خانه / فرهنگی / رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان؛ کردستان به یک نظام مدیریتی ماهر در زمینه مدیریت شهری نیاز دارد

رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان؛ کردستان به یک نظام مدیریتی ماهر در زمینه مدیریت شهری نیاز دارد

سنندج – رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان گفت: به یک نظام حکم رانی خوب در زمینه مدیریت شهری نیازمند هستیم گرچه اصل مسئله در جای خود باقی می ماند.

کیومرث ایراندوست در جلسه نشست و سخنرانی پیرامون حاشیه نشینی در سنندج که بعد از ظهر روز شنبه ۱۴ اسفند ماه در تالار مولوی دانشگاه کردستان برگزار شد، گفت: باید از دو زاویه متفاوت اسکان غیر رسمی یا مناطق فقیر نشین به بحث حاشیه نشینی نگاه کرد.
وی افزود: امروزه در جهان و در ایران هنوز به یک واژه ی همه پسند نرسیده ایم و کلمه حاشیه نشینی یک بار پیش داوری معنایی منفی را همیشه به همراه دارد که باید کمتر از آن کلمه استفاده کرد چون ما شاهد هستیم که ساکنان و هموطنان تهی دست ساکن در این سکونت گاه ها متنفر از کلمه حاشیه نشینی هستند که باید به آن توجه کرد.
رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان اظهار داشت: در یک فرایند توسعه شهر ها تبدیل به مرکز رشد جمعیت شدند و به تدریج با تجمع و گستردگی جمعیت همراه شد اما شهر ها برنامه و منابع برای تامین مسکن کافی و مناسب را در مرکز شهر نداشتند.
ایراندوست به مسکن رسمی اشاره کرد و گفت: آنچه که در اسناد تعریف شده است، برنامه  پنج ساله در قوانین وزارتخانه هایی مانند شهرسازی است که همه توان تامین را نداشتند و از دایره بخش رسمی خارج شدند.
وی افزود: در استان کردستان سرمایه گذاری، بازار بورس و تولید را نداریم و تنها راهی که مردم بتوانند از سرمایه خود استفاده کنند ساخت و ساز است و در نهایت این افراد بعد از ساخت و ساز سرمایه خود را در شهر های دیگر خرج می کنند.
رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان اظهار داشت: قبل از سرمایه داری هنوز مشکلی وجود نداشت همه در یک جا زندگی می کردند و یک خانه خیلی ضعیف و خیلی بزرگ کنار هم قرار می گرفتند و با هم هیچ مشکلی نداشتند.
وی افزود: ضوابط طرح جامع در شهرسازی می گوید که هیچ زمینی برای ساخت و ساز نباید بیشتر از ۱۵۰ متر باشد اما فعالیت ما در نایسر نشان می دهد که ۸۰ درصد از تفکیک ها، قطعات زیر ۱۰۰ متر و حدود ۷۰ درصد زیر ۸۰ متر است که این نشان از آن است که توان ها و استطاعت و نیاز مردم در یک زمین ۸۰ کتری رفع می شود.
ایراندوست گفت: از سال های گذشته تا به اکنون جمعیت شهر سنندج ۷۰ هزار نفر رشد داشته که تنها رشد آن نیز مربوط به منطقه نایسر است و این مسئله جای تامل است چون در هیچ کجای دنیا رشد به این اندازه از جمعیت آن هم در یک منطقه کوچک وجود نداشته است.
رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان عنوان کرد: به یک نظام حکم رانی خوب در زمینه مدیرت شهری نیازمند هستیم گرچه اصل مسئله در جای خود باقی می ماند.
وی با بیان اینکه نظام مدیریت شهری باید راه حل هایی برای خلا های بین فقر نشینی و زندگی متعادل شهری ارائه دهد، افزود: در صورتی که راه حلی برای این موضوع در نظر گرفته نشود و همینطور ادامه پیدا کند جای بحث را برای جامعه شناسان در آینده باز خواهد گذاشت.

شناسهٔ خبر: ۳۹۲۳۱۲۸ – شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۵ – ۱۸:۲۵

شناسه خبر : 3985

این خبر رو هم ببینید

تقدیم ۱۱ هزار شهید اهل‌سنت در کنار اهل‌ تشیع «وحدت و همدلی» مذاهب اسلامی را به دنیا نشان می‌دهد

پانزدهمین هفته از طرح ملی سه‌شنبه‌های تکریم ۲۰ آبان طی برقراری ارتباط زنده تصویری دکتر …

خانه / اجتماعی / رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان: شهر سنندج کارایی خود را از دست داده است/سکونتگاه های غیررسمی یک فرصت است نه تهدید

رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان: شهر سنندج کارایی خود را از دست داده است/سکونتگاه های غیررسمی یک فرصت است نه تهدید

سرویس کردستان – در سکونتگاه های نایسر، ننله و حسن آباد جای امیدواری وجود دارد و فقط نیازمند این است که برای آن ها مشکل ایجاد نکنیم زیرا در اصل ما آن ها را تولید می کنیم و دایره رسمیت و غیررسمیت ساخته ایم

کردپرس- چندی پیش همایش بین المللی سکونتگاه های فقیرنشین شهری با حضور ۶۰۰ مهمان داخلی و نمایندگان ۱۵ مهمان خارجی در دانشگاه کردستان برگزار شد. از آن جا که همایش ها و کنفرانس های علمی نقش مهمی در برنامه ریزی و تصمیم گیری های کلان و خرد برای جامعه می تواند ایفا کند و همچنین شهر سنندج همانند شهرهای بندرعباس، زاهدان و کرمانشاه سردمدار اسکان‌های غیر رسمی در کشور هستند و بیش از ۶۰درصد بافت جمعیتی در این نوع مناطق اسکان دارند، مصاحبه ای با « دکتر کیومرث ایراندوست » دبیر علمی این کنفرانس انجام دادیم و در طی آن وضعیت سکونتگاه های غیررسمی شهر سنندج، راهکارها و عوامل برون رفت و نیز خروجی همایش از آن مورد بحث و بررسی قرار داده شد.
 
 کردپرس – همایش بین المللی سکونتگاه های فقیرنشین شهری در دانشگاه کردستان از سوی شما و سایر اساتید فن برگزار شد، شما تا چه اندازه به اهداف مورد نظر دست یافتید؟
 
در برگزاری این همایش اهداف کلان تا خرد و تخصصی و عام داشتیم و برداشت کلی از این جشنواره این است که به اهداف مورد نظر دست یافتیم. هدف اصلی همایش به اشتراک نهادن تجارب و دانش اندوخته نظری و علمی و تجربه­های اجرایی در بخش اسکان غیررسمی و مدیریت شهری و بهسازی در سراسر دنیا و ایران و تبادل این تجربه میان مدیران و برنامه ریزان شهری بود که خوشبختانه به این مهم دست یافتیم  و با کارگاه ها، گفتگوها، مقال ها، نمایشگاه های دستاوردها نتایج خوبی به دست آمد.
 
 کردپرس – آیا این همایش تاثیری در خارج از دانشگاه و بر روی مدیران دستگاه های اجرایی داشت؟
 
بله، توجه مدیران و مسئولان ملی و  استانی بیش از پیش به این حوزه جلب شد.  در خرداد ماه هم  ستاد ملی بازآفرینی سکونتگاه های فقیرنشین در وزارت راه و شهرسازی جلسه ای با حضور استاندار، مدیرکل راه و شهرسازی و مسئولین  در حضور وزیر محترم راه و شهرسازی به ابعاد این چالش در کردستان به شکل تخصصی تر خواهد پرداخت که امیدواریم  نتایج مطلوبی برای استان در پی داشته باشد.
 
 
 
کردپرس – همایش بین المللی سکونتگاه های فقیرنشین شهری چه دستاوردهایی در بخش علمی داشت؟
 
در حوزه ارتباطات با گروه های علمی و آکادمیک و با دانشگاه های معتبر خارجی بسیار موثر بود  و زمینه ساز شد امیدوار باشیم در آینده همکاری بین المللی با دانشگاه های داشته باشیم. پیوندی که با اقلیم کردستان و ورود هیئت رسمی آن ها در این همایش بسیار مفید بود و این پیوند در آینده نتایج خود را نشان می دهد و قابل توجه است که مسئولین استان سلیمانیه از این همایش بسیار استقبال کردند. از طرفی دیگر با این همایش ها جایگاه کردستان در سطح ملی و بین المللی تقویت می شود.ظرفیت کردستان در چارچوب بهسازی و بازآفرینی سکونتگاه های فقیرنشین و برخورد علمی با آن مشخص شد و از این حیث هم می توانیم به راه اندازی و تقویت  مرکزی علمی برای شهرنشینی و برنامه ریزی شهری به صورت علمی امیدوار باشیم.
 
 
 
کردپرس – در مجموع شما از خروجی این همایش راضی بوده اید آیا دستاورد پیش بینی نشده ای هم در این همایش حاصل شد؟
 
در حاشیه همایش شب فرهنگی کردستان برگزار شد و بازدید یک روزه مهمانان از اورامان و پالنگان برگزار شد که با استقبال مواجه شد. مهمانان بر غنا و پویایی فرهنگی استان کردستان و منطقه کردنشین تاکید کردند که همین امر می تواند مبنایی برای برنامه ریزی راهبردی آینده و توسعه باشد. بخش عمده ای از اهداف این همایش دست یافته ایم هر چند هر نشست بین المللی در شرایط امروز منطقه کاستی هایی دارد و این دستاوردها ما را دلخوش می کند که کم و کاستی ها را نادیده بگیریم.
 
 کردپرس – علاوه بر دانشگاه کردستان آیا بخش های دیگری در برگزاری این همایش سهیم بودند؟ استقبال ادارات و دستگاه ها چگونه بود؟ آیا با دانشگاه همکاری داشتند؟
 
این همایش نتیجه یک کار گروهی و جمعی بوده و هم برگزاری و هم نتایج آن مختص دانشگاه کردستان نیست ، بی شک استانداری کردستان ، راه و شهرسازی، شرکت عمران و بهسازی شهری، شهرداریها و شوراها نقش کلیدی داشتند و با حمایت های مادی و معنوی خود در این موفقیت سهیم هستند.
 
 کردپرس – خارج از بحث همایش، در حال حاضر وضعیت سکونتگاه های فقیرنشین شهری ایران و بخصوص سنندج چگونه است و چه میزان از مردم شهر در این حوزه زندگی می کنند؟
 
ماهیت سکونتگاه های غیررسمی در ایران با دیگر کشورها متفاوت است و در کشورهایی مثل هند و یا پاکستان، آفریقا و خاورمیانه و عراق وجود دارد سکونتگاه های غیررسمی بسیار فقرزده هستند، اما در ایران این مساله بسیار نادر است. گاهاً دوستان می گویند که قیاسی درستی نیست و نباید ایران را  با هند و کنیا مقایسه کرد ، اما باید یادآوری کرد کشورهایی که ادعای بیشتری دارند مانند ترکیه نیز  با این مساله دست به گریبان هستند. در استانبول و انکارا محله­های فقیرنشین گجه گوندی – شهر یک شبه برپا شده – وجود دارند که در دوره گذار شکل گرفته­اند. شواهد نشان می­دهد که در ایران دامنه این چالش چندان گسترده و بحران آفرین نیست، اگرچه هشدارآمیز است و بخش عمده آن را خود ما ایجاد می کنیم. بررسی آن بر اساس نظریه پردازی علمی در  حیطه کار کرد نشان می­دهد که  این محله­ها  در ایران می تواند در ۲ دسته طبقه­بندی شود، یک دسته سکونتگاه هایی که جای امیدواری هستند و روند توسعه و ارتقا را طی می کنند. اما گروه دوم سکونتگاه هایی هستند که امیدی به توسعه درونزای آن ها وجود ندارد .این سکونتگاه ها همان سکونتگاه های فقر زده هستند که «روند رشد» را طی نکرده اند و نیازمند « یارانه و حمایت اجتماعی» دولت و برنامه­های حمایتی اقتصادی و اجتماعی هستند.
 
 
 
کردپرس – آیا برای سکونتگاه های غیررسمی سنندج امیدی هست یا خیر؟
 
در سکونتگاه هایی مانند نایسر، ننله و حسن آباد جای امیدواری وجود دارد و فقط نیازمند این است که برای آن ها مشکل ایجاد نکنیم زیرا در اصل ما آن ها را تولید می کنیم و دایره رسمیت و غیررسمیت را ساخته ایم که در حقیقت با تحمیل هزینه رسمی شدن و رسمی ماندن ،  هزینه تمام شده بالای مسکن رسمی شکل می گیرد و باعث ورود   افراد به این عرصه می شود.
 
 
 
کردپرس – علل و عوامل بوجود آمدن این سکونتگاه ها در سنندج چیست و چه عواملی بیشتر دخیل هستند؟
 
مسکن یک نیاز اساسی است و آرزوی هرفرد و خانواده داشتن یک سرپناه اسا=ت، فرار کردن از مستاجری، میل به صاحبخانه شدن و سرمایه گذاری در بخش مسکن این سکونتگاه های غیررسمی را بوجود آورده است و چون دولت برای مسکن دارشدن گروه­های کم درآمد برنامه ندارد، بخش غیررسمی در  این سکونتگاه ها   مسکن در استطاعت  برای نیازمندان  را فراهم می­کنند. در واقع این مناطق   برای کم­درآمدها برنامه دارد و  بسیاری از مردم در این مناطق زندگی می کنند و شرایط خود را ارتقا می­بخشند.
 
 
 
کردپرس – آیا برای بهبود وضعیت این مناطق راه حلی وجود دارد؟ و اینکه ریشه این وضعیت در چه چیزی می تواند باشد؟
 
بسیاری از مسائل از نگرش ما ناشی می­شود ، دیدگاه ما به این مساله باید دگرگون شود و به پرسش پاسخ داد که این سکونتگاه ها مساله هستند یا راه حل؟ از این دیدگاه باید توجه داشت که مناطق غیررسمی شکل گرفته در توسعه شهری  نقش تامین سرپناه ها  را داشته است. واقعیت این است که در دید انسانی و اقتصادی می­توانیم ثابت کنیم این سکونتگاه ها هم در خدمت شهر هستند ، هم یک سرمایه محسوب شده و هم مردم این محله­ها حاشیه نشین نیستند بلکه شهروند و شهرنشین هستند. زندگی و رفتار مردم این مناطق پایدارتر است و دارای ارتباطات و سرمایه اجتماعی بهتری هستند.  سکونتگاه های رسمی سرمایه و فرصت برای شهر هستند و نه تهدید. در صورت ناکارآمدی برنامه ریزی و مدیریت ممکن است تهدید شود . بیشترین تاکید در همایش سنندج با توجه به شرایط ایران توجه به رفع موانع  در قوانین و مقررات و ظوابط شهری و « ظرفیت سازی در مدیریت شهری » بود.
 
 کردپرس – در حال حاضر چه تعداد مردم سنندج در این نواحی زندگی می کنند و چه میزان توسعه سکونتگاه های غیررسمی در سنندج رشد دارد؟
 
مطالعات و امکان سنجی و بهسازی در سال ۱۳۸۰ نشان داد که نزدیک به ۵۲ درصد جمعیت شهر در مناطقی ساکن هستند که یا ریشه غیررسمی دارد یا غیررسمی است و ناشی از اسکان غیررسمی است. آمار ۹۰-۸۵  نیز نشان می­دهد که جمعیت اضافه شده شهر سنندج ۶۳ هزار نفر است  و ۵۴ درصد از این تعداد در سکونتگاه های غیررسمی ساکن شده اند، در حقیقت برخلاف بسیاری از  شهرهای کشور که این روند رو به تثبیت است، در شهر سنندج هنوز فرایند زایش اسکان غیررسمی ادامه دارد.
 
 
 
کردپرس – رشد این مناطق چه تاثیری در روند بخش مرکزی و شهری خواهد داشت؟
 
در عمل بخش مرکزی شهر عملکرد سکونتی  و کارایی خود را از دست داده است و از داخل خالی می شود و عملکرد سکونتی آن به تدریج با مناطق پیرامونی شهر جایگزین می شود و باید به این موارد توجه کرد که علت چیست؟  در شهر سنندج پتانسیلی وجود دارد برای سکونت  و برای سکونت گروه­های کم درآمد برنامه مشخصی وجود ندارد و برنامه ریزی مسکن هیچ گزینه ای برای این پتانسیل ندارد، مسکن مهر نیز نتوانسته است جایگزین مناسبی برای آن باشد و مرکز شهر هم نتوانسته نقشی در این زمینه ایفا کند .
 
 کردپرس – بیشترین عواملی که بجز تامین مسکن در رشد سکونتگاه های غیررسمی سنندج دخیل است چه عواملی است؟
 
بورس بازی زمین، سرمایه گذاری بخش متوسط جامعه در زمین و مسکن و اقتصاد بیمار کشور که سرمایه گذاری را به بخش غیرمولد مسکن می برد. مسکن به عنوان سرپناه یا به عنوان سرمایه گذاری زمین و مسکن صنعت را  نیز تحت تاثیر قرار می دهد و عملا صنعت این استان مولد و ناکارآمد است. چون امکان سرمایه گذاری در سنندج محدود است و بخش عمده ان در ان حوزه وارد می شود.  سرمایه گذاران متوسط  که نمی تواند در منطقه رسمی مسکنی تهیه کنند،  محدودیت اقتصادی شهر سنندج نیز به این روند کمک کرده که تنها گزینه سرمایه­گذاری بخش زمین و مسکن است .
 
 
 
کردپرس – چه راهکارهایی برای بهبود این این وضعیت وجود دارد و چه سازمان هایی می توانند بهترین نقش را ایفا کنند؟
 
راهکارهایی برای این مساله وجود دارد، باید توجه کرد چه گروه هایی  با چه هدف و انگیزه­ای در این محله­ها ساکن می­شوند.  در مطالعه ای تا ۹ گروه تشخیص داده شده است از فقرای شهری تا سرمایه گذاران خرد و متوسط و بورس بازان شهری زمین و گروه اقتصادی  فعال در بخش غیررسمی   مثل خدمات خودرو در آن جا ساکن می شوند ، هر کدام یک راه و یک پیشنهاد دارد. باید به مساله فراگیر نگاه کرد و باید به راهکارهای پیش بینانه  و پیشگیرانه و نیز ساماندهی همزمان توجه کرد. و رد این راستا باید شهرداری بیش از هر زمانی  تقویت شود. هر محل و هر مکانی راه حل خاص خود را دارد و نسخه یک منطقه برای منطقه دیگر مفید نیست.
 
 کردپرس – در حال حاضر مهمترین نیاز شهر برای برنامه ریزی جهت خروج از این وضعیت چه چیزهایی است؟
 
باید برنامه های منعطف و مشارکتی برنامه ریزی ، اجرا و پایش شود. برنامه ریزی از بالا دیگر کاربرد و کارایی لازم را ندارد و تصمیم گیری پشت میز برای سکونتگاه های غیررسمی فایده ای نداشته به همین علت باید برنامه ریزی از پایین   مورد توجه باشد. شهر نیاز به پویایی، رقابت پذیری و پایداری دارد و سنندج به عنوان کلیت در نظر بگیریم نیازمند راهبردی برای بدست آوردن جایگاه شایسته خود است. اقتصاد پویا یکی از پایه های اصلی این موفقیت است ، باید  جنبه های مختلف پویای شهر را از نظر اجتماعی و اقتصادی، فرهنگی و معیشتی در نظر گرفت تا شهر خوبی برای زندگی کردن باشد آن گاه می­توان انتظار داشت این چالش رو به بهبود باشد.
 
 کردپرس – مشکل اصلی و مانع مهم در سر راه تغییر این رویکردها که مطرح کردید چیست و چرا اجرایی نمی شود؟
 
مشکل ما در نظام شهری بخشی عمل کردن و مقطعی فکر کردن است. در شهر نیاز به رویکرد، استراتژی و راهبرد فراگیر است و تمام مسائل شهر را باید با هم دیده شود. برای نمونه   « مسکن مهر»  برای حل مشکل مسکن گروه­های اجتماعی خاص تعریف شد، برای  مسکن دار شدن گروه های کم درآمد، مسکن مهر افزون بر نقدهای رایج در زمینه مکان­یابی و زیرساخت­ها، بزرگترین مشکل آن این بود که گروه های اجتماعی هدف  را به درستی در بر نگرفت.  حتی طرح جامع مسکن کشور هم کارساز نبود چون مسکن را تنها در شکل سرپناه دیده بود در حالی که سال­ها مسکن نقش یک کالای اقتصادی بازی کرد.
 
 
 
کردپرس – پیشنهادات شما برای بهبود وضعیت این سکونتگاه ها و مدیریت شهری را بفرمایید؟
 
هر شهر باید راهبرد منسجمی برای توسعه داشته باشد و اهداف کلان و خرد را را به روشنی و واقع بینانه  تعریف کند و این اهداف خرد و کلان باید باهم سازگار باشدو در راستای توسعه پایدار رفاه امروز ما را تامین کند و رفاه آینده را  نیز تضمین کند. امروز شهر نیازمند تغییر نگرش فکری در زمینه برنامه ریزی و توسعه است. در حال حاضر در سکونتگاه­های غیررسمی بنگاه ها و آژانس  و سرمایه­گذاران مسکن برای شهر تصمیم گیرنده هستند و ما برای زمین های خالی و جغرافیای محدوده شهر برنامه­ای نداریم و فقط مردم را بوسیله قانون جریمه می کنیم در حالی که باید قانون و ضوابط را باز تعریف کرد.
 
 مصاحبه: مژگان وفایی
 
کد مطلب: ۱۰۶۷۸۰  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۳/۵  |  ساعت: ۱۶ : ۴۱

شناسه خبر : 6681

این خبر رو هم ببینید

پیرترین مَرد ایران و کردستان در گذشت

حاج احمد صوفی پیرترین مرد ایران و کردستان امروز در سن ۱۳۹ سالگی درگذشت. به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 + نه =