خانه / فرهنگی / استاد «هه لپه رکی» در گفتگو با کردپرس: هه لپه رکی سرود مقدس کردهاست

استاد «هه لپه رکی» در گفتگو با کردپرس: هه لپه رکی سرود مقدس کردهاست

ئاسو نادری استاد «هه لپه رکی» در حال تدوین مجموعه آثاری از فرم ها و سبک های (هه لپه رکه ی) کردی تحت نام “هنر مقدس کردها” است که بزودی قرار است منتشر شود

کردپرس-با شنیدن نام (هه لپه رکی)اولین چیزی که به ذهن خطور می کند تاریخی پر از اسطوره،باستان و نمادین هایی از فرهنگ و صلابت و جغرافیایی سرشار از رزم و نظم و بزم است.اینجا (هه لپه رکی) دیگر با آن تجسمی که از واژه ی هه لپه رکی وجود دارد جدا شده و ما را به وادی فلسفه ی هستی می برد.فلسفه ای که در درازای تاریخ حرکات موزون را در خوشیها و غمها،جنگ و صلح ها سیقل داده و آنچنان در عمق حدیث اعصار برده که  روح جهان را در آن می توان به نظاره نشست.(هه لپه رکی)سرودی از ازلیت تا ابدیت با ریتمی در زندگی کردن و نه زنده ماندن است و از ما می خواهد تا به هستی و جهان کائنات  جانانه بنگریم.
 
ئاسو نادری هنرمند دهگانی و ساکن تهران است که چندی است در وادی هنر اصیل کردی(هه لپه رکه)به صورت حرفه ای و علمی به فراگیری و تدریس این هنر ایرانی می پردازد.وی در حال تدوین مجموعه آثاری از فرم ها و سبک های (هه لپه رکه ی) کردی تحت نام “هنر مقدس کردها” است که بزودی قرار است منتشر شود.
 
ئاسو نادری: (هه لپه رکی) روح جهانی است که ما را به سوی یگانگی فرا می خواند تا به دور از حب و بغض سرود زندگی را زمزمه کنیم.
 
کردپرس-قدری خودتان را برای خوانندگان کردپرس معرفی می نمایید. و می توانید بگویید که چند وقت است به فراگیری و آموزش(هه لپه رکی)می پردازید و در چه جشنواره هایی شرکت نموده اید.
 
با عرض سلام خدمت شما و خوانندگان کردپرس.اینجانب ئاسو نادری هستم. اهل( بان له یلاخی دهگلان) و ساکن تهران . کارشناس گرافیک دانشکده فنی انقلاب اسلامی تهران. پژوهشگر، طراح هه لپه رکی و مربی هه لپه رکی.
 
آشنایی من با موسیقی و هه لپه رکی کردی شاید قبل از تولدم باشد. قطعاً زمزمه هایی که پدر و مادرم می خواندند تاثیر بزرگی در قبل و بعد از تولد در من داشتند. من با لالای های مادری و دیدن حرکات موزون دراطرافم سالهای ابتدایی زندگیم با (هه لپه رکی) وآواز ( گورانی های فولکلور ) عجین شدم. موسیقی و (هه لپه رکی) کردی برای من تداعی کننده کودکی هایم، جغرافیا و محیط کردستان، و دامان فرهنگی است که در آن بزرگ شده ام.
 
 اساتید من در آموزش و یادگیری (هه لپه رکی) پدر و مادرم بودند.  و پیرمردان وشیرزنانی که  (هه لپه رکی) را از نیاکان ما در سینه داشتند و من با تحقیق و پژوهش و مصاحبه با آنان دریافت هایم را از هه لپه رکی بیشتر و بیشتر می کردم.  از سال ۸۸ در تهران به صورت حرفه ای در زمینه ی  آموزش و طراحی حرکات موزون و اجرا در جشنواره ها فعالیت می کنم.
 
اجرا در فستیوال جهانی هه لپه رکی و موسیقی در کشور ترکیه در سال ۹۲
 
اجرا در فیلم سینمایی حکایت عاشقی به کارگردانی احمد رمضانزاده در جشنواره فجر در سال ۹۳
 
-اجرا و طراحی هه لپه کی در نمایش “عزیز شنگال”. مهمان جشنواره فجر و اجرا در سالن اصلی تئاتر شهر  بهمن و اسفند ۹۳ به کارگردانی جناب دکتر قطب الدین صادقی.
 
-اجرای (هه لپه رکی) در تالار وحدت. البته طبق آمار اداره امورهنرهای نمایشی اولین اجرای (هه لپه رکی)  بعد از انقلاب بود، که توسط اینجانب در آنجا صورت گرفت.
 
مرداد ۹۳همکاری و عضویت در گروه” هنر” به سرپرستی جناب دکتر قطب الدین صادقی
 
اجرا در تله فیلم” عروس” به کارگردان آیت کلهر در مهر ۹۰
 
اجرای (هه لپه رکی) کردی و لری در تالار وحدت در شهریور ۹۳
 
طراحی داستان عاشقانه خج و سیامند به صورت  (هه لپه رکی) و فرم و بدون دیالوگ ( در دست اجرا ) زمستان۹۲
 
توافقاتی صورت گرفته که برای کشور های ترکیه ، سوئد و هند برای سال ۹۴ اجراهای خواهم داشت.
 
کردپرس-مدتی است در تهران کلاسهایی در زمینه ی( هه لپه رکه)کردی برگزار می کنید،قدری برایمان توضیح می دهید.
 
من از سال ۸۸ همزمان با تحصیلم  کار آموزش را در مراکز فرهنگی در سطح تهران آغاز کردم . و خوشبختانه  با استقبال خوبی روبرو شدم و هنرجویان مشتاقانه به خاطر ظرایف و زیبای های (هه لپه رکی) سر این کلاس ها حضور می یابند. اما نکته ای که بیشتر باعث می شد که تمایل  به شرکت در کلاس ها داشته باشند آمیختگی هنرجو با روح اسطوره و فلسفه وجودی حرکات بود. هر” نه زم” از هه لپه رکی هارا آموزش میدهم حتما فلسفه آن (هه لپه رکی) را هم برای هنرجویان توضیح میدهم  واین باعث می شود که هنرجو در هر حرکتی فلسفه وجودی آن حرکت را بداند تا خودش را در دنیای از نمادهای باستانی و اسطوره ای یکی کند و صفای از دست رفته ی دورانی را که نیاکان ما تحربه کرده بودند باز آفرینی کنند و در هزار توی تاریخ لحضه ای خود را با گذشته گان درآمیزند. به قول “دلسارت” در جهان هیچ چیز را زشت تراز یک حرکت بی معنی نمی توان سراغ کرد و من باید به هنر جویانم یاد بدهم که چرا و چگونه بهه لپه رکیند. (هه لپه رکی)  انسانیت و خودشناسی ، اعتماد به نفس ، قدرت انتخاب ، و جسارت  را به ما می آموزد.
 
کردپرس-در زمینه ی نمادها و نشانه های باستانی (هه لپه رکی) کتابی نوشته اید،از این کتاب برایمان بگویید
 
در سن ۱۸ سالگی (چند” نه زم ” که همان < نظم > در زبان فارسی است ، برای نامیدن انواع هه لپه رکی به کار می رود و در ارتباط با موسیقی هه لپه رکی معادل با متر و دور ریتمیک ( دور ایقاعی ) است.
 
از (هه لپه رکی) های که از پدرم یادگرفته بودم را به صورت  پژوهشی  یاداشت کردم  تا اینکه سال ۸۸ وقتی شروع به کار جدی تر کردم. باعث تاسف بود برام که چرا این هنر و فرهنگ غنی نادیده گرفته بشود و کم کم از بین برود درعذاب بودم که می دیدم به (هه لپه رکی) کردی با دیدی سطحی نگریسته می شد و فقط در عروسی ها و مراسم شادی جزئی از سرگرم ها و وقت گذرانی های مردم بود در صورتی که بار معنایی هر (هه لپه رکی) ریشه در تاریخ این سرزمین دارد. باید کاری می کردم و شروع به جمع آوری و پژوهش در (هه لپه رکی) کردی کردم. کاری که هم جذاب بود و هم سخت. وآموزش دادن حرکاتی که کسی تا حالا به صورت علمی روی آن کار نکرده بود یا من این چنین کسی را سراغ نداشتم. پژوهش های من در هه لپه رکی مردمانی که در تمام جغرافیای کردنشین زندگی می کردند منتهی به نوشتن کتابی شد به اسم ( هه لپه رکی هنر مقدس کردها  ) چنان این هنر وسیع و بزرگ است  که اگر سالها روی این کتاب کار کنم باز تمام حق مطلب ادا نمی شود اما دستاوردهای من در هر مقطعی از هه لپه رکی به صورت جلدهای متفاوتی چاپ خواهد شد که جلد اول این کتاب در دست چاپ است. عنوان جلد یک این کتاب همان است که عرض شد.
 
کردپرس-آیا آمار دقیقی از تعداد ( هه لپه رکی ) ها در مناطق کردنشین وجود دارد که بتوان آنها را دسته بندی کرد .
 
عرض کنم خدمت شما که (هه لپه رکی) شناسنامه فرهنگی مردم کردنشین است، آیین و اسطوره ای که از هزاران  هزار سال قبل ، از تمدن کردها به جای مانده است .
 
در این باره کتاب یا منبع موثقی  وجود ندارد که بتوانیم آماری دقیق اعلام کنیم .
 
البته بعضی از دوستان در این باره نظرات خودشان را اعلام کردند و می گویند که ۱۲ ( نه زم )   بعضی دیگر از استادان نظرشون اینه که ۱۳ ( نه زم ) اصلی بوده و از این هه لپه رکی  ها بیست وهفت هه لپه رکی  دیگر نیز منشعب شده اند. و بعضی دیگر از استادان  می گویند ۴۷ نه زم بوده .
 
به نظرمن  40 یا ۴۷ نه زم ( هه لپه رکی )وجود دارد.  در سراسر کردستان هر منطقه این ۴۷ نه زم را به نحوی خاص  و طبق محیط طبیعی وشرایط پیرامونشان انجام می دهند، که نشانگر افکار، احساسات، عادات و عواطف آنها است.  به عقیده ی  من باید ملاک آمار و شمارش ( هه لپه رکی ها ) نوع یا بهتراست بگویم فرم حرکات باشد. ما نباید در آمار این هه لپه رکی ها فقط به تعداد (نه زم)ها اکتفا کنیم .
 
هه لپه رکی در غرب کشور ” نه زم” های مشابهی دارد اما در اجرا حرکات آن متفاوت است.چنانکه می بینیم هه لپه رکی ای به نام ( سه پا ) در استانهای ایلام و کرمانشاه و حتی لرستان با مهاباد و کردستان تقاوت های دارد. به طور مثال
 
نام هه لپه رکی : سه پا
 
ازنظر شمارش حرکت : متفاوت
 
از نظر نوع اجرای حرکت : متفاوت
 
ریتم موسیقی رو تقریبا میشه گفت یکی است ( ۴/۲)
 
خب به نظر شما (هه لپه رکی) که در ۱۰ شهر کرد نشین اجرا میشود و تعداد حرکت و فرم اجرای آن کاملا متفاوت است  ما باید در آمار و شمارش (هه لپه رکی) ها بگیم ۴۷ نه زم فقط (هه لپه رکی) داریم !؟
 
به عقیده من  باید اصطلاح نه زم را برای اسم  (هه لپه رکی) به کار ببریم نه برای تعداد شمارش فرم حرکات. پس ما وقتی که حتی در شمارش تعداد حرکات (هه لپه رکی) مورد نظر اضافه و کم داریم چطور باید بگویم ۴۷ نه زم یا فقط ۱۲ نه زم اصلی و فرعی وجود دارد. آمار تعداد هه لپه رکی در کردستان ایران تقریبا میشه گفت یکی دو برابر آمار ذکرشده است.
 
واینکه می توان هه لپه رکی ها را به چهاردسته تقسیم بندی کرد.
 
رزم  / بزم  / مذهب  / عزا .
 
برای مثال  دسته هه لپه رکی های بزم در مراسمی مانند ( جشن تولد، مراسم ازدواج، برداشت محصول، پیروزی در جنگ ها و در تمام مراسمی که در آن شادی رکن اصلی بوده است جای می گیرد.
 
اما گر تخصصی تر صحبت کنیم می توانیم ازهه لپه رکی های( گوفه ند ) زیبا و بی نظیر کرمانج های ارومیه و ترکیه و حتی خراسان شمالی نیز نام ببریم.
 
ما فقط چیزی حدود ۶۸ ( گوفه ند ) یا هه لپه رکی درکردستان ترکیه داریم و دربین کردان بارزانی و بادینان عراق نیز تعدادی ( گوفه ند ) های ویژه آنها را داریم.
 
ولی متاسفانه متاسفانه هیچ پژوهشگری هنوز همه این (هه لپه رکی) ها را جمع آوری و مکتوب نکرده است تا به عنوان منبع از آن اسم ببریم. که البته این مهم را برعهده خودم گذاشتم تا بر روی آن کار کنم.
 
کردپرس-فرم و اجرای (هه لپه رکه )ها در شهرها و روستاهای مناطق کردنشین چه تفاوتی باهم دارند.
 
وقتی از نظر فرم اجرای حرکات که همان زبان بدن است از جنبه روانشناسی به آن نگاه  کنیم به راحتی می توانیم  تفاوت محکم گام برداشتن در روستا ها را که کمی خشن تر به نسبت  اجرای حرکات  مناطق شهر نشین است مشاهده کرد  چرا که محیط طبیعی زندگی کاملا تاثیر گذار بر روحیات و عواطف و احساساتشان می باشد و می توان به راحتی تاثیر آن را در اجرای حرکات نیز مشاهده کرد.
 
مثال در مناطق کوهستانی که کوه و سنگ های بزرگ و کوچک بیشتر از جای تخت در محیطشان دیده می شود قطعا نوع و نحوه اجرای حرکاتشان نیز هم سو در جهت تاثیری می باشد که آن محیط بر روحیات آنها می گذارد و حرکاتشان تند و تیزترو خشن تراست.  مثال نه زم گه ریان ( گشت و گزار، راه رفتن ) که داری دو مقام شهری و روستای بوده که مقام شهری آن بسیار زیبا طراحی شده.
 
کردپرس-می توانید که چند نمونه از نماد ها و فلسفه وجودی حرکاتی که در( هه لپه رکی )  وجود دارد را عنوان کنید .
 
به صورت خلاصه نماد ها و فلسلفه چند نوع از هه لپه رکی ها تو ضیحی خواهم داد .
 
۱_پشت بندی که سه گره دارد در لباس کردی ( که وا پانتول (مه له کی ) : نماد ۳ پند زرتشت است.
 
۲_گیوه ها : اگر دقت کرده باشید کف گیوه را در اصل از دونوع رنگ درست می کنند یک رنگ کف گیوه و دوم رنگی که به صورت خط در کف گیوه دیده میشود. نماد : بدی های که زیر پا می اندازند و سه بار رو آن می کوبند.
 
۳_نحوه جمع شدن و کامل شدن گروه : نماد حرکت و تکامل
 
۴_نحوه دست گرفتن : نماد اتحاد و همبستگی است. به قول نیچه:  فردیت سرچشمه ی تمامی رنج ها، و وحدت و یگانگی پایه رهایی و کامیابی همه ی موجودات است.
 
 5_به نظرم کشیدن پا بر زمین نشان دهنده تعیین قلمرو است. وبه قول دکتر قطب الدین صادقی  کوبیدن پا بر زمین بیدار کردن زمین مادینه و باردار کردن زمین است.
 
۶_سرچوپی : نقطه ی عطف در(هه لپه رکی) کردی است. نماد رهبر گروه. نماد عدد ( ۱ ) نماینده خدا بر زمین و حاکم بودن بر گروهش و یا نمادی از خدا در میان آن جمع که به رهبری آنها تن داده است.
 
۷_دستمال سرچوپی : نماد پرچم / رهایی
 
۸_دستمال نفر دوم ( شان چوپی ) :  رابط بین فرد و جمع. رابط بین رهبرو گروه
 
۹_دستمال نفر آخر ( گاوانی ) : همرنگ دستمال سرچوپی نشان از این است که در (هه لپه رکی) نفراول و آخر معنایی ندارد و همه برابرند. دست در دست یک نفر هستی و با جمع می هه لپه رکیی.
 
۱۰_دایره وار حرکت کردن : در آیین مهر پرستی دایره نماد کامل ترین و مقدس ترین شکل هندسی است. اولین شکل هندسی که انسان اولیه قادر به درست کردن و درک آن شد و با کمک آن ترس را از خود دور وروحیه جمع را تقویت کردند.
 
۱۱_دهل : نماد خورشید.
 
۱۲_گروه هه لپه رکی : نماد زمین.
 
۱۳_هه لپه رکی شه لان : نماد اسطوره ی قدرت است.( رهبر دراین هه لپه رکی دارای این نماد است )
 
واما فلسفه وجودی چند نه زم از هه لپه رکی ها.
 
 ازآن جهت که  هه لپه رکی های کُردی اسطوره های  مردمان کَُرد می باشند، اندیشه ومعنایی خاص خود را دارند که  توصیفی است از طبیعت و محیط پیرامون زندگی مردمان کرُد که با زبان حرکت  نشان داده شده.
 
و به عنوان مثال، از دریای هه لپه رکی های  کُردی  به چند هه لپه رکی  اشاره می کنم
 
گه ریان : نه زم گه ریان که در بیشتر مناطق کردستان هه لپه رکی آغازین می باشد. وصفی است از چگونگی شروع  زندگی و شناختی دوباره برای دیدن طبیعت و محیطی که درآن سکنا گزیده اند.
 
اولین درسی که ما از این هه لپه رکی یاد می گیریم  درست راه رفتن است تا تمرکز داشته باشیم و درست انتخاب کنیم و در زندگی به درستی گام برداریم.
 
پشت پا : انتقال دهنده جریان زندگی میان ریتمی آرام و ریتمی  تند (بین گه ریان و هه لگرتن )  چگونگی انتخاب راه و روش و منش زندگی کردن که به اصل و بنیان زندگی هر آدم که ( انسانیت ) است اشاره دارد.
 
همیشه جمله ( آدمی “بودن” است و انسان “شدن” ) را برای بیان فلسفه این هه لپه رکی بیان می کنم. ما همه آدم به دنیا آمده ایم اما اصول انسان شدنمان را باید خودمان  بدست بیاوریم این هه لپه رکی می گوید هیچ وقت به هم نوعت پشت پا نزن و اما آگاه باش در مسیر زندگی هیچ وقت پشت پا نخوری.
 
هه لگرتن : به معنای بلند کردن و از میان برداشتن موانع زندگی برای رسیدن به سعادت است.
 
در این هه لپه رکی بدن برا اثر تحرک زیادی که دارد هورمون های شادی آور را ترشح می کند. گویی روح از بند جسم رها می شود وانسان با محیط و با حلقه ی آدمیان یکی می شود انگار سماءی عاشقانه است در لبخند خدا برای شادی انسان.
 
لبلان :  در مطالب فوق اشاره کردم که اولین درسی که ما از (هه لپه رکی) ها گرفتیم درست راه رفتن بود تا بتوانیم برقوای درونمان تمرکز داشته باشیم و درست انتخاب کنیم . و بعد گفتیم که به کسی پشت پا نزنیم و هوشیار باشیم که از کسی پشت پا نخوریم . اما رسیدیم به جای که (هه لپه رکی) به اوج رسید. یعنی نفس زندگی با این وضع حال چگونه می توانیم درست انتخاب کنیم تادراین مسیر پر فراز و نشیب زندگی دچار مشکل نشویم؟
 
به راهت اندر چاه است سر نهاده مرو    به جامت اندر زهر است ناچشیده مخور
 
لبلان با تفکر و دور اندیشی هم راه است. تنها با شادی هه لگرتن نمی توان راه درست را انتخاب کرد. لبلان چاره اندیشی  زندگی کردن برای کسب سعادت مدام است
 
کردپرس-نوع و فورم (هه لپه رکی)کردی چه  قرابتی با دیگر سما و پایکوبی های ایرانیان دارد.
 
ایران به دلیل وسعت جغرافیای و قدمت تاریخی و پیشینه فرهنگی که دارد سرزمین رمز و رازی است که هر قوم  غنای  این خاک را بیشتر کرده است. هر کدام با شرایط و روحیات خاص محیط و طبع شان در مواجه با جهان هستی بیان اندیشه هنری خود را با مفاهیمی که از شادی گرفته تا رزم و تغزل و تقلید نمایش داده اند.
 
 به دلیل تعدد و تنوع انواع جشن ها و مراسم آیینی و مذهبی که داشته اند جایگاه غنی را در زمینه سما و پایکوبی  سنتی  مختلف مشاهده و ثبت شده اند.
 
این غنای فرهنگی در زمینه سما و پایکوبی سنتی درادبیات ایران نیزدر بین شاعران نامدار ایرانی جایگاه خاصی داشته. شاعرانی چون عطار و مولوی و فردوسی حتی در شاهنامه هم در داستان های برزین وبهرام گور نیز اشاره شده است.
 
هه لپه رکی آن نبود که هر زمان برخیزی    بی درد چو گرد زمیان برخیزی
 
هه لپه رکی آن باشد کز دو جهان برخیزی   دل پاره کنی وزسروجان برخیزی  ( مولوی )
 
ودر کشفیات باستان شناسی نیز که در کتاب تاریخ هه لپه رکی (یحیی ذ کائی )به طور کامل اشاره  شده  نقاط مختلفی از ایران را می بینیم  که نقش و نماد های پایکوبی برروی سفالها و اشیاء آنها نقاشی شده است.
 
تل جری ۱۰ کیلومتری تخت جمشید.( هزاره پنجم پیش ازمیلاد
 
سگزآباد قزوین. ( هزاره چهارم )
 
تپه سبز شوش و تپه حصار دامغان ( هزاره چهارم )
 
نهاوند. ( چهار هزار و پانصد سال از میلاد )
 
هه لپه رکی نیایش خورشید از سیللک ( هزاره چهارم )
 
کوهستان زاگرس شمال شهر ایلام ( هزاره سوم )
 
وحال قبل ازاینکه بخواهم از قرابت معنایی سماء های ایرانی صحبت بکنم می خواهم
 
گذری کوتاه و بسیار خلاصه به آیین و اسطوره های ملل مختلف جهان داشته باشیم.
 
هر کدام از تاریخ شناسان و اسطوره شناسان تعاریف خاصی را برای  آیین و اسطوره ها به کار می برند که دراین میان به(  فریزر) اشاره می کنم. یکی از تعاریفی که او بیان می کند اسطوره را تبین کننده آیین های ابتدایی می داند و می گوید که در آغاز اساطیر با آداب و مناسکی آمیخته بودند که غالبا برای باروری و زاییش زمین برگزار می شدند. میتوان اشاره کرد به پای کوبی بر زمین و و دست افشانی نیز از آداب و مناسکی بوده اند که برای بیداری سطح زمین از آن استفاده می شده است. کتاب ( شاخه های زرین )
 
تمامی ملل جهان در مراسمات و آیین های کهن شان داری ریشه و اساس و وجهه تشابهات بسیاری باهم هستند که همه  بیان کننده  باروری، زایش، جنگ، پیروزی، و شادی،غم است. به طور مثال
 
آیین دیونیزوس خدای شراب و حاصلخیزی یا باکوس (خدای شراب )
 
زمانی که اقتصاد آتن براساس کشاورزی بود، تمام محصول گندم را برای خرمن کوبی به میدان بزرگی در وسط شهرحمل می کردند و همین کار را برای لگد مالی محصول انگور هم می کردند. خوشه های انگور را در طشت های بزرگی می ریختند. وآن گاه گروه مردان وزنان به کوبیدن آن می پرداختند. آنان آفرینش شراب را به نمایش می گذاشتند و با آوازها و حرکات ویژه ای خدای زراعت و خرمن را به سوی خود می خواندند … و مقداری از شراب را برای باروری برروی زمین می ریختند. نقطه مقابل ما می بینیم که در (هه لپه رکی) نیاکانمان  با پای کوبی بر زمین و با ضرب آهنگی منظم زمین را بیدار و بارور می کردند.
 
یا درجنوب ایتالیا در منطقه ای به اسم ( فروتزانو)  هه لپه رکیی دارند به نام ( تانتریک ) که به هه لپه رکی عنکبوت معروف است در اینجا هه لپه رکیندگان به نماد عنکبوت روی نوک پایشان به سوی آسمان میپرند تا به نور الهی برسند.
 
یا مراسم زار جنوب  برای درمان بیماری های که از موجودات نادیدنی و اثیری  پیرامونشان دچار می شوند استفاده می کنند.
 
همین مراسم زار در اتیوپی ( حبشه )، مصر، و کشورهای عرب نشین خلیج فارس نیز اجرا میشود.
 
یا در مراسم آیینی ( تارانتالیسم ) در ایتالیا چنین مراسم مشابهی رو برای کسی که نیش رطیل اورا مسموم کرده برگزار می کنند.
 
یا در یو گسلاوی فرم، نماد و حالت دست گرفتن و حتی شباهت حالت لباسشان و دهلی که استفاده می کنند را من از یک منبع موثق صحبت می کنم که به هه لپه رکی شباهت دارد .
 
یا در ژاپن سرزمین افسانه ای اساطیر خورشید، هه لپه رکی ( اوزومه ) در مقابل غاری که ( آماتراسو ) الهه بزرگ روشن کننده آسمان خود را پنهان کرده پدید میآید و با حرکاتش باعث خارج شدن خورشید از مخفیگاهش می شود و روشنی به دنیا باز می گردد.
 
و ما در آیین مهر پرستی شاهد ستایش خورشید هستیم تا نورش را از ما بر ندارد.
 
و حال از قرابت سماء های ایرانی توضیحی خواهم داد.
 
تمام سماء های داخل ایران از نظر فلسفه ی حرکات و نماد ها از یک ریشه اند. تقریبا  تفاوتی که دارند از اجرای حرکات و اسم  آنها است امادر بعضی اقوام تعدد پایکوبی یا سماء های کمتری و در بعضی از اقوام شاهد تعدد بیشتر در پایکوبی هایشان هستیم. ( هه لپه رکی بیان کننده وحدت و یکپارچگی افراد بشرو قدرت متعالی جمع آنان است. برهمین مبناست که با مطالعه ی هه لپه رکی آیین ملت ها می توان برقدرت یا ضعف فرهنگی قومی معین آگاه شد.(روژه گاردوی)
 
لیوینگستون کاشف و سیاح مشهور حکایت میکنه که ( بانتو ها (ساکنین خط استوا در آفریقا ) وقتی به بیگانه ای برخورد می کنند ازاو نمی پرسند که ” تو که هستی ؟” می پرسند چه می هه لپه رکیی ؟”
 
در ایران نیز به دلیل تعدد اقوام و اینکه هر قومی لباس محلی خود را دارد فرم اجرای حرکات متمایز از هم است. خانم منصوره ثابت زاده دراین باره نوشته اند.  در استانهای خراسان ، بلوچستان ، چهار محال بختیاری با چوب می هه لپه رکیند ودر آذربایجان و ترکمن صحرا در حرکاتشان از شمشیر و خنجر نیز استفاده می کنند و غربال بازی در گیلان ، هه لپه رکی استکان و شمعدان و زنگ در مرکز ایران و هه لپه رکی با دستمال نیز در کردستان و لرستان و نزد بختیاری ها و قشقایی ها استفاده می شود.
 
واینکه مشخصات اصلی سماء و پایکوبی های  فولکلور عبارتند از.
 
۱_دسته بند و گروهی بودن
 
۲_مختلط بودن و تماس بدنی
 
۳_دایره واربودن سماء و پایکوبی
 
۴_جنبه ریتمیک
 
۵_زن و رنگ
 
۶_شادی و تغزل
 
۷_حماسه و رزم .
 
کرد پرس -اخیرا در جشنواره هایی مشاهده شده که مدل هایی جدیدی از (هه لپه رکه)های کردی ساخته شده است،شما از نظر نماد و فلسفه ی وجودی این پایکوبی ها ،با این روند موافقید.
 
جواب این سوال رو باید از دوجنبه بررسی کنیم
 
قطعا نظر من منفی است چون در جشنواره های آیینی فرم حرکت، تعداد شمارش و نحوه بیان و اجرای (هه لپه رکی) ها باید کاملا به صورت نمادین و فولکلوراجرا شود  نباید در طراحی اصلی هه لپه رکی ها دخالتی صورت بگیرد تا به همان زیبای و جذابیت اصیل و باستانی خاص خود بمانند.
 
اما جنبه دوم:  (هه لپه رکی) به خاطر تعدد و تنوع حرکات و هم به خاطر ظرافت و زیبای که دارد برای طراحی کردن صحنه های نمایشی و تئاتری خوش فرم وجذاب هستند و دارای استعداد خاصی برای طراحی هست. از این رو اگر فرد کورگراف بخواهد طراحی هایش را براساس حرکات (هه لپه رکی) اجرا کند به نظر من ایرادی ندارد. البته این هم با آگاهی و تسلط کافی بر حرکات باید باشد. باز هم تاکید می کنم اگر در جشنواره ای یا مراسم آیینی (هه لپه رکی) باشد به هیچ وجه نباید هیچ تغییری در حرکات صورت گیرد اما درطراحی هایی که وابسته به مراسم آیینی نباشد می توان نو آوری هایی را به وجود اورد.
 
خوشبختانه با غنای فرهنگی مردم کرد نشین و با حرکت روبه رشد و بازگشت به خویشتن جوانان کرد به اصالت نیاکانشان من خوشبین هستم که این هنر روزی در سطح جهان چنان جایگاهی را پیدا خواهد کرد که این هه لپه رکی سفیر فرهنگی مردم کرد نشین به تمام کشورهای جهان خواهد بود.(هه لپه رکی) از پوسته ی خود درآمده و زیبایش را با تمام اقوام و ملل جهان به اشتراک می گذارد و خالصانه زیبایش را شادیش را و فلسفه اش را به دیگر مردم جهان تقدیم می کند. (هه لپه رکی) مادری است که دست نوازش را بر روی سر دیگر فرزند های ملل های مختلف می کشد و از شیره جان خود برای شاد بودن به انها می دهد. تنها هنری که فلسفه اش شاد بودن باهم بودن کینه نداشتن و فارغ از هرگونه حب و بغض های قومیتی است. (هه لپه رکی) آوازیست که هر کس می تواند با تن خود ادایش کند و از آن سر شار از نیروهای اهورایی باشد. (هه لپه رکی) در لحضه زندگی کردن است فارغ از دیروزی که گذشت و فردای که نیامده است. (هه لپه رکی) ثبت کردن توقف زمان است در انسان آدمی در فراز و فرود هایش با هستی یکی می شود و از غم هایش فارغ می شود و (هه لپه رکی) موسیقی رنگ است در باهم بودن تنها هه لپه رکیی که زنان و مردان در کنار هم و دست در دست هم می هه لپه رکیند و این نشان دهنده برابری مردان و زنان از عهد باستان در کردستان است. هم پایی زنان با دوشا دوش ایستادن کنار مردان نشان دهنده ای این است که زن و طبیعت که هر دو زایش گر هستند همیشه مورد احترام در سر زمین کردستان بوده اند.
 
کردپرس-از اینکه دعوت کردپرس را پذیرفتید،سپاس گذارم.
 
من هم از شما و خبرگزاری بین المللی کردپرس تشکر میکنم که همیشه به هنر و فرهنگ کردستان اهمیت می دهید.
 
کد مطلب: ۸۲۴۵۷  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۲/۵  |  ساعت: ۱۳ : ۲۰

شناسه خبر : 4507

این خبر رو هم ببینید

کمین دود غبارآلود سر راه جوانان / وفا رحیمی*

تفریحات ناسالم همچون قلیان کشیدن، پرسه در خیابان و پارک‌ها، چرخیدن در فضای مجازی، نزاع …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − 1 =