان القاعده‌ بین‌النهرین» به رهبری ابومصعب الزرقاوی و «مجلس شورای مجاهدین عراق» و «ارتش صحابه» است که در چارچوب معاهده موسوم به”حلف المطیبین تشکیل شد.
اما تشکیل سازمانی به اسم داعش (دولت اسلامی عراق و شام) به سال ۲۰۱۳ برمی گردد.
 در ماه آوریل ۲۰۱۳ ابوبکر بغدادی جانشین عمر البغدادی در پیامی صوتی اعلام کرد که گروهی که تحت عنوان «جبهه النصره» در سوریه مبارزه می کند «امتداد دولت اسلامی عراق و بخشی از آن» است و سپس «الغای اسم دولت اسلامی عراق و اسم جبهه النصره و تجمیع آن درذیل اسم واحد، «دولت اسلامی عراق و شام» را اعلام کرد. بغدادی در ادامه‌ی پیام افزود که برای اتخاذ تصمیم ادغام این دو سازمان با «اهل حل و عقد» ( یعنی رهبران و علما) مشورت کرده است و آنها از این طرح استقبال کرده‌اند. (البته این ادغام به سرعت از سوی جبهه النصره تکذیب شد.)
 
تقسیم داعش به دو دوره
به طور کلی فعالیت داعش را می توان به دو دوره ی کلی تقسیم کرد:
۱-      از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ (از زمان اعلام موجودیت تا مرگ ابوعمر البغدادی )
در دوره ی اول تاسیس داعش، جنگ با نیرو های آمریکایی در عراق در صدر برنامه های این گروه که با نام دولت اسلامی عراق فعالیت می کرد قرار داشت و بیشتر بر عملیات های انتهاری و انفجار خودرو های بمب گذاری شده تمرکز داشت و کمتر به رویاروئی مستقیم با ارتش عراق و نیروهای آمریکایی می پرداختند.
علاوه بر آمریکایی ها شیعه ها و مسیحیان از اهداف دیگر حملات این گروه بودند.
همزمان با هدف قرار گرفتن شیعه ها و مسیحیان، داعش با حمله به بانک مرکزی، وزارت دادگستری، یورش به زندانهای ابوغریب و الحوت عملیتهای خشن خود را گسترش داد.
رهبری این گروه را در این دوره ابوعمر البغدادی بر عهده داشت. هویت و شخصیت ابوعمر البغدادی تا زمان مرگش مورد تردید بود و بسیاری و از جمله امریکایی ها گاها شخصیت وی را تخیلی و ساخته پرداخته القاعده می دانستند و گاهی نیز شخصیتی حقیقی را به جای وی معرفی می کردند و اما تا زمان کشته شدنش و تائید مرگ او از سوی القاعده هویت واقعی ابوعمر البغدادی ناشناخته بود. وی فرمانده‌ جنگ‌های فلوجه‌ علیه آمریکا بود.
۲-      از ۲۰۱۰ تاکنون ( از زمان انتخاب ابوبکر البغدادی به عنوان رهبر داعش تا زمان حال)
با کشته شدن ابوعمر، ابوبکر البغدادی امیر این سازمان شد. چند ماه بعد از این انتخاب نیروهای امریکائی عراق را ترک کردند. خلاء امینیتی و اطلاعاتی ناشی از خروج نظامیان آمریکا و ضعف نیروهای مسلح و امنیتی عراقی از یک سو و آغاز جنگ داخلی در سوریه در سال ۲۰۱۱ از سوی دیگر، سبب قدرت گرفتن بیش از پیش این گروه و تغییر استراتژی مبارزاتی انها شد.
داعش و  ورود به جنگ داخلی سوریه
در اواخر سال ۲۰۱۱ “جبهه النصره لاهل الشام” تشکیل شد گفته می شود این جبهه شاخه “دولت اسلامی عراق” در سوریه است و ابوبکر البغدادی نقش اصلی در تاسیس آن داشته است و بر همین اساس البغدادی در سال ۲۰۱۳ ادغام “دولت اسلامی در عراق” و “جبهه‌النصره” را اعلام کرد که در نتیجه “داعش” بوجود آمد.
این امر با واکنش رهبران جبهه النصره روبرو شد و آنها این ادغام را رد کردند .
همزمان با این اختلافات، داعش با شعار یاری رساندن به اهل سنت سوریه مستقیما وارد جنگ داخلی سوریه شد و گفته می شود اکثر افرادی که به  «مهاجرین» یعنی جهادیون غیر سوری مشهور بودند و بدنه ی اصلی جبهه النصره تشکیل می دادند از این جبهه جدا و به داعش پیوستند و داعش در مدت کوتاهی به یکی از گروه های اصلی مبارزه با دولت اسد در سوریه تبدیل شد و در مدت کوتاهی بخش های از این کشور را اشغال کرد.
سال ۲۰۱۳ آغاز رویاروی مستقیم داعش با ارتش عراق
با قدرت گرفتن بیش از پیش داعش، این گروه استراتژی خود را مبنی بر انجام عملیات های انتحاری و انفجار خودرو و .. به روبارویی مستقیم و اشغال مناطق مدنظر  خود تغییر داد.
سرآغاز این تغییر تاکتیکی را به حمله ی اعضای این گروه به یک مرکز بزرگ جواهر فروشی در کرکوک و اشغال آن برای مدتی  می توان برگرداند هرچند نیروهای ضد ترور عراق، بعد از ساعاتی توانستند کنترل امور را در دست بگیرند اما این امر آغازی برای سایه انداختن گروه داعش بر عراق بود.
بعد از اتمام این عملیات داعش در اطلاعیه ای تهدید به کنترل کامل کرکوک و در اختیار گرفتن همه دستگاههای پلیس، دادگستری و مراکز درمانی این شهر کرد.
اواخر سال ۲۰۱۳، سنی های استان انبار عراق در به بهانه ی تبعیض علیه خود و در اعتراض به دولت عراق در برخی میادین شهرهای سنی نشین انبار مثل رمادی و فلوجه اقدام به تظاهرات و تحصن کردند، این امر با دخالت ارتش روبرو شد.
همین امر بهانه ای برای داعش شد تا زیر نام دفاع از حقوق سنی های عراق  بخش هایی از رمادی و فلوجه را به اشغال خود در آورد ومستقیما وارد جنگ با ارتش عراق شود.
داعش منطقه را تحت کنترل گرفته و ارتش عراق هم به منظور پاکسازی این مناطق ازوجود آنها عملیات نظامی گسترده ای را آغاز کرده است.
درادامه درگیری های ارتش و نیروهای امنیتی عراق با افراد وابسته به گروههای تروریستی همچون دولت اسلامی عراق و شام(داعش) و القاعده این بار افراد وابسته به داعش با نفوذ به استان بغداد، به زندان ابوغریب حمله کردند.این حمله ناکام ماند و داعش نتوانست به اهداف خود مبنی بر آزاد کردن زندانیان زندان ابوغریب دست یابند.
اشغال بخش های از عراق توسط داعش اقدامی که قابل پیش بینی بود
فارن پالسی به نقل از مقامات آمریکایی مدعی است زمانیکه داعش دو شهر مهم عراق را تصرف کرد و موجب فرار نیروهای دفاعی عراق شد، آژانس های اطلاعاتی آمریکا غافلگیر شدند و دستگاه های امنیتی عراق نیز از غافلگیر شدن حرف به میان می آورند.
اما چند روز بعد از انجام عملیات توسط گروه داعش در کرکوک در اواخر سال ۲۰۱۳، دستگاههای امینتی و اطلاعاتی استان نینوا در بیانیه ای از احتمال حمله گسترده گروه دولت اسلامی عراق و شام«داعش» به موصل خبرداده و بر لزوم اتخاذ تدابیر امنیتی لازم در این شهر تأکید کردند.
بعد از عملیات موفقیت ارتش عراق علیه داعش و بازپس گیری مناطق اشغال شده در استان الانبار یک منبع امنیتی بلندپایه کُرد از انتقال اردوگاهها و تجهیزات نظامی گروه تروریستی داعش به سلسله جبال حمرین خبر داد.
در همین حال مقتدی صدر نیز در بیانیه ای اعلام کرده بود  آنچه در استان الانبار روی داده به دلیل ضعف ارتش عراق و ضعف عملیات اطلاعاتی در عراق بوده و خوستار رفع این ضعف ها شده و نسبت به تکرار موارد مشابه هشدار داده بود.
از سوی دیگر یکی از اعضای شورای استان الانبار در گفتگو با یک خبرگزاری از طرح داعش برای تشکیل کشوری کوچک متشکل از چهار استان در عراق و سوریه خبرداد.
دبیرکل وزرات پیشمرگ اقلیم کُردستان عراق نیز از اعلام می کند  که نیروهای پیشمرگ اقلیم کُردستان برای جلوگیری از فعالیت های تروریستی و ایجاد ناامنی از سوی گروه های افراطی از اواخر سال ۲۰۱۲ به حالت آماده باش درآمده اند.
در همین ارتباط امروز دوشنبه (۲۶خرداد) نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان عراق اعلام کرد که اتفاقات اخیر در موصل را حکومت اقلیم پیش بینی کرده و آن را به بغداد اعلام کرده بود.
داعش و گروه هایی که همیار او در اشغال مناطقی از عراق هستند
تسخیر سریع بخش هایی از عراق حاکی از برنامه ریزی و نقشه ی قبلی برای اشغال این مناطق است.
علاوه بر این در اشغال بخش های از عراق در طول روز های گذشته داعش تنها نبوده است بلکه چندین گروه دیگر نیز در این امر به داعش یاری رسانده اندو پیشینه و ماهیت سیاسی کسانی که توسط داعش برای بر عهده گرفتن پست های مناطق تحت اشغال انتخاب می شوند نیز خود دلیلی بر همراهی گرو های گوناگون در این عملیات است.
ماهیت جریان های پشتیبان داعش در اشغال شهرهای عراق که توسط رسانه ها و منابع گوناگون منتشر شده به شر ح زیر است:
عناصر و جریانهای وابسته به حزب بعث که به عنوان مهم ترین حامی داعش در عملیات های چند روز اخیر از آنها نام برده می شود.گزارش ها حاکی است که دهها تن از افسران ارتش سابق عراق و گارد ریاست جمهوری نیز به این گروه یاری می رسانند.
جیش المجاهدین ، گروه نقشبندیه( که رئیس آن عزت ابراهیم الدوری معاون اول سابق صدام بر عهده دارد و خبر ها حاکی از کشته شدن فرزندش در درگیری های اخیر است) ، ارتش اسلامی عراق، ثورة العشرین، انصار السنه از گروه های دیگری هستند که به داعش یاری می رسانند.
 
 
 
انتخابات پارلمانی عراق فرصتی برای اتحاد داعش با سنی های مخالف مالکی
 
بعد از نبرد ارتش عراق با داعش در استان الانبار و بازپس گیری های شهرهای اشغال شده توسط داعش در این استان و  انتقال داعش به استان دیاله و سلسله جبال حمرین شاهد فضای نسبتا آرامی هر چند با تدابیر شدید امنیتی در عراق به علت بر گزاری انتخابات پارلمانی در عراق بودیم.
همزمان با بالا گرفتن درگیری ها بین داعش و گروه موسوم به جبهه النصره در سوریه،”ایمن الظواهری” با انتشار پیام جدیدی از داعش خواست تا از سوریه خارج شده و بر روی تحولات عراق متمرکز شوند.
 الظواهری خواستار شد داعش اقدامات خود علیه حکومت شیعی عراق را افزایش داده و آن را سرنگون کند. به اعتقاد وی اگر دولت عراق و دولت بشار اسد سقوط کند آنگاه ایران نیمی از قدرت و نفوذ خود را در منطقه از دست می دهد.
فضای نسبتا آرام انتخاباتی در عراق که بین دو برهه زمانی درگیری داعش با ارتش قبل از انتخابات و اشغال مناطقی از عراق بعد از انتخابات حاکی از برنامه ریزی و کشیدن نقشه برای اشغال موصل و شهرهای دیگر عراق همراه با متحد شدن داعش با گروه های مختلف سنی مخالف نوری المالکی در زمان تبلیغات انتخاباتی در عراق است.
 
سرانجام
انتخابات پارلمانی عراق و خلا امنیتی و اطلاعاتی در این کشور به گروه داعش فرصت داد تا جهت بازسازی ، برنامه ریزی و متحد کردن گروه های مخالف مالکی با خود اقدام کند.
اگرچه هنوز سئوالاتی  در ارتباط با بحران امروز عراق و نقش کردها بی جواب مانده است، سئوالاتی چون،موضع داعش در خصوص کردهای عراق،آیا داعش کردها و مناطق کردنشین را مورد حمله قرار می دهد و آیا داعش، بارزانی را به عنوان یکی از مخالفان مالکی در جریان نقشه ی اشغال بخش هایی از عراق قرار داده است؟
شکی نیست که جواب این سئوالات در آینده بحران عراق و سرنوشت گروه داعش در این کشور تعیین  کننده است، اما آنچه مهم است این واقعیت است که علی رغم یعضی تحلیل ها و نظرات سازمان ها و آژانس های اطلاعاتی  که اقدامات اخیر داعش را غیر قابل پیش بینی اعلام می کنند، واقعیت آن است اشغال بخش هایی از عراق چندان دور از انتظار نبود و  تنها پیش بینی زمان آغاز عملیات توسط داعش سخت و شاید غیر ممکن بود.
 
کد مطلب: ۶۴۹۳۳  |  تاريخ: ۱۳۹۳/۳/۲۹  |  ساعت: ۱۳ : ۳۷

شناسه خبر : 19131

این خبر رو هم ببینید

بیانیه جمعی از وکلا و اساتید دانشگاه در اعتراض به حمله ترکیه به کُردها

جمعی از وکلا، اساتید دانشگاه و فعالان مدنی نسبت به حمله ترکیه به کردهای سوریه، …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه + شانزده =