خانه / فرهنگی / مرثیه ملک الکلام مجدی سقزی در سوگ امام حسین(ع)/ عمر فاروقی

مرثیه ملک الکلام مجدی سقزی در سوگ امام حسین(ع)/ عمر فاروقی

ملک الکلام مجدی سقزی که دارای دیوان اشعار فارسی و کردی بوده در سوگ امام حسین(ع) مرثیه ای سروده است

مرحوم میرزا عبدالمجید فرزند عبدالکریم از دبیران و خوشنویسان و شاعران و رجال نامدار عصر ناصرالدین شاه قاجار بوده که در زمان حکومت مجید خان اردلان در سقز، میرزا و منشی حکومت بود تا اینکه امیر نظام گروسی از رجال زبده و خوشنویس کشور مجاورت کردستان رسید و با دیدن خط و انشاء و اشعار مجدی او را از سقز به سنندج برده و در یک اتفاق با ناصرالدین شاه قاجار که خودش مدعی شاعری بود مواجه شد و سلطان صاحبقران با شنیدن قصیده و غزل مجدی و دیدن خط و کتابت او، به رسم آن روزگار در فرمانی عنوان (ملک الکلام) را به او بخشید و نام و آوازه اش در تهران پیچید و با بزرگانی چون ادیب الممالک و نیز رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفضحاء مونس و همدم شد و در تهران سکونت اختیار کرد. او دارای دوازده فرزند بود که یکی از آنها مرحوم میرزا عبدالحمید ملک الکلامی ملقب به (امیرالکتاب) تا سال ۱۳۳۲ شمسی به عنوان ریاست دارالانشاء نخست وزیری ایران، مسئول انشاء و صدور احکام و فرامین بود و در خوشنویسی نیز بنام امیر سرحلقه ی اهل قلم بود و او بعنوان بنیانگذار گرافیک نیز شناخته می شود و آثاری چون سردرب دانشگاه تهران و بانک ملی ایران و کتیبه های مرقد و مزار خواجه حافظ شیرازی از وی بر جای مانده است اما مرحوم مجدی برادری داشته بنام میرزا علی که از شدت عشق به مرقد نبوی و بیت الله الحرام، در حجاز ساکن شده و پایش به دربار پادشاهان ابتدای سعودیه کشیده شده و به هنگام فرضیه حج بارها به یاری و امداد هموطنان کرد خودش رسیده و برای انجام فریضه حج از مرحوم مجدی دعوت کرده و ایشان براساس سفرنامه خودش که در سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات توکلی در ۲۲۹ صفحه به چاپ رسیده و مرحوم عارف و ادیب گرانمایه سید محمد طاهر سیدزاده هاشمی آن را آماده کرده مرقوم داشته است که روز جمعه ششم شهر شعبان المعظم ۱۳۰۵ هجری قمری مطابق اول ثور شمسی که سی و یکم فروردین بود سفر حج را از سنندج آغاز و در چهارشنبه بیست و ششم شهر جمادی الاخری سنه ۱۳۰۶ هجری قمری که هشتم حوت و هفتم اسفند بود پایان دادیم و این سفر حج مدت ده ماه و هفت روز شمسی بطور انجامید.
مسیر سفر حضرت مجدی و همراهان از سنندج به سوی آذربایجان و گذشتن از رود ارس و زیارت مزار شیخ صنعان در آنسوی ارس و شیخ صفی الدین اردبیلی در این سو بوده و از آنجا به استانبول رفته و با کشتی از راه دریا به شهر قاهره در مصر و سپس عازم حجاز شده و برادرش در مرز آبی عربستان از او و همراهان استقبال کرده و پس از انجام فریضه حج طبق رسوم زمان عازم یمن و عمان و خلیج پارس شده اند و آنچه مزار و مکان مقدس اسلامی بوده زیارت کرده اند که در سفرنامه توضیح داده. سپس به عراق وارد شده و به نجف اشرف و بغداد و کربلای معلا مشرف شده.
 
مجدی، شاعر و ادیب گرانمایه ی سقزی، علاوه بر هنر و سیاست، مردی عارف و پرهیزگار و متقی بوده و در دیوان و سفرنامه خود غزلیات و قصائدی در مدح اهل بیت و ائمه معصومین علیه السلام دارد و حتی در موقع به توپ بستن بارگاه حضرت امام هشتم(ع) تاریخ وقوع آن را به حساب ابجد ضبط کرده است.
چون سپاه امپراطوران جفا، بستند توپ
بر مزار پاک شاه دین رضا، سلطان طوس
شاه دین یازید دستی از برای انتقام
آنچنان دستی که بر هم زد اساس ملک روس
آنچنان دستی که مر، اهریمنان را زد قفا
آنچنان دستی که روح القدس آن را داد بوس
تاج و تخت امپراطوری گرفت او از تزار
کرد حبس او را پس از عزلش، به صد عجز و فسوس
کاک مجدی از برای عزل و حبس او نوشت
(عزل و حبس امپراطور است، از سلطان طوس)
در مورخ چهارشنبه چهاردهم جمادالاولی، کاروان مجدی و همراهان وارد کربلای معلی شده و در دو صفحه از کتاب شرحی راجع به موقعیت و چگونگی بنای مزار مقدس امام سوم(ع) نوشته است و گفته چهارصد نفر خادم مرقد مبارک هستند که تمامی آنها از سوی دولت عثمانی موظف بوده و حمایت می شوند. آنگاه از خانقاه یکی از خلفای نقشبندی بنام شیخ طه اربیلی نام برده است و نوشته خانقاه پر از فرش و سجاده است و محل تدریس و عبادت و ارشاد مسلمانان است و ایشان با شیخ طه اربیلی ملاقات کرده که کُردزبان بوده و گفته از صحبت وی فتوح و شادمانی میسر گشت (ص ۱۳۲).
آنگاه نوشته که مسجد جامع شیخ طه در داخل حرم مطهر حضرت سیدالشهداء علیه السلام واقع گشته و راقم را اشعاری است در مدح و رئای حضرتش
ای توتیای دیده جان خاکپای تو
بر تراز عرش، بارگه کبریای تو
تا رستخیز خون جگر بر زمین چکد
زان شاخه گل که بردمد از نینوای تو
کردی براه دوست تن و جان خود فدا
بادا هزاران جان گرامی خدای تو
در بحر رحمت است شناور هر آنکسی
یک قطره اشک ریزد اندر عزای تو
ذات تو هست معنی قرآن و ز اهل کین
چون پاره پاره صفحه قرآن قبای تو
میخواست در زمانه کند محشر آشکار
روز نبرد بازوی معجزه نمای تو
عهد الست آمد و تسلیم عرضه کرد
تا جان نثار دوست نماید وفای تو
تو گشنه جان سپردی و آب فرات هم
بود از تو تشنه تر به لب جانفزای تو
بودند بی خبر که بقا، در ولای توست
قومی که خواستند به گیتی فنای تو
رنجی که قاتلان تو را هست روز حشر
امروز، مرمر است ز هجر لقای تو
رحم کن و ز لطف مرا سوی خویش خوان
زان پیشتر که جان دهم اندر ولای تو
حضرت مجدی روز شانزدهم از کربلا عازم نجف اشرف شده و در مسیر خودش مرقد حضرت (ذوالکفل نبی) علیه السلام را زیارت کرده و می نویسد حضرت آدم ابوالبشر و نوح نبی و هود و صالح که چهار پیامبر الهی هستند در نجف اشرف مرقد و مزار دارند سپس در وصف بارگاه حضرت علی(ع) و ضریح مبارک و چراغهای طلا و قندیلهای جواهر و چهلچراغهای بزرگ می نویسد و فی البداهه. این رباعی را در بارگاه حضرت امیر سروده است:
ای خفته چو شیر در نیستان نجف
دریوزه کنان ز خاک کوی تو شرف
از شست کمانکش یدالهی خویش
ما را برسان تیر مرادی به هدف
مجدی و همراهانش روز چهارشنبه بیست و ششم جمادی الاخر وارد حومه سنندج شده و مورد استقبال علماء و اعیان و مشایخ قرار گرفته اند.
ملک الکلام مجدی دارای دیوان اشعار فارسی و کردی بوده و در فن حجاری و نوشتن سنگ قبر مهارت و استادی داشته و تاریخ وفات و تولد و انواع وقایع را به حساب ابجد و در شعرش ضبط کرده است، سنگ قبرهای مجید خان اردلان و مصطفی خان اردلان در گنبد حکام سقز و مزار سردار اسعد بختیاری در اصفهان از آثار وی می باشند که بر جای مانده اند. وی در سن ۷۵ سالگی و روز سه شنبه هفدهم خردادماه ۱۳۰۵ شمسی در تهران فوت کرده و در مقبره آب انبار قاسم خان که در چهارراه حسن آباد و آتش نشانی کنونی تهران بود به خاک سپرده شده و اینک اثری از مزار وی و سایرین در این محل باقی نیست. در زادگاه او مدرسه ای به نام مجدی وجود داشت که بعد از انقلاب بدون دلیل نام آن را عوض کردند. جای دارد که مسئولین محترم نام چنین دانشمندانی را گرامی بدارند.
 
 
کد مطلب: ۹۵۹۲۳  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۹/۷  |  ساعت: ۱۶ : ۲

شناسه خبر : 4259

این خبر رو هم ببینید

ناتوی عربی فریبی بزرگتر از خدعه جنگ جهانی اول برای منطقه است

تحلیلگر مشهور جهان عرب با اشاره به مراسم یکصدمین سالگرد پایان جنگ جهانی اول و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده + 9 =