اخبار فرهنگی

آسیب شناسی فرهنگی جامعه کردستان (چرایی بحث آسیب شناسی فرهنگی) /
علی حیدر آقایی


سنندج-خصوصیت فعلی مورد نکوهش جامعه کردستان که در میان خانواده ها رایج شده است و به حالت بحران رسیده است شبیه سازی زندگی خود با زندگی و فرهنگ خانواده های غربی به صورت غیر اصولی و نامتعارف که در ماهواره در حال نشان دادن می باشد است که افراد دوست دارند به جای فرهنگ والا و غنی کردها که تمدنی به قدمت تاریخ ایران اسلامی دارد تمدن ناموزون غرب را جایگزین کنند

آسیب شناسی فرهنگی به بررسی آفات و آسیب هایی می پردازد که رنگ  فرهنگی دارند، و عناصر شکل دهنده و سازنده عادات، رفتارها و کنش های رایج افراد یک جامعه را تحت تاثیر خود قرار داده است. آسیب هایی این چنین، صرف نظر از میزان تخریب و خسارتی که بر مسائل روبنایی فرهنگ یک ملت یا جامعه وارد می سازند، آن چنان در متن فرهنگ اصیل آن ملت یا جامعه رسوخ می کند که از درون هسته مقاومت افراد را در برابر مفاسد و آسیب های فرهنگی تضعیف و آسیب پذیر می گردانند. این قبیل کنش ها رفته رفته نهادینه شده، حکم آداب و سنن حاکم بر جامعه را پیدا می کند، و در نتیجه، به استحاله فرهنگی و سرانجام به شکل گیری فرهنگی از نوع جدید می انجامد که با فرهنگ اولیه و اصیل تفاوت بارز دارد.

در عصر حاضر سرعت انتقال اطلاعات و داده ها به گونه ای است که مرزهای زمانی و مکانی را درنوردیده است و در کوتاهترین زمان ممکن میتوان به گسترده ترین اطلاعات روز دنیا پی برد. از آنجاییکه فرهنگ هر قوم و ملتی سرچشمه حیات ادبی ، دانش و معرفت واز ارکان بقاء و ماندگاری آن قوم و ملت به شمار می رود شناخت به روز آسیب های فرهنگی به منظور پیشگیری و یا درمان مناسب در مقابل هجمه های فرهنگی بیگانگان و دشمنان امری ضروری می باشد زیرا غفلت نسبت به موضوع آسیب فرهنگی ملتها، جامعه آن ملت را دچار بحران هویت فرهنگی میکند لذا به پاره ای از مباحث آسیب شناسی فرهنگی قوم کرد و مردم کردستان پرداخته می شود که در حال حاضر در میان جامعه موجود است. این نوع آسیب شناسی به دو بخش درونگرا و برونگرا تقسیم می شود.

الف)  آسیب شناسی فرهنگی درونگرا

نوعی از آسیب فرهنگی می باشد که در درون افراد جامعه وجود دارد و در واقع شخص باید به  خودش مراجعه کند و بینند چنین حالتی در وی وجود دارد یا وجود ندارد که در این نوشتار به تعدادی از مهمترین آفات فرهنگی درونگرای  فعلی جامعه کردستان می پردازم .

1-شایعه پراکنی

بیماری فرهنگی شایعه به دو قسمت مثبت و منفی تقسیم میشود شایعه مثبت در جهت ترفیع و بزرگ نشان دادن فرد بصورت غیر اصولی و شایعه منفی در جهت تخریب و ترور شخصیت فرد گاهاَ از سوی افرادی برنامه ریزی میشود باید دانست که اصل شایعه با آموزهای دینی ما هماهنگی ندارد و از نظر اسلام شایعه امری زشت و ناپسند تلقی میشود.

2- پیشداوری

یکی از خصلت های دیگری که در جامعه فعلی کردستان در برخی افراد وجود دارد پیشداوری های فراوان نسبت به بسیاری از مسائل و موضوع های  کوچک و بزرگ می باشد. پیشداوری هم به دو قسمت مثبت و منفی تقسیم میگردد ولی معمولاَمراد از پیشداوری نوع  منفی آن  می باشد که بر بسیاری از کنش ها و  واکنش های اجتماعی تاثیر دارد.

3- خرافه پرستی

یکی دیگر از عادات زشت و ناپسند جامعه کنونی کردستان اعتقاد به خرافات و خرافه  می باشد خرافه پرستی هم در بافت دینی و مذهبی وجود دارد و هم در بافت غیر دینی، در بافت دینی یعنی چیزی که در دین نبوده و آنرا به دین نسبت می دهند  و در معنای غیر دینی باور کردن به عقایدی که هیچ شاهد و مستندی نسبت به آن وجود ندارد. خوشبختانه این نوع بیماری فرهنگی با افزایش سطح سواد خانوادها کم کم در حال نابودی است اما باید تا از بین رفتن کامل آن، افراد تحصیلکرده با استدلال های منطقی در میان خانواده های خودشان  در جهت نابودی کامل این نوع  آفت فرهنگی جامعه تلاش کنند .

4- تقلید کردن اجتماعی و روانشناختی از شخصیت و زندگی افراد

خصوصیت فعلی مورد نکوهش جامعه کردستان که در میان خانواده ها رایج شده است و به حالت بحران رسیده است  شبیه سازی  زندگی خود با زندگی و فرهنگ خانواده های غربی به صورت غیر اصولی و نامتعارف که در ماهواره در حال نشان دادن می باشد  است که افراد دوست دارند به جای فرهنگ والا و غنی کردها که تمدنی به قدمت تاریخ ایران اسلامی دارد تمدن ناموزون غرب را جایگزین کنند لذا لزوم تبلیغ فرهنگ غنی کردها در این مقطع زمانی از سوی رسانه های تبلیغی کردستان در میان خانواده ها امری بسیار ضروری می باشد.

5- شخصیت پرستی و تعصب واهی

یکی دیگر از آفات فرهنگی در جامعه کردستان تعصب کورکورانه و واهی نیز هم افق با شخصیت پرستی است و تعصب واهی به معنای چسپیدن به آنچه که داریم و نگاه نکردن به چیزهای فراوانی که نداریم می باشد.

6- تجربه نگرفتن از گذشته

یکی از آفات فرهنگی جامعه ما اینست که کذشته را خیلی زود فراموش می کنیم و به جای آنکه اتفاقات گذشته درسی برای آینده ما باشد در عمل چنین نیست.

 7- زیاده گویی و پرحرفی

برخی افراد جامعه ما کسانی هستند که هنرشان پرحرفی و زیاده گویی است وبه جای آنکه کمتر حرف بزنند و بیشتر عمل کنند برعکس زیاده گو هستند و کمتر عمل میکنند باید برای اینگونه افراد از سعدی مثال به میان آورد که چه شیوا می گفت: سعدیا گر چه سخندانی و مصالح گویی              به عمل کار برآید به سخندانی نیست     

8- تلقین پذیری

تلقین یعنی فقط یک رای را بیان کردن و آرای مخالف را بیان نکردن و مخاطب را در معرض همین رای قرار دادن و در واقع تلقین پذیری یعنی پذیرش تک آرایی ، شبیه آنچه که متاسفانه در برخی افراد جامعه  وجود دارد و یاد آور اصل تحجر در برخی افراد می باشد که میگویند حرف من همین است و بس وبا هیچ استدلال منطقی کنار نمی آیند .

پیشنهاد ویژه:

درباره هر کدام از موارد مطرح شده کمی بیندیشیم و درستی و نادرستی آن را در وجود خودمان بررسی کنیم و اول ذره بین را روی خودمان بگیریم و خودمان را اصلاح کنیم و سپس این کار را در مورد دیگران عملی کنیم تا چنین بیماریهای فرهنگی از جامعه آباد کردستان رخت بربندد و از بین برود.

ب) آسیب شناسی فرهنگی برونگرا                                 

این نوع آفت فرهنگی زاییده تفکر سیاست  است و افراد جامعه  برخلاف آفت های فرهنگی درونگرا  در آن نقشی ندارند و به حاکمان جوامع بستگی دارد که چه نوع تفکر و فرهنگی را با چه نوع هدف و خواسته ای  در جامعه در جهت سیاست های خود پیش بگیرند. حال اگر حکومت اسلامی باشد دایره مشکلات کمتر خواهد شد زیرا مقوله فرهنگ به مقدسات اسلامی و اصل دین ارجاع داده میشود و فقط ممکن است در پیاده کردن و اجرای اینگونه فرهنگ برونگرا روش نادرست باشد که با پیروی از دستورات اسلام می توان وجود آفت فرهنگی برونگرا را در حکومت اسلامی از بین برد.

 

 *علی حیدر آقایی مدرس دانشگاه (کارشناس ارشد الهیات) و پژوهشگر موضوعات فرهنگی است

 

کد مطلب: 90903  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۶/۱۴  |  ساعت: ۱۲ : ۱۰


تعداد بازدید : 589

نظرات
-----------------

نام : (اختیاری)
ایمیل : (اختیاری)
متن نظر :