خانه / اجتماعی / بدون توسعه فکری و فرهنگی، توسعه روستایی در کردستان میسر نمی شود/ بی توجهی به روستاهای کردستان عامل رشد حاشیه نشینی شهری 

بدون توسعه فکری و فرهنگی، توسعه روستایی در کردستان میسر نمی شود/ بی توجهی به روستاهای کردستان عامل رشد حاشیه نشینی شهری 

سنندج- نشست مقدماتی نخستین همایش توسعه روستایی کردستان با حضور جمع زیادی از مسؤلان، کارشناسان، صاحب نظران و فعالان حوزه های مختلف جامعه روستایی در سنندج برگزار و مسائل و مشکلات موجود و محورهای لازم جهت ایجاد و اجراء در این همایش مورد بحث و گفتگو قرار گرفت.

قرار است که در اردیبهشت سال آینده همایش توسعه روستایی کردستان برگزار شود و به همین مناسبت نشست مقدماتی این همایش جهت استفاده از دیدگاه و نظر و توان و پیشنهادات صاحب نظران، کارشناسان، مسؤلان و دهیاران و شوراهای روستایی برگزار و تعداد زیادی از مسؤلان، کارشناسان و حاضران در این نشست به بیان نقاط مثبت و ظرفیت های روستایی و همچنین مشکلات پیش رو در این راستا پرداختند و ایده ها و دیدگاهها و محورهای لازم و قابل اجراء در این همایش را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
در این نشست فرماندار شهرستان طی سخنانی با بیان اینکه متاسفانه در گذشته توجه جدی به توسعه روستایی صورت نگرفته اظهار داشت: اقدامات و فعالیت هایی که لازم بوده در روستاها صورت بگیرد متاسفانه در سالهای گذشته انجام نشده و توجه لازم نیز به توسعه مناطق روستایی صورت نگرفته است.
دکتر ابراهیم زارعی افزود: این همایش با هدف شناسایی بیشتر و بهتر ظرفیت های روستایی و رفع مشکلات صورت می گیرد و سعی می شود توسعه اقتصادی،فرهنگی، اجتماعی و عمرانی در روستاها با مشارکت نهادهای مرتبط و خود مردم انجام شود.
زارعی تصریح کرد: باید سعی شود اقدامات و کارهایی در روستاها صورت بگیرد که در گذشته به آن توجه نشده و لزوماً به اولویت ها و نیازهای اساسی توجه شود.
فرماندار شهرستان سنندج گفت: این همایش با اهداف و برنامه های مشخصی برگزار می شود و توسعه و آبادانی روستاها مدنظر است اما باید مقالات و مباحثی مطرح شود که جنبه اجرایی داشته باشند و فقط به ارائه نظر منتهی نشود و خروجی و دستاوردی برای این مهم داشته باشد.
زارعی در پایان سخنان خود اذعان داشت: هر چه خدمات رسانی و توجه به روستاها بیشتر شود اما اشتغال و درآمد و رفاه صورت نگیرد باز مهاجرت روستاییان به شهرها ادامه پیدا می کند و باید سعی شود با ارائه برنامه ها و نظرات و دیدگاههای مناسب با همراهی دولت و به ویژه مشارکت خود مردم به فکر توسعه روستاها در این راستا باشیم و سعی کنیم وابستگی روستاها به شهرها را کاهش بدهیم و زمینه استقلال کاری و درآمدی و تولید را برای آنان ایجاد کنیم.
توسعه روستاها سبب کاهش مهاجرت روستاییان، کاهش آسیب های شهری مانند حاشیه نشینی و  رفع بیکاری می شود
در ادامه این نشست بخشدار مرکزی سنندج طی سخنانی گفت: در راستای سخنان رئیس جمهور که در ۱۷ مهر، روز همایش ملی روستا در تهران برگزار شد و توجه و نگاه ویژه و ارزشمندی در ارتباط با روستاها داشتند ما نیز برای عملیاتی کردن این نگاه و تاکیدات دکتر روحانی و توسعه مناطق روستایی در کردستان تصمیم به برگزاری نخستین همایش روستایی در استان گرفتیم.
طارق صلواتی افزود: این همایش توسط بخشداری مرکزی سنندج در اردیبهشت سال ۹۴ برگزار می شود و تثبیت نسبی مردم در روستاها، جلوگیری از مهاجرت بی رویه مردم روستا که سبب حاشیه نشینی در شهرها شده، توسعه مسائل عمرانی و اجتماعی قابل اجراء با مشارکت خود مردم، توجه بیشتر به تولیدات کشاورزی جهت صادرات، توجه به آداب و رسوم کهن و فرهنگ ارزشمند روستایی از اهداف اولیه این همایش است.
صلواتی تصریح کرد: جهت انجام و برگزاری این همایش به صورتی مناسب و بهره گیری مطلوب و ثمربخش از آن از مسؤلان، مدیران مرتبط، کارشناسان حوزه های مختلف، تعدادی از دهیاران و شورای روستاها دعوت کرده و نشستی هم اندیشی برگزار کرده ایم و طرح و ایده ها و نظرات آنان را جهت برگزاری یک همایش ثمربخش و مفید برای مردم به کار گرفته و می گیریم.
وی گفت: این همایش با محورهایی که به زودی در فراخوان آن منتشر می شود از همه کارشناسان و صاحب نظران و نویسندگان و فعالان عرصه های مختلف برای مشارکت دعوت می شود اما خود همایش با حضور شورای اسلامی روستا، دهیاران و مردم روستاها برگزار می شود و اولویت ما به مباحثی است که جنبه اجرایی داشته و یا برای توسعه بخش های مختلف روستایی مفید و ثمر بخش است.
بخشدار مرکزی سنندج اظهار داشت: در سال ۱۳۳۵ جمعیت روستایی کشور ۷۰ درصد بوده و ۳۰ درصد مردم کشور در شهرها زندگی می کردند اما در سرشماری سال ۹۰ متاسفانه این آمار بالعکس شده و ۵/۷۱ درصد مردم کشور شهرنشین و ۵/۲۸ درصد مردم روستایی نشین هستند.
صلواتی گفت: باید سعی کنیم در کنار خدمات رسانی به روستاها، اشتغال و درآمد برای مردم ایجاد کنیم و با همراهی خود آنان زمینه توسعه روستاها را فراهم کنیم تا شاهد مهاجرت آنان نباشیم و از رشد آسیب های شهری مانند حاشیه نشینی و افزایش بیکاری جلوگیری کنیم.
وی در پایان گفت: همایش توسعه روستایی در کردستان سعی دارد از ایده ها و نظرات و مقالاتی استقبال بکند که جنبه اجرایی دارند و عملیاتی کردن آن میسر شود و تلاش می کنیم از ظرفیت های روستایی برای توسعه روستا استفاده کرده و با کمک مردم مشکلات و کمبودها را رفع کنیم و اگر همت کنیم و با هم تلاش کنیم این شدنی است.
ایده سازی و جریان سازی برای مناطق روستایی کردستان باید به یک برنامه تبدیل شود
در این نشست دکتر بهرام نصرالهی زاده از اساتید دانشگاه کردستان طی سخنانی اظهار داشت: توجه و پیگیری مباحث قابل اجراء و عملی در چنین همایش هایی باید مدنظر باشد اما اگر در این همایش و برنامه های این چنینی درصد کمی هم از نظرات و پیشنهادات عملی شود و نتیجه اش به نفع مردم و توسعه منطقه باشد کار ارزشمند و مثبتی انجام شده و باید آن را به فال نیک گرفت.
نصرالهی زاده افزود: در برگزاری چنین همایش هایی باید به فکر جبران کمبودها و مشکلات باشیم و توجه ما به انجام اقداماتی باشد که به نفع مناطق روستایی بوده که در گذشته به آن توجه نشده است.
وی تصریح کرد: باید تلاش ما و نتیجه این همایش این باشد که در تک تک روستاها این ایده شکل بگیرد که باید با مشارکت و کار گروهی می شود مشکلات را برطرف کرد و سهیم بودن خود مردم می تواند زمینه توسعه را فراهم کند.
این استاد دانشگاه و فعال حوزه های سیاسی و اجتماعی در کردستان با بیان اینکه سرمایه گذاری و ایجاد برنامه های مولد و مؤثر در مناطق روستایی توسط دولت یک ضرورت است اما بخش زیادی از این مهم می تواند توسط خود مردم صورت بگیرد اذعان داشت: جریان سازی و ایده سازی در این همایش باید در اولویت باشد و استفاده از توان و نظر و تجربه خود روستاییان و روستاهای موفق در عرصه های مختلف باید بسیار مورد توجه باشد و برنامه ریزی برای بهره گیری از توان و ظرفیت و تولیدات و دستاوردهای هر روستا در بخش های گردشگری، صنایع دستی و محصولات کشاورزی مدنظر شد و رفع موانع نیز با همراهی خود مردم در دستور کار عملی قرار بگیرد.
بدون توسعه فکری، فرهنگی و سیاسی در هیچ جامعه ای توسعه و پیشرفت میسر نمی شود
همچنین در ادامه این برنامه مشاور فرهنگی و سیاسی استاندار کردستان طی سخنانی با بیان اینکه تا توسعه فکری، سیاسی و فرهنگی در هر جامعه ای صورت نگیرد شاهد توسعه و پیشرفت دیگر بخش ها نخواهیم بود.
سید عباس احمدی افزود: مناطق روستایی کردستان با کمبودها و موانع زیادی روبرو هستند و شاهد عدم توسعه در خیلی از بخش ها هستیم که اساسی ترین موضوع و مسئله ای که باید در مناطق روستایی به آن توجه شود مباحث فرهنگی، فکری، دینی و آداب و رسوم مناطق کُردنشین است.
احمدی در ادامه تصریح کرد: باید برای توسعه مسائل فرهنگی، سیاسی و فکری روستاها تلاش شود چون مردم این مناطق دارای آداب و رسوم و ادبیات غنی و ارزشمندی هستند که توجه کمی به آن شده و اگر این مسائل زنده و پویا شوند و شاهد توسعه حوزه های فکری، سیاسی و فرهنگی باشیم با مشارکت مردم شاهد توسعه دیگر عرصه ها نیز خواهیم بود.
وی بیان داشت: در ادبیات و فرهنگ پیشین مردم همراهی و همکاری خوبی به نام «گه‌ل» یا کار و حمایت گروهی در فعالیت ها را شاهد بوده ایم که امروز در قالب تعاونی ها شاهد آن هستیم اما ضعیف است و باید با تقویت تعاونی ها در روستاها برای ایجاد اشتغال و درآمد و رفاه مردم از این مهم بهره گرفته شود و ضروریست به نتایج مثبت و خروجی و کار عملی در این همایش نیز توجه ویژه صورت بگیرد.
روستاها در توسعه ملی نقش ویژه ای دارند که در کردستان توجه زیادی به آن نشده است
در ادامه این نشست رئیس آموزش و پرورش ناحیه یک سنندج نیز طی سخنانی گفت: در مورد مبحث توسعه روستایی قبل از هر اقدامی توجه به آسیب شناسی و بررسی چالشهای موجود و شناسایی عوامل اصلی مهاجرت یک ضرورت است.
ابراهیم سلیمانی افزود: امروز با وجود خدمات رسانی مفید در خیلی از بخش ها و ارتقاء درآمد مردم روستایی باز هم شاهد خالی شدن روستاها از سکنه هستیم و این به یک آسیب تبدیل شده است.
سلیمانی تصریح کرد: نقش روستاها در توسعه ملی بر کسی پوشیده نیست باید برای رسیدن به این مهم برنامه استراتژیک عامل عقب ماندگی ها تدوین شود هرچند کارهای خوبی انجام شده اما کافی نیست اما ضرورت دارد شاخصه های توسعه مشخص و برای عملی شدن و بهره گیری از آن برنامه ریزی شود.
وی تصریح کرد: قطعاً سلامت، آموزش، اقتصاد روستا، فرهنگ امنیتی و خیلی دیگر از موارد مهم هر کدام می توانند راهگشای مهمی در مبحث توسعه روستایی باشند اما توسعه برابر با رشد امکانات نیست بلکه توسعه معنی و مفهوم بالندگی و پیشرفت همه جانبه است و حرکت و بالندگی همه جانبه نیازمند کار فرهنگی است و توجه به کار فرهنگی و مسائل فکری و آموزشی عامل بازدارنده ای در قبال مهاجرت بوده و حتی مهاجرت شهرنشینان را به روستاها فراهم می کند.
سلیمانی در پایان گفت: تاکنون مسؤلان نگاه اشتباهی به روستاها داشته اند چون روستا فقط پایگاه اقتصاد کشاورزی و دامداری نیست بلکه در کنار این مهم می تواند پایگاه و منبع مهمی در بخش های صنایع دستی، ایجاد کارگاههای بسته بندی، توریسم و گردشگری باشد که باید سعی شود در این همایش به آن توجه شود.
ضرورت پرهیز از پذیرش مقالات توصیفی و نظریه پرداز در همایش
دکتر سامال عرفانی دکترای جامعه شناسی توسعه روستایی نیز در این نشست گفت: ارائه نظر و دیدگاه و پیشنهاد برای هر کار و فعالیتی مهم و ارزشمند است اما تا کار عملی صورت نگیرد و خروجی نتیجه بخش بدست نیاید شاهد توسعه نخواهیم بود.
خانم دکتر عرفانی افزود: برای توسعه روستایی در کردستان باید عملاً کار و فعالیت انجام داد چون رفع مشکلات و موانع در روستاها نیاز به کار اجرایی دارد و باید این مهم در دستور کار قرار بگیرد و با آموزش روستاییان و استفاده از مشارکت آنان عملاً برای توسعه اقدام کرد.
وی تصریح کرد: پیشنهاد بر این است که در همایش از نظریه پردازی پرهیز شود و نهایت سعی بر این شد که میان نظریه و عمل پیوند و ارتباط کامل برقرار شود لذا برای مثال باید از پذیرش مقالات توصیفی خودداری شود.
دکتر عرفانی مدیر مرکز مشاوره زنان سنندج در ادامه بیان داشت: بهره گیری از پیشنهادات، نظرات و مقالاتی که زمینه عملی و اجرایی آن صورت می گیرد با بکارگیری روش مطالعه موردی قابل حل است و پیشنهاد داده می شود در زمینه نوشتارها ۳ بخش مدنظر قرار بگیرد که اول به مقالات علمی، دوم نوشتار خود روستاییان و سوم به بررسی مقالات و پایان نامه های مرتبط توجه شود تا شاهد خروجی مثبت تری باشیم.
جزیره ای کار کردن مدیران  کردستان مانع استفاده بهینه از امکانات می شود
رئیس شورای اسلامی شهر سنندج نیز در این نشست با بیان اینکه توسعه شهری و ایجاد شهری پویا و سرزنده منوط به وجود روستاهای پویا، فعال و توسعه یافته است اظهار داشت: همه مدیران شهری در همه حوزه ها باید در مطالعات شهری از مطالعه توسعه روستایی نیز غافل نباشند تا شاهد توسعه منطقه بود چون بدون توسعه روستاها شاهد توسعه شهرها نخواهیم بود.
جلال شریعتی افزود: متاسفانه منیت برخی از مدیران استانی و شهرستانی و جزیره ای کار کردن آنها در بخش های مختلف مانع از استفاده بهینه از امکانات موجود برای توسعه شهری و روستایی می شود که باید این نوع نگاه ها حذف شود.
شریعتی تصریح کرد: باید به جای تلاش برای افزایش جمعیت روستاها در تلاش برای افزایش کیفیت زندگی و ارتقاء اشتغال با بهره گیری از ظرفیت های مناسب و ارزشمند منطقه در روستاها باشیم و تلاش کنیم جوانان تحصیلکرده روستایی در روستای خود یا مناطق روستایی استان با بهره گیری از پتانسل و ظرفیت آن مناطق مشغول بکار شوند تا به فکر مهاجرت نیافتند.
وی گفت: باید با آموزش و فرهنگ سازی برای مردم ساکن روستاها ایجاد انگیزه کنیم و خود مردم را در تصمیم گیری ها مشارکت دهیم و به این باور برسانیم که باید با مشارکت خود در توسعه سهیم باشند و برای پیشرفت همبستگی داشته باشند و ایجاد و تحقق این مهم تلاش و همت مسؤلان را می طلبد.
کم توجهی به نقش زنان در توسعه روستاها
در ادامه روناک کنعانیان عضو شورای روستای دوشان و عضو شورای اسلامی بخش مرکزی سنندج طی سخنانی بیان داشت: لازم است در برگزاری همایش پذیرش آثار مختص به جامعه دانشگاهی نباشند و از ظرفیت خود روستاییان و همچنین شوراهای اسلامی و دهیاران نیز استفاده شود.
کنعانیان افزود: با توجه به ضعیف بودن حضور رسانه ها در روستاها، محوری به نام رسانه و روستا جهت توجه رسانه ها به ظرفیت های روستایی در نظر گرفته شود و همچنین با توجه به حضور و مشارکت زنان روستایی در فعالیت های روستایی از جمله در حوزه های تولیدی، کشاورزی، دامداری و صنایع دستی محوری برای این مهم در نظر گرفته شود چون زنان  آبادانی و توسعه روستاها نقش ویژه ای داشته و دارند که در گذشته کمتر به این مهم توجه شده است.
وی تصریح کرد: چیدمان همایش کاملاً مختص به روستاها باشد و برای انجام امورات همایش از تیزر و فیلم و عکس و دیگر مباحث مرتبط از جوانان روستایی استفاده شود چون قسمت ویژه استعدادها در روستاها وجود دارد که باید از آن استفاده شود.
این روزنامه نگار فعال سنندجی گفت: برگزاری کارگاه آموزشی در این همایش باید در اولویت باشد چون توسعه روستایی نیازمند مدیریت شوراهای اسلامی روستاها و دهیاران و فرهنگ سازی برای مردم را می طلبد.
بی توجهی به استعدادها و ظرفیت های انسانی در روستاهای کردستان از دلایل مهاجرت آنان است
یکی دیگر از سخنرانان این نشست نایب رئیس شورای اسلامی شهرستان سنندج بود که طی سخنانی گفت: یکی از راههای موفقیت برخی روستاها حضور مؤثر شوراها و دهیاران در برنامه های اجرایی بوده و خود مردم را در امورات و برنامه های روستا دخیل و سهیم کرده اند که باید این مهم برای تمام روستاها در نظر گرفته شود و به عنوان الگو معرفی شوند.
هوشنگ امینی افزود: استفاده از مشورت و تصمیم و نظرات مردم در امورات روستا با همکاری شورا و دهیاری می تواند بخشی از مشکلات را برطرف کند و ضروری است فرهنگ سازی لازم جهت شرکت مردم در توسعه روستای خودشان مورد توجه قرار گیرد.
امینی تصریح کرد: یکی از دلایل مهاجرت روستاییان به شهرها بی توجهی به استعدادها و ظرفیت های انسانی است که باید آسیب شناسی شود چون یک جوان روستایی بعد از فارغ التحصیلی در روستا بدون کار سرگردان می شود و حمایتی از او نمی شود که ناچاراً مهاجرت می کند.
این عضو شورای فعال روستای سراب قامیش سنندج گفت: آموزش به روستاییان جهت بهره گیری از ظرفیت ها و منابع مناسب روستا برای ایجاد اشتغال، سرمایه گذاری در روستاها بنا به تولیدات و محصولات روستا، هدایت و آموزش روستاییان و فرهنگ سازی های مرتبط و لازم می تواند بخش زیادی از توسعه روستاها را تحقق ببخشد و این همایش باید به این نکات توجه داشته باشد.
در پایان همچنین تعدادی دیگر از فعالان عرصه های مختلف با ایراد بیاناتی توجه و ارائه راهکار برای مقابله با رشد غیراصولی منازل مسکونی روستایی، توجه به استفاده نامناسب منابع آبی، توجه به مسائل فرهنگی و هنری و آداب و رسوم مناطق روستایی را جهت مقابله با هجمه فرهنگی، رفع تبعیض در خدمات رسانی بین شهر و روستا و… را یادآور شدند و تاکید کردند که همایش باید با ارائه راهکار و مقالات علمی قابل اجراء نقش مثبتی در رفع مشکلات روستایی و زمینه توسعه را فراهم کند.
توسعه روستایی صرفاً به معنای رشد اقتصادی، بدون ایجاد تحولات اجتماعی و فرهنگی نیست
گفتنی است مهم‌ترین هدف توسعه، توانمند ساختن انسان‌هاست، توسعه در عمل به معنی فرایند بهبود کیفیت زندگی مردم در شهرها و روستاهاست.
مناطق روستایی با فراهم آوردن محیط زیست سالم و پایدار، نقش مهمی در توسعه ملی بر عهده دارند. مناطق عقب‌مانده روستایی برنامه‌های دولت در ده های گذشته بهره چندانی نبرده‌اند و نابرابری میان مناطق شهری و روستایی افزایش‌یافته و درصد قابل‌توجهی از روستاییان همچنان از کمبود امکانات، بیکاری و فقر در رنج هستند.
مشارکت روستاییان در طراحی، اجرا و نظارت بر برنامه‌ها و پروژه‌های توسعه روستایی، می‌تواند فرایند خلق زیرساخت‌های مورد نیاز در مناطق روستایی را تسریع و تسهیل کند و در عین حال به ایجاد فرصت‌های شغلی و کاهش بیکاری و فقر یاری رساند.
توسعه روستایی صرفا به معنای رشد اقتصادی، بدون ایجاد تحولات اجتماعی و فرهنگی نیست؛ ارتقای سطح آگاهی و مشارکت روستاییان بخش مهمی از فرایند توسعه روستایی است.
 مجموعه این شرایط نشانگر آن است که در نحوه طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه روستایی باید تجدید نظر اساسی صورت پذیرد و ایجاد سرمایه گذاری در یک منطقه با استفاده از ظرفیت و پتانسیل تولیدات و محصولات چندین روستا، توسعه و بهبود راههای روستایی، ایجاد مراکز سلامت و آموزشی مناسب، فراهم کردن شرایط صادرات محصولات روستایی کردستان به خارج از کشور مانند عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس، استفاده از استعداد های روستایی در بخش های انسانی، فرهنگی و اجتماعی می تواند به توسعه مناطق روستایی در کردستان منجر شده و ضمن جلوگیری از مهاجرت زمینه توسعه استان و کشور را فراهم کند و توجه به این مهم باید امروز در دستور مسؤلان البته با مشارکت خود مردم روستا در قالب شورای روستا، دهیار و جوانان و مردم قرار بگیرد چون مشکلات و معضلات مطرح شده در این گزارش در حال رشد هستند و اگر دیر اقدام شود شاهد آسیب های بیشتری در شهر و به ویژه روستاها خواهیم بود.
قرار است که در اردیبهشت سال آینده همایش توسعه روستایی کردستان برگزار شود و به همین مناسبت نشست مقدماتی این همایش جهت استفاده از دیدگاه و نظر و توان و پیشنهادات صاحب نظران، کارشناسان، مسؤلان و دهیاران و شوراهای روستایی برگزار و تعداد زیادی از مسؤلان، کارشناسان و حاضران در این نشست به بیان نقاط مثبت و ظرفیت های روستایی و همچنین مشکلات پیش رو در این راستا پرداختند و ایده ها و دیدگاهها و محورهای لازم و قابل اجراء در این همایش را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
در این نشست فرماندار شهرستان طی سخنانی با بیان اینکه متاسفانه در گذشته توجه جدی به توسعه روستایی صورت نگرفته اظهار داشت: اقدامات و فعالیت هایی که لازم بوده در روستاها صورت بگیرد متاسفانه در سالهای گذشته انجام نشده و توجه لازم نیز به توسعه مناطق روستایی صورت نگرفته است.
دکتر ابراهیم زارعی افزود: این همایش با هدف شناسایی بیشتر و بهتر ظرفیت های روستایی و رفع مشکلات صورت می گیرد و سعی می شود توسعه اقتصادی،فرهنگی، اجتماعی و عمرانی در روستاها با مشارکت نهادهای مرتبط و خود مردم انجام شود.
زارعی تصریح کرد: باید سعی شود اقدامات و کارهایی در روستاها صورت بگیرد که در گذشته به آن توجه نشده و لزوماً به اولویت ها و نیازهای اساسی توجه شود.
فرماندار شهرستان سنندج گفت: این همایش با اهداف و برنامه های مشخصی برگزار می شود و توسعه و آبادانی روستاها مدنظر است اما باید مقالات و مباحثی مطرح شود که جنبه اجرایی داشته باشند و فقط به ارائه نظر منتهی نشود و خروجی و دستاوردی برای این مهم داشته باشد.
زارعی در پایان سخنان خود اذعان داشت: هر چه خدمات رسانی و توجه به روستاها بیشتر شود اما اشتغال و درآمد و رفاه صورت نگیرد باز مهاجرت روستاییان به شهرها ادامه پیدا می کند و باید سعی شود با ارائه برنامه ها و نظرات و دیدگاههای مناسب با همراهی دولت و به ویژه مشارکت خود مردم به فکر توسعه روستاها در این راستا باشیم و سعی کنیم وابستگی روستاها به شهرها را کاهش بدهیم و زمینه استقلال کاری و درآمدی و تولید را برای آنان ایجاد کنیم.
توسعه روستاها سبب کاهش مهاجرت روستاییان، کاهش آسیب های شهری مانند حاشیه نشینی و  رفع بیکاری می شود
در ادامه این نشست بخشدار مرکزی سنندج طی سخنانی گفت: در راستای سخنان رئیس جمهور که در ۱۷ مهر، روز همایش ملی روستا در تهران برگزار شد و توجه و نگاه ویژه و ارزشمندی در ارتباط با روستاها داشتند ما نیز برای عملیاتی کردن این نگاه و تاکیدات دکتر روحانی و توسعه مناطق روستایی در کردستان تصمیم به برگزاری نخستین همایش روستایی در استان گرفتیم.
طارق صلواتی افزود: این همایش توسط بخشداری مرکزی سنندج در اردیبهشت سال ۹۴ برگزار می شود و تثبیت نسبی مردم در روستاها، جلوگیری از مهاجرت بی رویه مردم روستا که سبب حاشیه نشینی در شهرها شده، توسعه مسائل عمرانی و اجتماعی قابل اجراء با مشارکت خود مردم، توجه بیشتر به تولیدات کشاورزی جهت صادرات، توجه به آداب و رسوم کهن و فرهنگ ارزشمند روستایی از اهداف اولیه این همایش است.
صلواتی تصریح کرد: جهت انجام و برگزاری این همایش به صورتی مناسب و بهره گیری مطلوب و ثمربخش از آن از مسؤلان، مدیران مرتبط، کارشناسان حوزه های مختلف، تعدادی از دهیاران و شورای روستاها دعوت کرده و نشستی هم اندیشی برگزار کرده ایم و طرح و ایده ها و نظرات آنان را جهت برگزاری یک همایش ثمربخش و مفید برای مردم به کار گرفته و می گیریم.
وی گفت: این همایش با محورهایی که به زودی در فراخوان آن منتشر می شود از همه کارشناسان و صاحب نظران و نویسندگان و فعالان عرصه های مختلف برای مشارکت دعوت می شود اما خود همایش با حضور شورای اسلامی روستا، دهیاران و مردم روستاها برگزار می شود و اولویت ما به مباحثی است که جنبه اجرایی داشته و یا برای توسعه بخش های مختلف روستایی مفید و ثمر بخش است.
بخشدار مرکزی سنندج اظهار داشت: در سال ۱۳۳۵ جمعیت روستایی کشور ۷۰ درصد بوده و ۳۰ درصد مردم کشور در شهرها زندگی می کردند اما در سرشماری سال ۹۰ متاسفانه این آمار بالعکس شده و ۵/۷۱ درصد مردم کشور شهرنشین و ۵/۲۸ درصد مردم روستایی نشین هستند.
صلواتی گفت: باید سعی کنیم در کنار خدمات رسانی به روستاها، اشتغال و درآمد برای مردم ایجاد کنیم و با همراهی خود آنان زمینه توسعه روستاها را فراهم کنیم تا شاهد مهاجرت آنان نباشیم و از رشد آسیب های شهری مانند حاشیه نشینی و افزایش بیکاری جلوگیری کنیم.
وی در پایان گفت: همایش توسعه روستایی در کردستان سعی دارد از ایده ها و نظرات و مقالاتی استقبال بکند که جنبه اجرایی دارند و عملیاتی کردن آن میسر شود و تلاش می کنیم از ظرفیت های روستایی برای توسعه روستا استفاده کرده و با کمک مردم مشکلات و کمبودها را رفع کنیم و اگر همت کنیم و با هم تلاش کنیم این شدنی است.
ایده سازی و جریان سازی برای مناطق روستایی کردستان باید به یک برنامه تبدیل شود
در این نشست دکتر بهرام نصرالهی زاده از اساتید دانشگاه کردستان طی سخنانی اظهار داشت: توجه و پیگیری مباحث قابل اجراء و عملی در چنین همایش هایی باید مدنظر باشد اما اگر در این همایش و برنامه های این چنینی درصد کمی هم از نظرات و پیشنهادات عملی شود و نتیجه اش به نفع مردم و توسعه منطقه باشد کار ارزشمند و مثبتی انجام شده و باید آن را به فال نیک گرفت.
نصرالهی زاده افزود: در برگزاری چنین همایش هایی باید به فکر جبران کمبودها و مشکلات باشیم و توجه ما به انجام اقداماتی باشد که به نفع مناطق روستایی بوده که در گذشته به آن توجه نشده است.
وی تصریح کرد: باید تلاش ما و نتیجه این همایش این باشد که در تک تک روستاها این ایده شکل بگیرد که باید با مشارکت و کار گروهی می شود مشکلات را برطرف کرد و سهیم بودن خود مردم می تواند زمینه توسعه را فراهم کند.
این استاد دانشگاه و فعال حوزه های سیاسی و اجتماعی در کردستان با بیان اینکه سرمایه گذاری و ایجاد برنامه های مولد و مؤثر در مناطق روستایی توسط دولت یک ضرورت است اما بخش زیادی از این مهم می تواند توسط خود مردم صورت بگیرد اذعان داشت: جریان سازی و ایده سازی در این همایش باید در اولویت باشد و استفاده از توان و نظر و تجربه خود روستاییان و روستاهای موفق در عرصه های مختلف باید بسیار مورد توجه باشد و برنامه ریزی برای بهره گیری از توان و ظرفیت و تولیدات و دستاوردهای هر روستا در بخش های گردشگری، صنایع دستی و محصولات کشاورزی مدنظر شد و رفع موانع نیز با همراهی خود مردم در دستور کار عملی قرار بگیرد.
بدون توسعه فکری، فرهنگی و سیاسی در هیچ جامعه ای توسعه و پیشرفت میسر نمی شود
همچنین در ادامه این برنامه مشاور فرهنگی و سیاسی استاندار کردستان طی سخنانی با بیان اینکه تا توسعه فکری، سیاسی و فرهنگی در هر جامعه ای صورت نگیرد شاهد توسعه و پیشرفت دیگر بخش ها نخواهیم بود.
سید عباس احمدی افزود: مناطق روستایی کردستان با کمبودها و موانع زیادی روبرو هستند و شاهد عدم توسعه در خیلی از بخش ها هستیم که اساسی ترین موضوع و مسئله ای که باید در مناطق روستایی به آن توجه شود مباحث فرهنگی، فکری، دینی و آداب و رسوم مناطق کُردنشین است.
احمدی در ادامه تصریح کرد: باید برای توسعه مسائل فرهنگی، سیاسی و فکری روستاها تلاش شود چون مردم این مناطق دارای آداب و رسوم و ادبیات غنی و ارزشمندی هستند که توجه کمی به آن شده و اگر این مسائل زنده و پویا شوند و شاهد توسعه حوزه های فکری، سیاسی و فرهنگی باشیم با مشارکت مردم شاهد توسعه دیگر عرصه ها نیز خواهیم بود.
وی بیان داشت: در ادبیات و فرهنگ پیشین مردم همراهی و همکاری خوبی به نام «گه‌ل» یا کار و حمایت گروهی در فعالیت ها را شاهد بوده ایم که امروز در قالب تعاونی ها شاهد آن هستیم اما ضعیف است و باید با تقویت تعاونی ها در روستاها برای ایجاد اشتغال و درآمد و رفاه مردم از این مهم بهره گرفته شود و ضروریست به نتایج مثبت و خروجی و کار عملی در این همایش نیز توجه ویژه صورت بگیرد.
روستاها در توسعه ملی نقش ویژه ای دارند که در کردستان توجه زیادی به آن نشده است
در ادامه این نشست رئیس آموزش و پرورش ناحیه یک سنندج نیز طی سخنانی گفت: در مورد مبحث توسعه روستایی قبل از هر اقدامی توجه به آسیب شناسی و بررسی چالشهای موجود و شناسایی عوامل اصلی مهاجرت یک ضرورت است.
ابراهیم سلیمانی افزود: امروز با وجود خدمات رسانی مفید در خیلی از بخش ها و ارتقاء درآمد مردم روستایی باز هم شاهد خالی شدن روستاها از سکنه هستیم و این به یک آسیب تبدیل شده است.
سلیمانی تصریح کرد: نقش روستاها در توسعه ملی بر کسی پوشیده نیست باید برای رسیدن به این مهم برنامه استراتژیک عامل عقب ماندگی ها تدوین شود هرچند کارهای خوبی انجام شده اما کافی نیست اما ضرورت دارد شاخصه های توسعه مشخص و برای عملی شدن و بهره گیری از آن برنامه ریزی شود.
وی تصریح کرد: قطعاً سلامت، آموزش، اقتصاد روستا، فرهنگ امنیتی و خیلی دیگر از موارد مهم هر کدام می توانند راهگشای مهمی در مبحث توسعه روستایی باشند اما توسعه برابر با رشد امکانات نیست بلکه توسعه معنی و مفهوم بالندگی و پیشرفت همه جانبه است و حرکت و بالندگی همه جانبه نیازمند کار فرهنگی است و توجه به کار فرهنگی و مسائل فکری و آموزشی عامل بازدارنده ای در قبال مهاجرت بوده و حتی مهاجرت شهرنشینان را به روستاها فراهم می کند.
سلیمانی در پایان گفت: تاکنون مسؤلان نگاه اشتباهی به روستاها داشته اند چون روستا فقط پایگاه اقتصاد کشاورزی و دامداری نیست بلکه در کنار این مهم می تواند پایگاه و منبع مهمی در بخش های صنایع دستی، ایجاد کارگاههای بسته بندی، توریسم و گردشگری باشد که باید سعی شود در این همایش به آن توجه شود.
ضرورت پرهیز از پذیرش مقالات توصیفی و نظریه پرداز در همایش
دکتر سامال عرفانی دکترای جامعه شناسی توسعه روستایی نیز در این نشست گفت: ارائه نظر و دیدگاه و پیشنهاد برای هر کار و فعالیتی مهم و ارزشمند است اما تا کار عملی صورت نگیرد و خروجی نتیجه بخش بدست نیاید شاهد توسعه نخواهیم بود.
خانم دکتر عرفانی افزود: برای توسعه روستایی در کردستان باید عملاً کار و فعالیت انجام داد چون رفع مشکلات و موانع در روستاها نیاز به کار اجرایی دارد و باید این مهم در دستور کار قرار بگیرد و با آموزش روستاییان و استفاده از مشارکت آنان عملاً برای توسعه اقدام کرد.
وی تصریح کرد: پیشنهاد بر این است که در همایش از نظریه پردازی پرهیز شود و نهایت سعی بر این شد که میان نظریه و عمل پیوند و ارتباط کامل برقرار شود لذا برای مثال باید از پذیرش مقالات توصیفی خودداری شود.
دکتر عرفانی مدیر مرکز مشاوره زنان سنندج در ادامه بیان داشت: بهره گیری از پیشنهادات، نظرات و مقالاتی که زمینه عملی و اجرایی آن صورت می گیرد با بکارگیری روش مطالعه موردی قابل حل است و پیشنهاد داده می شود در زمینه نوشتارها ۳ بخش مدنظر قرار بگیرد که اول به مقالات علمی، دوم نوشتار خود روستاییان و سوم به بررسی مقالات و پایان نامه های مرتبط توجه شود تا شاهد خروجی مثبت تری باشیم.
جزیره ای کار کردن مدیران  کردستان مانع استفاده بهینه از امکانات می شود
رئیس شورای اسلامی شهر سنندج نیز در این نشست با بیان اینکه توسعه شهری و ایجاد شهری پویا و سرزنده منوط به وجود روستاهای پویا، فعال و توسعه یافته است اظهار داشت: همه مدیران شهری در همه حوزه ها باید در مطالعات شهری از مطالعه توسعه روستایی نیز غافل نباشند تا شاهد توسعه منطقه بود چون بدون توسعه روستاها شاهد توسعه شهرها نخواهیم بود.
جلال شریعتی افزود: متاسفانه منیت برخی از مدیران استانی و شهرستانی و جزیره ای کار کردن آنها در بخش های مختلف مانع از استفاده بهینه از امکانات موجود برای توسعه شهری و روستایی می شود که باید این نوع نگاه ها حذف شود.
شریعتی تصریح کرد: باید به جای تلاش برای افزایش جمعیت روستاها در تلاش برای افزایش کیفیت زندگی و ارتقاء اشتغال با بهره گیری از ظرفیت های مناسب و ارزشمند منطقه در روستاها باشیم و تلاش کنیم جوانان تحصیلکرده روستایی در روستای خود یا مناطق روستایی استان با بهره گیری از پتانسل و ظرفیت آن مناطق مشغول بکار شوند تا به فکر مهاجرت نیافتند.
وی گفت: باید با آموزش و فرهنگ سازی برای مردم ساکن روستاها ایجاد انگیزه کنیم و خود مردم را در تصمیم گیری ها مشارکت دهیم و به این باور برسانیم که باید با مشارکت خود در توسعه سهیم باشند و برای پیشرفت همبستگی داشته باشند و ایجاد و تحقق این مهم تلاش و همت مسؤلان را می طلبد.
کم توجهی به نقش زنان در توسعه روستاها
در ادامه روناک کنعانیان عضو شورای روستای دوشان و عضو شورای اسلامی بخش مرکزی سنندج طی سخنانی بیان داشت: لازم است در برگزاری همایش پذیرش آثار مختص به جامعه دانشگاهی نباشند و از ظرفیت خود روستاییان و همچنین شوراهای اسلامی و دهیاران نیز استفاده شود.
کنعانیان افزود: با توجه به ضعیف بودن حضور رسانه ها در روستاها، محوری به نام رسانه و روستا جهت توجه رسانه ها به ظرفیت های روستایی در نظر گرفته شود و همچنین با توجه به حضور و مشارکت زنان روستایی در فعالیت های روستایی از جمله در حوزه های تولیدی، کشاورزی، دامداری و صنایع دستی محوری برای این مهم در نظر گرفته شود چون زنان  آبادانی و توسعه روستاها نقش ویژه ای داشته و دارند که در گذشته کمتر به این مهم توجه شده است.
وی تصریح کرد: چیدمان همایش کاملاً مختص به روستاها باشد و برای انجام امورات همایش از تیزر و فیلم و عکس و دیگر مباحث مرتبط از جوانان روستایی استفاده شود چون قسمت ویژه استعدادها در روستاها وجود دارد که باید از آن استفاده شود.
این روزنامه نگار فعال سنندجی گفت: برگزاری کارگاه آموزشی در این همایش باید در اولویت باشد چون توسعه روستایی نیازمند مدیریت شوراهای اسلامی روستاها و دهیاران و فرهنگ سازی برای مردم را می طلبد.
بی توجهی به استعدادها و ظرفیت های انسانی در روستاهای کردستان از دلایل مهاجرت آنان است
یکی دیگر از سخنرانان این نشست نایب رئیس شورای اسلامی شهرستان سنندج بود که طی سخنانی گفت: یکی از راههای موفقیت برخی روستاها حضور مؤثر شوراها و دهیاران در برنامه های اجرایی بوده و خود مردم را در امورات و برنامه های روستا دخیل و سهیم کرده اند که باید این مهم برای تمام روستاها در نظر گرفته شود و به عنوان الگو معرفی شوند.
هوشنگ امینی افزود: استفاده از مشورت و تصمیم و نظرات مردم در امورات روستا با همکاری شورا و دهیاری می تواند بخشی از مشکلات را برطرف کند و ضروری است فرهنگ سازی لازم جهت شرکت مردم در توسعه روستای خودشان مورد توجه قرار گیرد.
امینی تصریح کرد: یکی از دلایل مهاجرت روستاییان به شهرها بی توجهی به استعدادها و ظرفیت های انسانی است که باید آسیب شناسی شود چون یک جوان روستایی بعد از فارغ التحصیلی در روستا بدون کار سرگردان می شود و حمایتی از او نمی شود که ناچاراً مهاجرت می کند.
این عضو شورای فعال روستای سراب قامیش سنندج گفت: آموزش به روستاییان جهت بهره گیری از ظرفیت ها و منابع مناسب روستا برای ایجاد اشتغال، سرمایه گذاری در روستاها بنا به تولیدات و محصولات روستا، هدایت و آموزش روستاییان و فرهنگ سازی های مرتبط و لازم می تواند بخش زیادی از توسعه روستاها را تحقق ببخشد و این همایش باید به این نکات توجه داشته باشد.
در پایان همچنین تعدادی دیگر از فعالان عرصه های مختلف با ایراد بیاناتی توجه و ارائه راهکار برای مقابله با رشد غیراصولی منازل مسکونی روستایی، توجه به استفاده نامناسب منابع آبی، توجه به مسائل فرهنگی و هنری و آداب و رسوم مناطق روستایی را جهت مقابله با هجمه فرهنگی، رفع تبعیض در خدمات رسانی بین شهر و روستا و… را یادآور شدند و تاکید کردند که همایش باید با ارائه راهکار و مقالات علمی قابل اجراء نقش مثبتی در رفع مشکلات روستایی و زمینه توسعه را فراهم کند.
توسعه روستایی صرفاً به معنای رشد اقتصادی، بدون ایجاد تحولات اجتماعی و فرهنگی نیست
گفتنی است مهم‌ترین هدف توسعه، توانمند ساختن انسان‌هاست، توسعه در عمل به معنی فرایند بهبود کیفیت زندگی مردم در شهرها و روستاهاست.
مناطق روستایی با فراهم آوردن محیط زیست سالم و پایدار، نقش مهمی در توسعه ملی بر عهده دارند. مناطق عقب‌مانده روستایی برنامه‌های دولت در ده های گذشته بهره چندانی نبرده‌اند و نابرابری میان مناطق شهری و روستایی افزایش‌یافته و درصد قابل‌توجهی از روستاییان همچنان از کمبود امکانات، بیکاری و فقر در رنج هستند.
مشارکت روستاییان در طراحی، اجرا و نظارت بر برنامه‌ها و پروژه‌های توسعه روستایی، می‌تواند فرایند خلق زیرساخت‌های مورد نیاز در مناطق روستایی را تسریع و تسهیل کند و در عین حال به ایجاد فرصت‌های شغلی و کاهش بیکاری و فقر یاری رساند.
توسعه روستایی صرفا به معنای رشد اقتصادی، بدون ایجاد تحولات اجتماعی و فرهنگی نیست؛ ارتقای سطح آگاهی و مشارکت روستاییان بخش مهمی از فرایند توسعه روستایی است.
 مجموعه این شرایط نشانگر آن است که در نحوه طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه روستایی باید تجدید نظر اساسی صورت پذیرد و ایجاد سرمایه گذاری در یک منطقه با استفاده از ظرفیت و پتانسیل تولیدات و محصولات چندین روستا، توسعه و بهبود راههای روستایی، ایجاد مراکز سلامت و آموزشی مناسب، فراهم کردن شرایط صادرات محصولات روستایی کردستان به خارج از کشور مانند عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس، استفاده از استعداد های روستایی در بخش های انسانی، فرهنگی و اجتماعی می تواند به توسعه مناطق روستایی در کردستان منجر شده و ضمن جلوگیری از مهاجرت زمینه توسعه استان و کشور را فراهم کند و توجه به این مهم باید امروز در دستور مسؤلان البته با مشارکت خود مردم روستا در قالب شورای روستا، دهیار و جوانان و مردم قرار بگیرد چون مشکلات و معضلات مطرح شده در این گزارش در حال رشد هستند و اگر دیر اقدام شود شاهد آسیب های بیشتری در شهر و به ویژه روستاها خواهیم بود.

شناسه خبر : 8149

این خبر رو هم ببینید

آیت‌الله مردوخ‌کردستانی از چهره‌های شاخص جریان مشروطه بود

نویسنده و پژوهشگر کردستانی گفت: در زمانی که خود مشروطه‌خواهان نیز درک درستی از جریان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × پنج =