خانه / فرهنگی / گفتگو با ژیوار شیخ الاسلامی سرپرست گروه ژیوار سنندج؛ موسیقی بانوان هنوز در بلاتکلیفی به سر می‌برد

گفتگو با ژیوار شیخ الاسلامی سرپرست گروه ژیوار سنندج؛ موسیقی بانوان هنوز در بلاتکلیفی به سر می‌برد

گروهی متشکل از بانوانی هنرمند که طی این سال ها توانسته اند در موسیقی مردسالار ما برای خویش جایگاهی کسب کنند و اجراهای مختلفی در داخل و خارج کشور داشته باشند.

جشنواره بین المللی موسیقی فجر امسال صحنه درخشش یکی از گروه های فعال در عرصه موسیقی کردی به نام «گروه ژیوار» بود. گروهی متشکل از بانوانی هنرمند که طی این سال ها توانسته اند در موسیقی مردسالار ما برای خویش جایگاهی کسب کنند و اجراهای مختلفی نه تنها در داخل کشور بلکه در اقلیم کردستان و کشورهای اروپایی نیز داشته باشند. آخرین هنرنمایی «گروه ژیوار» در اختتامیه جشنواره بین المللی موسیقی فجر اتفاق افتاد؛ هنگامی که اعضای این گروه در روز پایانی بزرگترین رویداد موسیقایی سال ایران و در حضور بزرگان این عرصه به هنرنمایی پرداختند. برای آشنایی بیشتر با فعالیت های هنری گروه بانوان ژیوار و همچنین آگاهی از دشواری هایی که گروه های بانوان با آن روبرو هستند با خانم ژیوار شیخ الاسلامی خواننده و سرپرست این گروه به گفتگو پرداخته ایم که در ادامه می خوانید:
 
گروه بانوان ژیوار به سرپرستی شما حضوری پررنگ و موفق در ۲۹ مین جشنواره بین المللی موسیقی فجر داشت. از آخرین اجرایتان در این جشنواره بگویید؟
 
گروه موسیقی ژیوار در سال ۱۳۷۹ برای بانوان فعال در عرصه موسیقی پایه‌گذاری شد. در همین سال گروه با همکاری انجمن آذر مهر سنندج به مسئولیت خانم نگین شیخ الاسلامی برای اولین در شهر سنندج به اجرای کنسرت پرداخت و در سال ۸۳ نیز در سقز به صحنه رفت که این فعالیت ها نقشی اساسی در مطرح کردن موسیقی بانوان در استان کردستان داشت. فعالیت های گروه ژیوار در آن سال ها باعث شد گروه های دیگری در زمینه موسیقی بانوان تشکیل شوند و به فعالیت های هنری بپردازند. این گروه از آن هنگام تا به حال در بسیاری از جشنواره‌ها مانند جشنواره بین المللی موسیقی فجر، جشنواره گل یاس، جشنواره اولین کن مکزیک، فستیوال اربیل و فسیتوال رانیه شرکت داشته و جوایز متعددی را نیز کسب کرده است. گروه ژیوار طی این سال ها برای شناساندن موسیقی کردی و همچنین موسیقی سنتی ایران زمین به دیگر ملت‌ها تلاش های بسیاری داشته است. اعضای گروه از همان ابتدا با لباس کردی روی صحنه حاضر شده اند و همیشه سعی کرده ایم موسیقی فاخر کردی را اجرا کنیم. البته برنامه ای که ۳۰ بهمن ماه در فرهنگسرای نیاوران و در قالب ۲۹ مین جشنواره بین المللی موسیقی فجر اجرا شد، ترکیبی از موسیقی سنتی و موسیقی کردی بود. همچنین آبان ماه گذشته یک کنسرت موفق در تالار اندیشه برگزار کردیم. این کنسرت در حالی به صحنه رفت که حدود ۱۰ سال بود کنسرت بانوان در این تالار برگزار نشده بود. همچنین گروه ژیوار سال ۹۰ عنوان پربیننده ترین گروه جشنواره موسیقی فجر را از آن خود کرد و امسال نیز جزو پرمخاطب ترین گروه ها در بخش بانوان بودیم.
مهم تر از همه این ها، گروه ژیوار به عنوان گروه برگزیده این دوره در اختتامیه جشنواره بین المللی موسیقی فجر و در حضور اساتید بزرگی چون هوشنگ ظریف، لوریس چکناواریان، شهران ناظری، فرهاد فخرالدینی، کیوان ساکت، هادی منتظری، کامکارها، مهدی آذر سینا و … به اجرای چند قطعه بی کلام پرداخت که مورد تقدیر بسیار اساتید حاضر در سالن قرار گرفت. برخی از این اساتید مانند استاد هوشنگ ظریف، شهرام ناظری، هادی منتظری و داود آزاد عنوان کردند ما تا به حال چنین اجرای زیبایی را از این قطعات نشنیده بودیم. بسیار خوشحالم  پس از مدت ها یک گروه بانوان فرصت هنرنمایی در اختتامیه جشنواره موسیقی فجر را یافت و زمینه ای فراهم شد تا اساتید برجسته موسیقی ایران از نزدیک کار آن ها را ببینند و درباره آن به اظهار نظر بپردازند، در واقع تا پیش از این موسیقی بانوان یک بخش حاشیه ای در جشنواره موسیقی فجر بود. همچنین این اجرا با استقبال مسئولین جشنواره آقایان دکتر ریاحی، آقای ترابی و آقای مرادخانی روبرو شد. نکته دیگر اینکه گروه فرصت یافت در حضور برخی چهره های اصلی گروه کامکارها به عنوان ستون های اصلی موسیقی کردی به اجرای قطعاتی از این موسیقی بپردازد و توانایی های خود را در این عرصه نشان دهد. گروه ژیوار از بهترین نوازندگان بانوی ایران تشکیل شده است. در واقع موسیقی یک هنر است و جنسیت نمی شناسد و حتی ممکن است بانوان ارتباط حسی بیشتری با این هنر برقرار کنند.
 
در کنار این ها شما تنها گروه ایرانی حاضر در این جشنواره بودید که به اجرای موسیقی کردی پرداختید؟
 
بله همینطور است. البته گروه پاییز از اقلیم کردستان هم در این جشنواره حضور داشت و به اجرای قطعاتی از موسیقی کردی پرداخت. همانگونه که پیشتر عنوان شد قطعاتی که ما در این کنسرت اجرا کردیم تنها مختص موسیقی کردی نبود و قطعاتی از موسیقی سنتی هم در این برنامه نواخته شد. با این حال گروه ما به عنوان نمایندگی از موسیقی کردی در این جشنواره خوش درخشید و مورد تحسین بسیار مردم و همچنین اساتید موسیقی ایران قرار گرفت. گروه ژیوار همواره تلاش کرده از اجرای کارهای سطحی و عام پسندانه در حوزه موسیقی کردی دوری کند. موسیقی کردی شور و هیجان و جذابیت های بسیاری برای تماشاچی دارد و طی این سال ها بسیاری از گروه ها با توجه به این موضوع سعی کرده اند با بهره گیری از خوانندگان غیرکرد به اجرای قطعات کردی در برنامه هایشان بپردازند. حتی برخی پا را فراتر از این گذاشته و به اجرای یک کنسرت کامل کردی با یک خواننده غیر کرد پرداخته اند. اغلب این برنامه ها از کیفیت هنری پایینی برخوردارند. مطمئناً آن خواننده ای که «کردی» زبان مادری وی نیست و در فضای این فرهنگ زندگی نکرده و سختی ها و دشواری های آن ها را از نزدیک لمس نکرده است نمی تواند به درک کاملی از موسیقی کردی برسد و حاصل کار یک اجرای ضعیف خواهد بود. درحالیکه این هنرمندان عزیز می توانند در هر برنامه ای – به ویژه هنگامی که در شهرهای کردنشین برنامه دارند – به نشان احترام به تماشاچیان حاضر در سالن یک یا دو آهنگ کردی نیز اجرا کنند. من هم اگر روزی در آذربایجان و یا ارمنستان کنسرتی برگزار کنم به نشانه احترام یک کار آذری و یا ارمنی نیز اجرا خواهم کرد. تنها یک کار و نه بیشتر!
 
گروه ژیوار طی این سال ها فعالیت های چشمگیری را انجام داده و در شهرها و کشورهای مختلفی به اجرای کنسرت پرداخته است. آیا واقعا عرصه برای فعالیت موسیقی بانوان باز شده و یا اینکه این برنامه ها ثمره رایزنی ها و فعالیت های شخصی شماست؟
 
اتفاقاً طی این سال ها موسیقی بانوان در یک رکود نفسگیر به سر برده و گروه ما نیز با سختی ها و مرارت های بسیاری روبرو بوده است. تا قبل از سال ۸۴ اگر کنسرتی برگزار می کردیم این همه به ما سخت نمی گرفتند ولی طی این سال ها آنقدر وضعیت دشوار شده که می بایست تا ده ها متر آن طرف تر از محل برگزاری کنسرت صدایی شنیده نشود. در واقع اگر مشاهده می کنید گروه ژیوار طی این مدت کنسرت های متعددی را در اقلیم کردستان، تهران، سنندج و یا کشورهای اروپایی برگزار کرده است تنها و تنها به دلیل کوشش ها و رایزنی های طاقت فرسای خودمان و یا حمایت برخی از اساتید بزرگ موسیقی ایران بوده است. به عنوان نمونه شهریورماه امسال در حضور گروه پیشکسوتان موسیقی ایران به اجرای برنامه پرداختیم و در آنجا اساتید برجسته موسیقی و به ویژه استاد هوشنگ ظریف کار ما را دیدند و به تمجید از آن پرداختند و برای اجراهای بعدی از ما حمایت کردند. در کنار این ها طی این مدت هزینه های گروه با سختی بسیار تأمین شده و هم اکنون هم بار مالی سنگینی را بر دوش می کشیم. در واقع ما خواسته ایم به هر شکلی که هست دست از فعالیت های هنری نکشیم.
 
همین رکودی که شما به آن اشاره کردید باعث شده طی این سال ها بسیاری از بانوان هنرمند عطای حضور در گروه های بانوان را به لقایش ببخشند و در قالب نوازنده و یا همخوان در گروه های مختلف آقایان به هنرنمایی بپردازند. با این وضعیت چرا شما راه دشوارتر را انتخاب کرده اید؟
 
من برای هنرم ارزش قایل هستم و هیچگاه قبول نمی کنم در یک کنسرت به عنوان زیر صدای یک مرد بخوانم. بسیاری از گروه های موسیقی از صدای بانوان تنها برای جلب تماشاچی استفاده می کنند و اجازه نمی دهند آن ها نقش پررنگی را در گروه ایفا کنند. اگر هم زمانی قصد همخوانی داشته باشم دوست دارم در کنار خواننده ای آواز بخوانم که دارای جایگاه هنری والایی باشد. البته آن هم به شکلی که صدای من به عنوان زیر صدای ایشان مورد استفاده قرار نگیرد. در کنار این ها چرا نباید یک گروه موسیقی بانوان به طور مستقل به فعالیت هنری بپردازد. گروه ما در فستیوال رانیه و در حضور ۱۰ هزار نفر به اجرای برنامه پرداخت و به عنوان گروه منتخب، برگزیده شدیم، هیچ اتفاقی هم نیافتاد. مطمئن باشید در اینجا هم با اجرای یک گروه موسیقی بانوان اتفاق خاصی نخواهد افتاد. چه اشکالی دارد اجازه دهیم کارهای فاخر موسیقی توسط گروههای بانوان تولید و در اختیار جوانان کشورمان قرار گیرد و آن ها به جای کارهای نازلی که در ماهواره ها پخش می شوند این آثار ارزشمند را بشنوند. اشعاری که در قطعات ما به کار می روند برگرفته از اشعار زیبا و فاخر کردی و یا اشعار بزرگانی مانند حافظ و سعدی است.
 
طی این سال ها وضعیت فعالیت های موسیقایی بانوان در شهرهای کردنشین به چه شکلی بوده، آیا عرصه برای فعالیت آن ها وجود داشته است؟
 
در مناطق کردنشین هنوز خانواده ها به راحتی اجازه نمی دهند دخترانشان به فعالیت های موسیقایی بپردازند. متأسفانه جوی ایجاد کرده اند تا مردم احساس کنند فضای موسیقی ما مناسب حضور بانوان نیست. مثلاً در جریان همین کنسرت اخیر گروه ژیوار در شهر سنندج، قبل از برگزاری کنسرت نوشته هایی دروغین را برعلیه گروه بین مردم پخش کرده بودند، عده ای هم تحت تاثیر این نوشته ها بنرهای ما را پاره کرده بودند. این مسایل در حالی بر علیه گروههای موسیقی عنوان می شود که فضای گروه ما اصلاً اینگونه نیست. در همین گروه ما دخترها با همراهی پدرانشان بر سر تمرین حاضر می شوند و یک فضای خوب و سالم داریم. ما دوست داریم خانواده ها بیایند و از نزدیک فضای گروه های بانوان را ببینند، مطئنم آن ها پس از دیدن این محیط فرهنگی با خیال آسوده تری به فرزندانشان اجازه فعالیت هنری خواهند داد. طی این سال ها در اقلیم کردستان فضای موسیقی باز شده است ولی در این اقلیم هر کسی ته صدایی داشته آمده خواننده شده و این درست نیست و ادامه این وضعیت به ضرر موسیقی کردی است. البته در آنجا هم اغلب خانواده ها چندان موافق حضور دخترانشان در گروههای موسیقی نیستند و باید روی این موضوع کار فرهنگی انجام داد.
 
به عنوان جمع بندی پایانی اگر صحبتی دارید بفرمایید:
 
ما دوست داریم زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد و با قانون همین مملکت به ارایه کارهای فاخر هنری بپردازیم. ولی با این وجود طی این سال ها هنوز تکلیف گروه های موسیقی بانوان و به ویژه صدای خوانندگان زن روشن نشده است. چرا باید پس از چند دهه از پیروز انقلاب هنوز قانون مشخصی در این زمینه وجود نداشته باشد و در هر دوره ای یک جور با ما رفتار کنند. طی این سال ها با عوض شدن دولت ها نوع نگاه ها به موسیقی بانوان هم تغییر کرده است، این وضعیت می خواهد تا کی ادامه داشته باشد. در سال ۸۴ به دعوت میراث فرهنگی و با حضور سفیران کشورهای اروپایی به اجرای برنامه پرداختیم. حال به هر دلیلی اجازه این کار به ما داده شد ولی فقط همان یکبار بود که برای عموم اجرا کردیم و این روند قطع شد. واقعاً اگر قرار است فضایی در اختیار موسیقی بانوان قرار داده شود، این فضا همیشگی باشد. یعنی یکبار برای همیشه اعلام کنند گروه های موسیقی بانوان مجاز هستند با رعایت این مسایل و قوانین به فعالیت بپردازند، قوانینی که دیگر آن را تغییر ندهند تا تکلیف گروه ها هم مشخص باشد و طبق آن برنامه ریزی کنند. هم اکنون ما برای برگزاری یک کنسرت باید از مراجع مختلفی اجازه بگیریم. هنگامی که گروه من مجوز رسمی فعالیت از سوی ارشاد دارد چرا باید این همه دوندگی کنیم تا از دیگر ارگان ها هم مجوز برگزاری کنسرت دریافت کنیم. چند سال قبل گروه ارکیده به سرپرستی خانم حاجی وندی با صرف کلی هزینه آماده برگزاری کنسرت شد ولی در آخرین لحظه به دلیل اینکه از یکی از ارگان ها مجوز برگزاری کنسرت نداشت، برنامه لغو شد و جمعیت حاضر در سالن هم مجبور شدند به خانه هایشان برگردند. همان زمان گروه ما هم کنسرت داشت و برای اینکه دچار این مشکل نشویم با عجله از آن ارگان مربوط هم مجوز گرفتم. این اتفاقات در حالی می افتد که نیازی به این همه سخت گیری نیست. خود اداره فرهنگ و ارشاد حراست دارد و در برگزاری منظم برنامه ها کمک می کنند. در سازهای ایرانی ما صدای بم و زیر را داریم ولی در امر خوانندگی این موضوع به دلیل محدودیت هایی که برای خوانندگان زن وجود دارد تبدیل به معضلی شده است. اگر از ما حمایت شود دوست داریم در شهرهایی که فضای کمتری برای فعالیت های بانوان وجود دارد به اجرای برنامه بپردازیم. ما قرار است بهار امسال برای اولین بار در شهرهای زابل و دیواندره کنسرت برگزار کنیم. از زمان تشکیل گروه بسیاری از بانوان نوازنده با این گروه اجراهای صحنه ای خود را شروع کرده اند هنرمندانی که طی این سال ها در گروه های مطرحی مانند گروه مجید درخَشانی، محمدرضا لطفی و هنگامه اخوان به هنرنمایی پرخته اند. خوشبختانه بانوان هنرمند ما به توانایی های بسیار بالایی دست یافته اند که نمی توان آن را نادیده گرفت؛ توانایی هایی که امیدوارم مورد توجه قرار بگیرند و در آینده فضا به سمتی برود که گروه های بانوان اجازه فعالیت هنری بیشتری داشته باشند.منبع: کردپرس

شناسه خبر : 10353

این خبر رو هم ببینید

وحدت اسلامی از دیدگاه کتاب وسنت

نویسنده :خلیل افرا، عضو شورای برنامه ریزی مدارس اهل سنت کشور ، رئیس هیئت افتاء …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − یازده =