خانه / فرهنگی / مصاحبه با عبدالقادر بینگول،مترجم آثار استاد سعید نورسی؛جماعت گولن در پی نابودی میراث استاد سعید نورسی است

مصاحبه با عبدالقادر بینگول،مترجم آثار استاد سعید نورسی؛جماعت گولن در پی نابودی میراث استاد سعید نورسی است

جماعت فتح اله گولن یک گروه ناسیونالیست ترک بوده و بیشتر در جهت از بین بردن نام ملا سعید کردی و کرد بودنش، تأسیس و تشکیل شده است

عبدالقادر بینگول شاعر، نویسنده و مترجم مشهور شهر جزیره، سراینده اشعاری بسیار زیبا به زبان کردی کرمانجی است که در حوزه فرهنگ و ادب کردستان ترکیه نامی شناخته شده و بزرگ است. وی شرح و تفاسیر زیادی بر دیوان اشعار ملای جزیری و دیگر شعرای کرد نوشته، کتابی با عنوان ضرب المثل و لطیفه های کردی به رشته تحریر درآورده و در زمینه علوم دینی نیز تحقیقات و ترجمه های بسیاری از قبیل ترجمه رساله نور استاد سعید نورسی را انجام داده است. کردپرس مصاحبه ای را با عبدالقادر بینگول شخصیت برجسته فرهنگی در زمینه زندگی و آثار استاد سعید نورسی ترتیب داده است که شرح آن در ذیل آمده است:

– آقای بینگول می توانید اندکی از زندگی سعید نورسی برایمان بگویید و اینکه آثار دینی مشهور وی کدامند و بیشتر به چه مفاهیمی می پردازند؟
بدیع الزمان ملا سعید کردی (نورسی) در سال ۱۸۷۶ میلادی در روستای نورس واقع در ناحیه ایسپارتای حیزان شهر بتلیس ترکیه چشم به جهان گشوده است. نام پدرش میرزا و نام مادرش نوری بود.
استاد بدیع الزمان ملا سعید کردی، صاحب ۱۳۰ اثر دینی هستند که ۴ اثر زیر بسیار مشهور می باشند:
۱- رساله کلمات. ۲- مکتوبات یا رساله نامه ها. ۳- لما ها یا رساله لما ها و ۴- شعاع ها یا رساله شعاع ها.
اکثر آثار وی درمورد چیستی ایمان، تقویت ایمان واخلاق اسلامی می باشند.
– هدف ملا سعید از نگارش کتب برجسته اش چه بود؟ یعنی ایشان چه خطی را در رساله هایشان دنبال می کردند؟
هدف استاد از نگارش این آثار، مسئله ایمان می باشد. چراکه در قرنی که وی می زیسته و قرن بعدی، فلسفه کفر رواج یافته بود. تفکرات کمونیستی و لاییک بر اساس انکار دین و انکار الوهیت در عالم اسلام گسترش شدیدی پیدا کرده بود. به همین خاطر نیز استاد، تمام تلاش و انرژی خود را بر روی ایمان و اثبات حقیقت ایمان متمرکز کرده است.
– وی در کجا درس خوانده، استادان و شاگردان وی چه کسانی بوده اند ؟
استاد در کردستان ترکیه، در مناطق و شهرهایی همچون ایسپاریت، حیزان، آرواس و بایزید در نزد شیوخ و عالمان دینی مختلفی درس آموخته است.
اساتید وی: ۱- ملا محمد امین افندی از روستای تاخی ۲- شیخ سید محمد حیزانی ۳- شیخ محمد جلالی بایزیدی.
شاگردان وی نیز چه در داخل و چه در خارج از کشور، بیشمار بوده اند.
– علت رفتن سعید نورسی به شوروی سابق چه بود و چه اتفاقاتی در آنجا برایشان پیش آمد؟
در جنگ جهانی اول، وقتی که شوروی منطقه سرحد در مرز شوروی با ترکیه در کردستان ترکیه را اشغال می نماید، استاد بدیع الزمان به همراه شاگردانش بطور داوطلب به نیروهای نظامی می پیوندد. اما در جنگ فوق زخمی شده و به اسارت روس ها در می آید. وی و دوستانش را به کوستارما برده و بیش از دو سال و نیم آنها را در کمپ اسیران زندانی می نمایند. وی از آشوب های ناشی از شورش و انقلاب لنین، سود جسته، از کمپ گریخته و از راه اروپا به استانبول بازگشته است.
چه کسی و چرا لقب بدیع الزمان را به وی داده است؟
استاد وی، ملا فتح اله سرتی و عالمان دینی دیگر هم عصر وی، عنوان بدیع الزمان را به وی داده اند. علت کسب این عنوان نیز اکتساب سریع و جامع علوم دینی در قبل از سن بلوغ بوده است.

آیا حقیقت دارد که وی کتابی در زمینه ریاضیات نیز نوشته است؟
وی در زمینه جبر و ریاضیات نیز رساله ای نوشته بوده که متأسفانه در یک آتش سوزی در شهر وان سوخته و از بین رفته است.
به نظر شما، منظور استاد از این به زبان آوردن سخن زیر در مناظراتش چه بوده: مرگ، روز نوروز ماست.
از آنجاییکه در نوروز، طبیعت خود را نو کرده و پس از مرگ زمستانی خود، ازنو حیاتی دیگر می یابد، انسان نیز پس از مرگ، حیاتی دوباره می یابد. به همین خاطر نیز ارتباط ملموسی بین مرگ، حیات مجدد و نوروز وجود دارد.
همانطور که مستحضر هستید، عید نوروز از جایگاه خاصی در میان کردها برخوردار است. احتمال دارد که استاد براساس حس کردبودن و میهن پرستی خود، این جمله را بر زبان آورده باشد.استاد در ایام نوروز یعنی دو روز پس از تحویل سال نو وفات نموده اند.
یکی از روزنامه ای آن زمان نوشته بود «یا ما باید همه قرآن ها را از میان مسلمانان جمع کنیم و یا مسلمانان را از قرآن دلسرد و زده کنیم.» عکس العمل ملا سعید نورسی در قبال این نوشته و اثری که بر ملا سعید می گذارد چه بوده است؟‌

در آن زمان، استاد و استاندار شهر وان روزنامه ها را دنبال می کردند. روزی استاندار شهر وان، نوشته فوق را در روزنامه دیده و به استاد نشان می دهد که در آن، وزیر مستملکات انگلیس در مجلس، درمورد قرآن و مسلمانان تز ذیل را ارائه داده اند:
تا این قرآن در دست مسلمانان باشد، ما نمی توانیم برآنها حکم کنیم. هرچه از دست مان برمی آید باید بکنیم، یا باید قرآن را از دست آنها بگیریم ویا اینکه مسلمانان را نسبت به قرآن بیزار کنیم.
صحبت فوق، کافر انگلیسی، اثر عجیبی بر استاد گذاشته و وی چنین می گوید: من به تمام جهانیان اثبات کرده و نشان خواهم داد که قرآن حکم یک روز معنوی را دارد که به هیچ وجه از بین نخواهد رفت.
علت رفتن وی به استانبول چه بود؟
استاد برای تأسیس دانشگاه الزهرا در شهر وان کردستان ترکیه، به استانبول می رود.
فکر تأسیس دانشگاه زهرا، از کجا نشأت گرفته بود و چرا در شهر وان؟
در زمان امپراطوری عثمانی، قرار بود که یک دانشگاه بزرگ اسلامی در کوزوو تأسیس گردد. اما پس از جنگ بالکان، کوزوو اشغال شده و نوزده هزار سکه طلایی که برای دانشگاه فوق درنظر گرفته شده بود، جهت تأسیس دانشگاه الزهرای شهر وان به استاد داده می شود. استاد به وان برمی گردد و در منطقه آرتمیت که در ساحل دریاچه وان قرار دارد، دست به تأسیس دانشگاه الزهرا می زند. اما بلافاصله جنگ جهانی اول رخ داده و تلاش های استاد بی نتیجه می ماند.
گویا ایشان در یکی از دیدارهایشان با مفتی دانشگاه الازهر مصر، دیالوگ جالبی داشته اند، اندکی در این زمینه توضیح بدهید؟
مسؤول دانشگاه الازهر مصر، شیخ باهید در سال ۱۹۱۰ میلادی به استانبول می آید و به دلیل شهرت سعید کردی در اقصی نقاط سرزمین های اسلامی، نزد وی رفته و او را با سؤال ذیل امتحان می نماید:
درمورد آزادی عثمانی و مدنیت اروپا، چه نظری دارید؟
جواب سعید کردی: دولت عثمانی به یک دولت اروپایی، حامله بوده و روزی وضع حمل خواهد نمود و اروپا نیز به اسلامیت، آبستن است که آن نیز روزی متولد خواهد شد.
استاد با بصیرت، دوراندیشی و چنین تعبیر و تفسیرات جامع و درستی، به جهانیان اثبات می کند که وی عالم بزرگ عصر خود می باشد.
استاد در خطبه شام چه گفته است که خطبه فوق آنقدر مشهور گشته است؟
استاد در سال ۱۹۱۱ در مسجد بزرگ اموی شام، در حضور ۱۰ هزار نفر و صد ها عالم دینی، خطبه ای را ایراد می نماید. استاد در خطبه فوق، بیماریهای مادی و معنوی را که عالم اسلام دچار آن شده اند، علت اسارت عالم اسلام و راه حل نجات آنرا به طرز بسیار عالی بیان و تفسیر نموده است. از این رو، خطبه فوق به خطبه شام، مشهور شده است.
آیا کتاب مشهور مناظرات وی درنتیجه سفر به تمام مناطق کردنشین و مناظره با رؤسای عشایر کرد بوده است؟
بله، سیدا(ملا سعید نورسی) با رؤسای عشایر کرد دیدار کرده وبه سؤالات آنان درمورد سیستم مشروع ویا همان دموکراسی، جواب داده است. استاد سعید نورسی به الزامات این سیستم، فواید آن اشاره کرده وگفته است که سیستم فوق زیانی برای اسلام نداشته و ضدیتی نیز با اسلام ندارد.
استاد فرموده که: ما ۳ دشمن داریم: نادانی، فقر و اختلاف. و باید با سلاح معرفت، اتفاق و صنعت بر علیه هر ۳ دشمن فوق جهاد کنیم. روی سخن وی بیشتر با کرد ها بوده است.
در قیام آناتولی، وی چه فتوایی داده و اثر فتوای وی چه بوده که مصطفی کمال وی را به مجلس آنکارا دعوت کرد؟
در جنگ جهانی اول، آناتولی و تمام دولت عثمانی اشغال شد. با اینکه دولت عثمانی اشتباهات زیادی کرده بود اما علمای اسلام، آنرا به اروپایی ها ترجیح می دادند، چراکه بیشتر سرزمین های اسلامی تحت سلطه آن بود. استاد سعید کردی نیز یکی از آن علما بود. وقتی که انگلیسی ها استانبول را اشغال کردند، استاد بسیار ناراحت شده و به تندی برعلیه این عمل ایستاد. استاد فتوایی صادر نموده ودر آن، جهاد علیه انگلیسی ها را فرض و واجب دانست. حتی کتابی با عنوان ختوات سته را نیز آماده نموده و پنهانی در میان مسلمانان پخش نمود. وقتی انگلیسی ها متوجه این کار استاد شدند، حکم اعدام وی را صادر نمودند. ولی وقتی که فهمیدند وی کرد بوده و اعدام وی اثر بسیار بدی بر آینده انگلیسی ها خواهد گذاشت، از این امر منصرف شدند. چراکه با اعدام استاد، کردها تا ابد دشمن انگلیس ها می شدند. بعد از تأسیس حکومت آنکارا، مصطفی کمال آتاتورک از شخصیت و تأثیرگذاری استاد، مطلع شده و وی را به آنکارا دعوت نمود. پس از رفتن استاد به مجلس آنکارا و دانستن تفکرات ضداسلامی آنان، مشاجرات بزرگی بین وی و آتاتورک صورت گرفته و استاد آنکارا را ترک و به شهر وان برگشت.
علت دستگیری وی در قیام مشهور شیخ سعید پیران چه بوده است؟
بعد از قیام مشهور شیخ سعید پیران و شکست قیام فوق، استاد را نیز دستگیر کرده و به غرب آناتولی تبعید می نمایند. هرچند که استاد در آن زمان در قیام شیخ سعید مشارکت نکرده و در غاری واقع در کوهستان زندگی می کرد اما به دلیل نفوذ بالا و احترام وی، دولت ترسیده و استاد را به همراه بسیاری از دوستان و همراهانش، تبعید نمود تا ملت کرد از عالم بزرگی همچون وی بی نصیب بماند.
چرا حزب جمهوری خواه ترکیه یعنی ج.ه.پ اجازه بازگشت وی به کردستان و رفتن به مساجد را نداد؟
حتی پس از تبعید استاد به غرب آناتولی نیز، سرویس های امنیتی دولت ترکیه چشم از او برنداشته و دائمأ وی را تحت تعقیب قرار می دادند. متأسفانه گاهأ این ارگان های ترکیه خود را در قالب شاگردان وی درآورده و وی را تحت نظر می گرفتند. به همین خاطر گاهأ استاد عمدأ به مسجد نمی رفت.
حکومت از وی، سخنان و اعمالش بسیار می ترسید و بیم آنرا داشت که وی نیز مانند شیخ سعید باعث یک حرکت ملی-دینی بشود، به همین خاطر اجازه بازگشت وی به کردستان را نمی داد.
استاد در کتاب های رساله نور و رهبر جوانان، چه نوشته بوده که باعث محاکمه شدنش می گردد؟
استاد به دلیل نوشتن کتاب رهبر جوانان، فقط محاکمه شده است اما زندانی نشدند.
وی به طور کلی چند سال به زندان می افتد؟
استاد در سال ۱۹۳۵ میلادی، یک سال در اسکی شهر، در سال ۱۹۴۳ یک سال در شهر دنیزلی و در سال ۱۹۴۸ نیز ۲۰ ماه در دلی آفیونی به زندان افتاده است. در کل استاد از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۶۰ در طول مدت زندگیش در زندان، تحت تعقیب و در تبعید به سر برده است.
زمان و علت وفات استاد، محل دفن وی و علت نبش قبر و جابجایی وی چه بود؟
سیدا در فروردین سال ۱۹۶۰ میلادی در شهر کردنشین اورفا، وفات نمود و در همان شهر نیز به خاک سپرده شد. اما دو ماه بعد از وفات استاد، ارتش کودتا کرده و قدرت را در دست گرفت. ظلم و ستم در آن زمان بیداد می کرد. ژنرال های حکومتی نزد برادر استاد رفته و وی را مجبور می کنند که درخواستی مبنی بر انتقال قبر استاد از اورفا به شهر دیگری نوشته و امضا نماید.
شبی نبش قبر نموده و جنازه استاد را به جای نامعلومی منتقل می کنند. تا سال گذشته نیز جاهای مختلفی را به عنوان محل دفن وی، عنوان می نمودند. حتی بعضی ها می گفتند که پیکر وی را به دریای سفید انداخته اند. ولی هم اکنون ادعا می کنند که مقبره وی در شهر اسپارتا می باشد.
چه کسانی خود را نورچی دانسته و تا چه اندازه ای در راستای تفکرات وی عمل می کنند؟
پس از وفات استاد، سرویس های امنیتی ترکیه باعث ازهم پاشیده شدن جماعت رساله نور شدند. بسیاری از گروه های فوق، درحال حاضر دشمن یکدیگر گشته اند. بسیاری از آنها خود را نورچی می دانند، در عمل نیستند و نورچی های حقیقی دیگر تنها مانده اند. ۱- جماعت فتح اله گولن که ناسیونالیست ترک بوده و بیشتر در جهت از بین بردن نام سعید کردی و کرد بودنش، تأسیس و تشکیل شده اند. ۲- جنبش روزنامه ینی آسیا یعنی آسیای جدید. ۳- خوانندگان یا اوکویونجو.
در ۳۰-۴۰ سال اخیر کردها متوجه شده اند که گروه های به ظاهر نورچی فوق، چقدر دشمن کردها هستند در نتیجه از آن گروه ها جدا شده و گروهی به نام زهرا تأسیس نموده اند. متأسفانه جماعت زهرا نیز به دو گروه زهرا و ماد زهرا انشقاق یافته اند. جماعت زهرا هر ۳ ماه یکبارمجله ای با نام نوبهار در استانبول چاپ می نمایند.
علت ترجمه کتاب مکتوبات استاد به کردی کرمانجی توسط جنابعالی چه بوده است؟
رساله نور، اثر بی نظیر قرن گذشته و قرن حاضر بوده و به زبان های مختلفی ترجمه شده است. با توجه به کرد بودن استاد سعید نورسی، بهتر بود که ابتدا به کردی ترجمه می شد. اما متأسفانه روشنفکران کرد غفلت نموده و وظیفه خود را انجام ندادند، درنتیجه بنده دست به این کار زدم. بنده با این کار هم خواستم خدمتی به دین هم خدمتی به زبان کردی کرده باشم. هم اکنون نیز بنده در حال ترجمه کتاب لمای استاد به کردی کرمانجی هستم که نیمی از آن نیز به اتمام رسیده است.
در پایان نیز آیا چیزی هست که ما نپرسیده و شما دوست داشته باشید که عنوان نمایید؟
جماعت رساله نور، بزرگترین جماعت مخالف کمالیزم بود. البته تا زمانی که استاد در قید حیات بودند. اما پس از وفات استاد، بسیاری از شاگردانش به بیراهه رفتند. سرویس های امنیتی در میان آنها نفوذ کردند. تمامی اسامی کرد و کردستان را از رساله نور حذف نمودند. حتی خواستند که کردبودن استاد سعید نورسی را نیز انکار و وی را ترک بخوانند. در ترک نمودن وی موفق نشده و به دلیل تنفرشان از کردها درصدد عرب کردن وی برآمدند. آنها می خواستند، استاد را هر چیز دیگری غیر از کرد نشان دهند، چراکه فاشیست بودند. گفتند که استاد سید بوده است. در سال های اخیر پروفسور احمد آکگوندوز یک ناسیونالیست ترک، به عراق رفته و شجره نامه قلابی را مبنی بر عرب و سید بودن استاد تنظیم نمود و در نشستی خبری به نورچی ها گفت: من برای شما یک مژدگانی و خبر خوش دارم، استاد کرد نبوده بلکه عرب و سید بوده! متأسفانه هیچ یک از رؤسای نورچی نیز به وی نگفتند که دروغگو، استاد که بارها در رساله نور و در محاکم قضایی گفته: من کرد و کردستانی هستم. وی بارها اذعان داشته که سید نیست.
البته در میان دشمنان کردها، به زبان آوردن حقیقت فوق غیر ممکن بوده است. چراکه به غیر از جماعت زهرا و ماد زهرا دیگر گروه ها همگی ناسیونالیست ترک و مخالف کردها هستند.

مصاحبه: حمد عدالت اومویی میلان

کد مطلب: ۷۷۷۴۶  |  تاريخ: ۱۳۹۳/۱۱/۵  |  ساعت: ۱۲ : ۳۶

شناسه خبر : 4621

این خبر رو هم ببینید

از سوی هلال احمر اطلاع رسانی شد ۹ توصیه مهم برای مسافران و ساکنان غرب و جنوب کشور

جمعیت هلال احمر با توجه به هشدار هواشناسی در خصوص ورود سامانه بارشی جدید به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده − 1 =