اخبار اجتماعی

مطالبه فرهنگ مطالعه یکی از نیاز های فرهنگی شهرستان دیواندره/
علی حیدر آقایی


یکی از عوامل اساسی که باعث رشد فرهنگی جوامع می شود فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در آن جوامع است که متأسفانه فقر فرهنگ مطالعه در کشور ما و به خصوص شهرستان دیواندره از دلایل اصلی نگارش این متن می باشد

دیواندره-عدم احساس نیاز به مطالعه یکی از عوامل فقر مطالعه در شهرستان دیواندره عنوان گردید متاسفانه طبقه دانش آموزان هم فقط به مطالعه کتاب های درسی بسنده میکنند ومطالعه کتاب های غیر درسی از سوی دانش آموزان دیواندره بسیار کم است جای شگفت اینکه طبقه تحصیلکرده هم اذعان دارند که بیشتر کتاب های رشته مرتبط با مدرکشان را مطالعه میکنند و نیازی به مطالعه کتاب های غیر مر تبط با رشته دانشگاهی خود نمی بینند لذا حل این مشکل به خود افراد جامعه شهرمان برمیگردد ویک همت وانگیزه درونی همراه با تبلیغ عمومی فرهنگ مطالعه از سوی سکانداران عرصه فرهنگ شهرمان میتواند در رفع این مشکل بکاهد.

تعاریف مطرح شده در­باره فرهنگ، حاکی از آن است که فرهنگ با زندگی اجتماعی ملازم است. تلازم فرهنگ با حیات انسانی تا حدی است که بدون در نظر داشتن فرهنگ، حیات انسانی معنا و مصداق پیدا نمی­کند. حیات فرهنگی در هر جامعه در دو بعد متجلی می­شود: فعالیت و مشارکت در تولید فرهنگی و خلاقیت فرهنگی.

فعالیت فرهنگی از جمله مفاهیم اصلی مرتبط با حیات فرهنگی است. فعالیت فرهنگی، فعالیتی محسوب می­شود که حول تولید و بهره­برداری و انتقال معانی و نمادها با هدف ارتقای معنوی انسانی صورت می­گیرد. فعالیت فرهنگی، در زمره فعالیت­های اجتماعی­ای قرار می­گیرد که فرد فارغ از فعالیت­های اقتصادی تعریف شده در نظام تقسیم کار به آنها می­پردازد.

فرد در زمان فراغت، یا به صورت فعال و مشارکت­جویانه به تولید و خلق پدیده­های فرهنگی می­پردازد و یا با سهم مشارکت کمتر به بهره­برداری از خدمات ارائه شده توسط مولّدان فرهنگ مشغول می­شود. فعالیت فرهنگی در شکل ناب و خلاق آن به آفرینش و خلق فرهنگی منجر می­شود. فعالیت هنرمندان، شعرا، فلاسفه، اندیشمندان، پدید­آورندگان آثار هنری، موسیقیایی، آثار نوشتاری، صوتی و... در زمره فعالیت فرهنگی مولّد محسوب می­شود. تئاتر، سینما، کنسرت موسیقی، شرکت در یک مراسم مذهبی، مطالعه و کتابخوانی و… همگی در زمره خدمات فرهنگی می‌باشند. ویژگی چنین فعالیت‌هایی اثرپذیری ‌بیشتر است.

منظور از اوقات فراغت، اوقاتی از شبانه­روز است که فرد، جدای از نظام تقسیم کار، پس از تأمین حوایج و نیازهای زیستی و شخصــی خود و الزامات زندگی به دست می­آورد. در زمان فراغت، فعالیت فرهنگی امکان پذیر می­گردد؛ به همین دلیل، هر فرد بر حسب موقعیت اجتماعی، دانش و تجربه شخصی خود، نیازها و تقاضاهای فرهنگی خاصی را طلب می­کند. منظور از نیازهای فرهنگی، انتظاراتی است که افراد در خصوص گذران اوقات فراغت داشته و با استفاده از ابزارها، کالاها و خدمات فرهنگی به تکمیل اوقات فراغتی خود می­پردازند. این فعالیت­ها را می­توان در قالب فعالیت­های ذیل طبقه­بندی کرد:

الف) فعالیت مذهبی: گرایش انسان به امر مقدس و ماورایی او را به فعالیت دینی سوق می­دهد. بخش مهمی از فعالیت دینی در عرصه رفتاری تجلی پیدا می­کند. انجام اعمال مذهبی و شرکت در مجامع مذهبی (اعم از مولودی و عزاداری)، شرکت در مجالس سخنرانی دینی، شرکت در جلسات دعا، رفتن به جلسه قرآن، شرکت در نماز جماعت و جمعه، زیارت اهل قبور، رفتن به زیارتگاه­ها وخواندن قرآن ، از جمله فعالیت­های مذهبی می­باشند.

ب) فعالیت اجتماعی: گرایش به غیر و حس نوعدوستی و ضروریات زندگی، انسان را به فعالیت­های اجتماعی متمایل می­سازد. مشارکت در فعالیت­های اجتماعی از طریق عضویت و فعالیت در مجامعی چون انجمن­های علمی، فرهنگی، انجمن خانه و مدرسه، اتحادیه‌های صنفی، تشکل‌های اسلامی، تشکل­ها و احزاب سیاسی، انجمن­های خیریه­ای و... میسر می­گردد. معاشرت با اقوام، خویشان، همسایگان، دوستان و همکاران نیز در زمره فعالیت­های اجتماعی به شمار می­رود. رفتن به قهوه­خانه، کافه و پاتـوق نیز که با هدف برقراری و توسعه روابط اجتماعی صورت می­گیرد در زمره فعالیت­های اجتماعی به شمار می­آید.

ج) فعالیت­های ورزشـی: انجام حـرکات جسمـانی به صورت فردی و اجـتماعی با هـدف تقویت و یا باز تولید انرژی از دسـت رفته از جمله فــعالیت­های ورزشی است. تماشای مسابقات ورزشی و پیگیری اخبار و اطلاعات مربوط به رویدادهای ورزشی نیز در زمره فعالیت­های ورزشی به شمار می­آید.

د) فعالیت­های تفریحی: هرگونه فعالیت جسمی و ذهنی که به منظور دستیابی به انبساط خاطر و سرگرم­سازی در اوقات فــراغت فرد انجام گیرد، جزء فعالیت­های تفریحی محسوب می­شود.

هـ) فعالیت­های هنری: منظور از فعالیت­های هنری، اقدامات و فعالیت­هایی است که تخیل و تجسم، خمیر مایه اصلی آن است. محصول این نوع فعالیت­ها، پرورش ذوقیات است.

و) فعالیت­های رسانه­ای: فعالیت­هایی که در زمینه شرکت در تهیة برنامه­های صوتی و تصویری و نوشتاری همگانی نظیر رادیو، تلویزیون، مطبوعات، کتاب، سینما، تئاتر و… صورت گیرد و هم­چنین بهره­برداری ‌از خدمات ارائه شده توسط ابزار و وسایل مذکور، از جمله فعالیت­های‌رسانه‌ای محسوب می‌شود.

ن) فعالیت های مطالعاتی و تحقیقی: این نوع فعالیت به مطالعه و تحقیق پیرامون آنچه که ذهن مخاطب را درگیر کرده است میپردازد و مادامی که به نتیجه نرسد ذهن انسان در حالت تکاپو و بیقراری قرار دارد این نوع فعالیت هم شامل افراد خاص چون طبقه تحصیلکرده و دانشکاهی میشود و هم افراد عام اهل مطالعه را شامل میشود و از این بحث دامنه فرهنگ مطالعه و کتابخوانی گسترش میابد .

نیازهای فرهنگی شهرستان دیواندره

فهرستی از عناوین برخی از نیازهای فرهنگی شهرستان دیواندره که می بایست مورد تحلیل سکانداران عرصه ی فرهنگ شهرمان و استان قرار گیرند به صورت تیتر به آن اشاره شده است که اگر در مدت زمان خاصی برنامه ریزی اصولی برای آن صورت نگیرد طوفانی از مشکلات را به بار خواهد آورد که دیگر غلبه بر آن کار آسانی نخواهد بود لذا از همه مسئولین محترم شهرستان دیواندره ، شوراهای محترم اسلامی و نمایندگان مجلس خواهشمندیم در جهت مطالبات و نیازهای فرهنگی شهرستان دیواندره قدم برداشته تا رشد و شکوفایی شهرمان را همگان نظاره گر باشند.

توجه به مسئله اعتیاد، بیکاری و عدم اشتغال جوانان، بدحجابی و بی حجابی، تبعیض های اجتماعی – اقتصادی، تجمل گرایی، مدگرایی و اسراف و تبذیر، فقر اخلاق حسنه و مکارم اخلاقی در سطح جامعه

عدم سیاست گذاری واحد، تحول گرا و راهبردی در عرصه ی فرهنگ شهرستان دیواندره، دوگانگی در رفتار و گفتار نزد گروه های مرجع و موثر و پرهیز از سخنرانی و حرف زدن و بیشتر عمل کردن، عدم نهادینه شدن عنصر نقد و انتقاد صحیح و سازنده در تمامی سطوح جامعه شهرمان، فقر فرهنگ مطالعه، عدم توجه لازم و کافی به پژوهش و تحقیق در تمامی زمینه ها و عدم توجه لازم و کافی به نخبه گرایی و نخبه پروری در شهرستان دیواندره

در ادامه بحث بر خود لازم میدانم که از دیدگاه شغلی و سازمانی بحث فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره را به صورت اختصار بررسی نمایم .

فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره

یکی از عوامل اساسی که باعث رشد فرهنگی جوامع می شود فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در آن جوامع است که متأسفانه فقر فرهنگ مطالعه در کشور ما و به خصوص شهرستان دیواندره از دلایل اصلی نگارش این متن می باشد بر اساس نظر سنجی که از سه گروه طبقه دانش آموزان، طبقه بازاریان با اطلاعات و سواد معمولی، طبقه تحصیلکرده (کارشناسی تا دکتری ودانشجویان) که از 427 نفر به صورت تصادفی به صورت سوالات شش گزینه ای پرسش به عمل آمد دلایل پایین بودن سرانه مطالعه در شهرستان دیواندره موارد زیر عنوان شد.

1-عدم احساس نیاز به مطالعه:

عدم احساس نیاز به مطالعه یکی از عوامل فقر مطالعه در شهرستان دیواندره عنوان گردید متاسفانه طبقه دانش آموزان هم فقط به مطالعه کتاب های درسی بسنده میکنند و مطالعه کتاب های غیر درسی از سوی دانش آموزان دیواندره بسیار کم است جای شگفت اینکه طبقه تحصیلکرده هم اذعان دارند که بیشتر کتاب های رشته مرتبط با مدرکشان را مطالعه میکنند و نیازی به مطالعه کتاب های غیر مر تبط با رشته دانشگاهی خود نمی بینند لذا حل این مشکل به خود افراد جامعه شهرمان برمیگردد و یک همت و انگیزه درونی همراه با تبلیغ عمومی فرهنگ مطالعه از سوی سکانداران عرصه فرهنگ شهرمان میتواند در رفع این مشکل بکاهد.

2- ادبیات شفاهی :

یکی دیگر از علت های فقر مطالعه در شهرستان دیواندره عادت افراد به ادبیات شفاهی عنوان گردید و گفته شد بیشتر افراد دوست دارند وقایع و اتفاقات مهم و موضوعات قابل مطالعه را به جای آنکه خود تحقیق کنند از دیگران بشنوند چه بسیار افرادی وجود دارند که اطلاعاتی جزیی از یک کتاب دارند آنهم بدون آنکه کتاب را مطالعه و یا دیده باشند فقط از کسی دیگر که کتاب را معرفی و به اختصار توضیح داده است به صورت شفاهی اطلاعاتی دریافت کرده است و هیچوقت زحمت مطالعه کتاب مورد بحث را به خود نداده است . لذا بهتک تک افراد جامعه شهرمان توصیه میشود مانند دانشگاه که هیچ دانشجویی بدون سند و مدرک و مرجع از استادش مطلبی را نمی پذیرد نسبت به عینیت ولمس مطالب و موضوعات از طرف خود اقدام کنند واز پذیرش شفاهی مطالب که گاهی هم بازار شایعه را باز میکند ودست به دست می چرخد پرهیز کنند تا افراد شهرمان مانند دانشگاه به اصطلاح کتابی و مستند بار آیند و موجبات رشد فرهنگی شهرمان فراهم گردد.

3- کپی برداری از مطالب در اینترنت:

عده ای از افرادی که در این پرسش مخاطب قرار گرفته بودند وجود اینترنت وکپی برداری از مطالب آنرا یکی دیگر از دلایل فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره اعلام کردند وگفتند اگر هم تحقیقی از طرف معلم یا استاد به دانش آموزان و دانشجویان داده شود مطالب تحقیق داده شده از اینترنت کپی می شود و کاملاَ آماده وبدون زحمت کافی نت های سطح شهرتحقیق مورد نظر را آماده میکنند این مشکل تنها مختص به شهرستان دیواندره نمی باشد بلکه در کل کشور و حتی در هنگام پایان نامه نوشتن افراد زحمت مطالعه و برداشت مطالب را از اصل کتاب به خود نمی دهند وبا یک کلیک ساده در اینترنت بی نهایت مطلب بدون کوچکترین رنجی به دست می آورند این مسئله کپی برداری مطالب از اینترنت توسط دانشجویان به صورت عینی در دانشگاههایی که در آن مشغول به تدریس می باشم وجود داشته است به عنوان مثال در شهرستان دیواندره در سال 90 اینجانب به عنوان مدرس دروس اخلاق اسلامی و معارف اسلامی در دانشگاه علمی – کاربردی در خدمت دانشجویان عزیز بودم تحقیقی پیرامون درس معارف اسلامی از آنان مطالبه کردم که 3 نمره داشت و از آنان خواستم با مراجعه به کتابخانه وبا توجه به در دسترس بودن کتاب های تحقیق از متن کتابها استفاده شود اما با کمال تاسف مشاهده شد که همه دانشجویان بدون مراجعه به کتاب و کتابخانه همگی مطالب تحقیق را بدون زحمت از اینترنت کپی کرده اند مادامی که تک تک افراد جامعه شهرمان خود را ملزم به کتابخوانی ندانند بحث از مطالعه و کتابخوانی فایده ای ندارد.لازم است بدانیمژاپنی ها در دنیا رتبه نخست را از نظر عادت به کتابخوانی دارند.

بر اساس گزارش یونسکو، ژاپن از نظر عادت به کتابخوانی جایگاه نخست را در جهان دارد و 91 درصد مردم این کشور به طور معمول کتاب، روزنامه و مجله می خوانند؛ برای مثال یک ژاپنی در سال بین 46 تا 47 کتاب می خواند و 65 درصد مردم کره جنوبی نیز عادت به مطالعه دارند.

مقایسه سرانه مطالعه ایران و کشورهای دیگر ( البته مقایسه واقعی) نشان می دهد مهم ترین انگیزه ای که باعث می شود ایرانی ها سراغ کتاب نروند بی نیازی از مطالعه و حس دانای کل بودن است. اگر کلاه مان را قاضی کنیم می بینیم که ما آدم های با اعتماد به نفسی هستیم و این روزها به دلیل حضور در شبکه های اجتماعی و فضای اینترنت و مواجه شدن با اطلاعات حداقلی و پیامکی بیشتر از هر زمانی خودمان را بی نیاز از مطالعه می بینیم.

4- کمبود فضای مطالعه و کتابخانه ای در شهرستان دیواندره :

براساس این نظر سنجی کمبود فضای مطالعه و کتابخانه ای یکی دیگر از دلایل فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره از سوی پرسش شوندگان عنوان گردید لذا رسیدگی به این موضوع در حیطه وظایف مسئولین شهرستان می باشد و با توجه به جمعیت شهرستان دیواندره و داشتن 3 بخش مرکزی ، سارا ل و کرفتو ودر قیاس با سایر شهرستان های استان کردستان وجود تنها یک کتابخانه ی عمومی نهادی (کتابخانه ی شهید بهشتی ) در شهرستان دیواندره نشان دهنده فقر فرهنگ مطالعه شهرستان می باشد وعلاوه بر بخش ها وجود یک کتابخانه ی عمومی دیگر نهادی در بخش مرکزی شهرستان از ضروریات رشد فرهنگی شهرستان دیواندره می باشد لذا از مسئولین محترم شهرستان دیواندره بالاخص فرماندارمحترم، شهرداری و شوراهای محترم اسلامی خواستارم جهت واگذاری زمین برای احداث یک کتابخانه ی عمومی دیگر در شهرستان دیواندره وارجاع آن به اداره کل کتابخانه های عمومی استان کردستان اقدامات لازم را انجام دهند تا معضل کمبود فضای مطالعه شهرستان مرتفع گردد.

5- نداشتن آگاهی نسبت به مطالعه ی کتاب های سودمند و مفید:

پرسش شوندگان وبه خصوص طیف دانش آموزان اذعان داشتند یکی دیگر از دلایل فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره نا آگاهی نسبت به انتخاب کتاب های سودمند و مفید جهت مطالعه می باشد لذا خواستار معرفی کتاب های سودمند از طرف کتابخانه ی شهرستان ونیز معرفی کتاب توسط اساتید ومعلمان شدند به نظر می رسد برای رفع این مشکل کتابخانه ی عمومی شهرستان دیواندره میتواند در هر ماه 2 کتاب خوب معرفی و به صورت بروشور و خلاصه ای از کتاب انتخاب ودر مدارس توزیع کند و سایتهای خبری تحلیلی شهرستان هم میتوانند به کمک اداره ی کتابخانه های عمومی شهرستان بیایند وبا معرفی و تبلیغ کتاب وبروشورکتاب در هر ماه و درج معرفی کتاب در سایت های شهرستان دیواندره اقدامی موثر در جهت رفع فقر فرهنگ مطالعه شهرستان دیواندره بردارند .

6- سایر موارد :

15 نفر از پرسش شوندگان سایر موارد و گزینه های دیگری غیر از آنچه در این پرسشنامه جزء دلایل فقر فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره بود را انتخاب کرده بودند

پیشنهاداتی جهت رفع فقرفرهنگ مطالعه درشهرستان دیواندره

1- استفاده از اهرم تشویق و معرفی افراد کتابخوان در شهرستان جهت جذب سایرافراد به مطالعه

2- معرفی کتاب های سودمند از سوی کتابخانه و درج در سایتهای شهرستان دیواندره جهت مطالعه ی کتاب

3- معرفی کتاب درمدارس توسط معلمان و در دانشگاههای سطح شهرستان دیواندره توسط اساتید و مدرسان دانشگاه

4- تخصصی کردن کتابخانه ی عمومی شهرستان دیواندره با توجه به بافت بومی – فرهنگی – مذهبی

5- دایرکردن یک کتابخانه ی عمومی نهادی دیگر دربخش مرکزی شهرستان دیواندره جهت رفع کمبود فضای مطالعه

6- برگزاری نمایشگاه فصلی کتاب (سالی 4 بار ) با همکاری همه ارگانهای دولتی در سطح شهرستان دیواندره

7- تخصصی کردن بخش کودک و نوجوان کتابخانه های عمومی دیواندره جهت تشویق به مطالعه از خردسالی

8- برگزاری همایش ها و سمینارهای مطالعه و خواندن و دعوت از اساتید حوزه کتاب و کتابخوانی از سوی مسئولین فرهنگی شهرستان و شوراهای اسلامی و با همکاری دانشگاههای سطح شهرستان دیواندره حداقل سالی یکبار

9- برگزاری مسابقات کتاب و کتابخوانی توسط ادارات سطح شهرستان دیواندره به مناسبت های مختلف تقویمی سال

کلیه ارگانها و نهادهای دولتی و در رأس آن، وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی و به خصوص نهاد کتابخانه های عمومی کشور بر خود وظیفه می داند تمام تلاش خود را برای ایجاد فرهنگ مطالعه سودمند و سوق دادن قشرهای مختلف اجتماعی به سمت کتاب و کتابخوانی به کار گیرد همچنین از هر یک از آحاد جامعه شهرستان دیواندره و خانواده های محترم میخواهم در ایجاد فرهنگ مطالعه و علاقه مند نمودن کودکان به کتاب و کتابخوانی تلاش بیشتری نموده و در ترویج این مقولۀ فرهنگی نقش به سزایی ایفا کنند تا شاهد رشد فرهنگی و بازده علمی شهرستان دیواندره باشیم .

 

برای رفع موانع و ایجاد زمینه و بسترهای لازم و مناسب جهت ترویج و توسعۀ فرهنگ مطالعه و اهمیت دادن به کتاب و کتابخوانی روشن است که نهادهای مختلف از جمله مدارس و سیستم آموزش و پرورش، کتابداران و نهاد کتابخانه های عمومی، دولت و نهادها و ارگانهای دیگر جامعه مسئول هستند امّا آنچه که تأثیر و اهمیت زیادی در رواج فرهنگ مطالعه در شهرستان دیواندره می تواند داشته باشد خانواده ها و تک تک مردم فهیم شهرمان هستند زیرا بدون تردید در خانواده هایی که پدر و مادر و یا هر یک از اعضای آن خانواده، اهل کتاب و مطالعه باشند و به کتاب اهمیت بدهند اعضای دیگر خانواده نیز علاقه مند به کتاب و مطالعه می شوند و یک برنامه ریزی صحیح مطالعاتی درشهرستان دیواندره به رواج فرهنگ کتابخوانی و مطالعه مفید و سودمند می انجامد ودر مدت زمانی مشخص بازده و خروجی آن تحولی شگرف در ارتقا سایر نیازهای فرهنگی شهرمان ایجاد خواهد کرد.

*علی حیدر آقایی مدرس دانشگاه و کتابدار کتابخانه های عمومی استان کردستان

 

کد مطلب: 88176  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۴/۳۰  |  ساعت: ۲۲ : ۴۵


تعداد بازدید : 438

نظرات
-----------------

نام : (اختیاری)
ایمیل : (اختیاری)
متن نظر :