خانه / قرآنی / تدبر در قرآن، نیاز امروز جوامع بشری

تدبر در قرآن، نیاز امروز جوامع بشری

تهران- ایرنا- روزنامه کیهان در گزارشی به مناسبت سی و دومین دوره مسابقات بین المللی قرآن کریم، به موضوع دستاورد های معنوی از برگزاری این مسابقات پرداخته است.

در این گزارش که دوشنبه بیست و یکم اردیبهشت ۱۳۹۴ خورشیدی با عنوان «تدبر در قرآن، نیاز امروز جوامع بشری» به قلم «صدیقه توانا»انتشار یافته، می خوانیم: خدا را شکر می کنیم که عشق به قرآن را در دلهای ما و مردم ما قرار داد. خدا را شکر می کنیم که توفیق در قرآن، انس با قرآن و تلاوت قرآن به مردم ما داده شده است. یکی از برنامه های اصلی برای مسئولین کشور، ترویج قرآن است؛ تلاوت قرآن، انس با قرآن، فهم قرآن، حفظ قرآن، جزو برنامه هاست؛ که خب، یکی از مظاهر آن هم همین مسابقات بین المللی است. لیکن تلاوت قرآن و قرائت زیبای آیات الهی، مقدمه است برای تدبر در قرآن. ما نمی خواهیم خودمان را مشغول کنیم، سرگرم کنیم به تلاوت و به قرائت قرآن و الحان قرآنی، به عنوان یک موضوع اصلی؛ این مقدمه است، این طریق است. تلاوت قرآن با صوت خوش موجب می شود که دل انسان نرم شود، خشوع پیدا کند، آماده بشود برای فهم معارف قرآنی تدبر در آیات الهی، فهم معارف قرآنی و درس آموزی از قرآن مجید نیاز اساسی ملت های مسلمان است. اینکه ما اصرار داریم بر حفظ قرآن، بر تلاوت قرآن، بر گسترش جلسات قرآنی در سطح کشور، بر آموزش علوم قرآنی و فنون قرآنی – از تلاوت و کتابت و بقیه مسائل گوناگونی که اطراف قرآن هست- به خاطر این است که آشنایی با اینها و وقت گذاشتن در این رشته ها، فضای کشور را فضای قرآنی می کند. ما به این فضا احتیاج داریم. وقتی فضا قرآنی شد، انس با قرآن افزایش پیدا خواهد کرد؛ و انس با قرآن، موجب تدبر در قرآن و معارف قرآنی می شود. امروز دنیای اسلام به این تدبر احتیاج دارد ما ملت ایران هم به این تدبر احتیاج داریم.
متن فوق بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در پایان مسابقات بین المللی قرآن کریم در دیدار شرکت کنند گان با معظم له در سال ۱۳۹۲است.
تلاوت قرآن زمینه ای برای تدبر در آیات الهی است و زمینه فهم و درک علوم قرآنی را در جامعه بیشتر می کتد. وقتی دل بنده ای منور به انوار نورانی قرآن شود دست و دل و زبان و فکر و اندیشه اش متناسب با آیات الهی همه به یک سمت و سو جهت پیدا کرده و سوق داده می شود.
کلام ،گفتار و رفتار بندگان وقتی با کلام خدا یکی شود، انس و الفت بین مومنین بیشتر می شود و جامعه به سمت خدایی شدن پیش می رود. ما وقتی می توانیم ادعای مسلمانی کنیم که گفتارمان با رفتار و کردارمان یکی شده و قرانی باشد. و الا تلاوت کلام خدا بدون عمل و توجه به معنی و مفهوم آیات آن اثر واقعی را ندارد.
برگزاری مسابقات بین المللی در کشور ما ایران بزرگترین و مهم ترین رویداد فرهنگی است که امسال شاهد برگزاری سی و دومین دوره از این مسابقات از سوی سازمان اوقاف هستیم. حال اینکه این مسابقات تا چه میزان توانسته به منویات مقام معظم رهبری در خصوص تدبر بیشتر در آیات الهی و درک بهتر علوم و معارف قرآنی و همچنین تربیت ۱۰ میلیون قاری قرآن جامه عمل بپوشاند و نزدیک شود موضوعی است که در دو شماره گزارش پیش رو به آن می پردازیم. با ما باشید.
**رکورد دار مسابقات بین المللی
متولد سال ۱۳۶۰ است و از ۸ سالگی با تشویق و همراه برادرش وارد کلاسها و جلسات قرآنی شده است .جعفر فردی نفر اول مسابقات بین المللی قرآن در سال گذشته است وی در گفت وگو با گزارشگر کیهان با بیان اینکه در ۱۲ دوره مسابقه شرکت کرده است به مقام هایی که تا کنون کسب نموده اشاره می کند و می گوید:« چهار مقام سومی، سه مقام چهارمی، دومقام دومی و یک مقام اولی را به لطف خدا کسب کردم و به عنوان نماینده ایران در کشورهای مختلفی حضور پیدا کردم و بحمدالله تجربیات خوبی به دست آوردم .»
از او که به قول خودش رکورد دار مسابقات داخلی و خارجی می باشد می پرسم باتوجه به اینکه تا کنون سی و یک دوره مسابقات در کشور ما با هزینه های بالایی برگزار می شود فکر می کنید به اهداف والا یعنی ترویج و توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه برسیم و اهداف مد نظر مقام معظم رهبری در مورد تدبر در آیات الهی را تحقق ببخشیم؟ فردی پاسخم را این طور می دهد: «مسابقات قرآنی که هر ساله پس از پیروزی انقلاب در کشور برگزار می شود بحمد الله هر سال با کیفیت تر از سال قبل برگزار شده است و ما هم امیدواریم هر ساله علاقه مندان به قرآن استقبال خوبی از مسابقات داشته باشند و البته عموم مردم کشورمان قرآنی شوند.»
فردی با اشاره به اینکه هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم و تبلیغات برای استقبال گسترده تر مردم کم است خاطر نشان می کند: «اگر مسئولان برگزاری مسابقات و مسئولان سازمان اوقاف و امور خیریه جوایز و تشویقهای بهتری برای حضور عموم مردم در نظر بگیرند انگیزه بیشتری برای حضور در سر سفره قرآنی و این رویداد بزرگ قرآنی و فرهنگی بین عامه مردم ایجاد می شود.»
وی در ادامه به یک نقطه ضعف دیگری که در این مسابقات وجود دارد و شاید انگیزه ها را برای حضور بیشتر و ادامه فعالیت های قرانی کمتر می کند هم اشاره می کند و می گوید: «متاسفانه قاریان بین المللی و نفرات برتر مسابقات و همه دوستان ما پس از پایان مسابقات به فراموشی سپرده می شویم و بین مردم و در اجتماع حضور کم رنگی داریم و دنبال دغدغه های شخصی خود می رویم زندگی ما هم باید بچرخد بدین ترتیب ما نمی توانیم آن طور که باید و شاید در خدمت مردم باشیم و رسالت خود را که همانا ترویج و توسعه کلام وحی در جامعه است به خوبی انجام دهیم.»
این قاری بین المللی در ادامه می گوید: «ورزشکاران ما پس از کسب رتبه های برتر نه تنها مورد تشویق مسئولان قرار می گیرند ،بلکه به عنوان الگو به همه معرفی می شوند و تا سالها تبلیغات وسیعی دارند ولی متاسفانه این خلأها در برنامه های ما وجود دارد از این روی است که می بینیم بحث تدبر در کلام خدا ،راههای انس با قرآن کمتر در محافل عمومی و رسانه ها از زبان ما شنیده می شود.»
وی می افزاید :«یک قاری و یک مفسر بین المللی، یک مبلغ بسیار قوی برای کتاب خدا ودین مبین اسلام است که بسیار هم تاثیر گذار می باشد .مسابقات بین المللی در کشورهای دیگر خیلی تاثیر گذاشته است باید این تاثیر گذاری را در کشور خودمان هم داشته باشیم.»
به اعتقاد این قاری بین المللی مخاطب مسابقات قرآنی باید عامه مردم باشند تا ارتباط بیشتری با کلام خدا بر قرار کنند و این کار نیاز به تشویق بیشتر از سوی برگزار کنندگان مسابقات دارد.
«وی بر این باور است که مانوس بودن با قرآن مهم تر از تلاوت آن است و تلاوت با صوت و لحن زیبا و حفظ کلام خدا مقدمه ای برای درک بیشتر آیات الهی است. که پس از این مرحله عمل به قرآن هم برای فرد پیش می آید. و همان طور که حضرت آقا هم فرمودند و دستور دادند که تعداد قاریان قرآن باید به ۱۰ میلیون نفر برسد از این طریق این مهم فراهم می شود. و مسابقات بین المللی این فرصت طلایی را در اختیار جمهوری اسلامی داده است که بتوانیم به مدد قرآن عاملین واقعی به قرآن باشیم هدف واقعی باید بر این باشد که فضای معنوی برای مردم ایجاد شود.»
**برترین ها در قله
«برای ترویج ایات الهی و تدبر بیشتر در کلام وحی باید برخی افراد را در قله نگه داریم.»
حجت الاسلام مرتضی صفری تبار مدیر دارالقران شهرداری اسلامشهر و کارشناس قرآنی در گفت و گو با گزارشگر کیهان با بیان مطلب فوق و ضمن تایید صحبتهای آقای فردی در خصوص کم بها دادن به نفرات برتر مسابقات بین المللی در جامعه و توجه خاص به نفرات برتر مسابقات ورزشی خاطرنشان می کند: «تشویق بیشتر شرکت کنندگان و متسابقین باعث ایجاد انگیزه بیشتر بین مردم و الگو پذیری آنها در جامعه می شود. «حجت الاسلام صفری تبار می گوید: «نگاه به مسابقات بین المللی قرآن باید به مثال آب دریا باشد که بتوان از آن در گرانبها استخراج کرد همان طور که آب دریا صفای باطن را زیاد می کند قرآن کریم هم صفای دل و جان را به همراه دارد.»
وی با استناد به فرمایشی از امام حسین (ع)در خصوص ارتباط با قرآن می گوید:آن امام بزرگوار فرمودند ارتباط افراد با قرآن چهار نوع است: برخی همان طور که از دیدن دریا لذت می برند برخی از دیدن آیات الهی فقط لذت می برند که البته به نوبه خود دیدن آیات الهی باعث افزایش بینایی چشم می شود و ثواب خاص خود را دارد. برخی کنار دریا می نشینند و آبی به سر و صورت خود می زنند وبرخی با ظواهر قرآن سر و کار دارند و برخی هم در دریا شنا می کنند و این عده تلاش می کنند تا به قهرمانی در مسابقات برسند و دسته آخر هم کسانی هستند که در گرانبهای دریا را به دست می آورند و استخراج می کنند که گروه آخر همان کسانی هستند که علاوه بر خواندن قرآن، تدبر در آیات الهی دارند و برای توسعه و گسترش آن تلاش می کنند. بنا بر این برای حفظ این عده باید کوشید.”
**راه های تدبر در قرآن چیست؟
برای تدبر در قرآن گام هایی تعریف شده که همه آنها با قرائت قرآن همراه است. در واقع روش تدبر، تکرر در قرائت است. مسلما با یک بار قرآن خواندن آن معنای منسجم را متوجه نمی شویم اما با چند بار خواندن ذهن باز شده و کلمات قبل و بعد به ما کمک می کند تا فهم منسجمی از متن داشته باشیم. تدبر در قرآن متمرکز بر نص و ظاهر قرآن است و آنچه فراتر از این باشد، به حیطه تفسیر سپرده می شود.
»حجت الاسلام الهی زاده مشاور سازمان اوقاف و امو خیریه در پاسخ به این سوال که راههای تدبر در قرآن چه می باشد با بیان مقدمه فوق، با اشاره به تاکیدات مقام معظم رهبری پیرامون تدبر در قرآن یادآورمی شود: «تدبر روشمند و قانونمند است و نه سلیقه ای و ذوقی و ما امیدواریم روزی فرا رسد که آحاد مسلمانان در حد تدبر با قرآن آشنا شوند. منتها شروع این امر از ام القرای اسلامی و پیشتازی آن از ملت ایران باید صورت گیرد.
حجت الاسلا م الهی زاده تاکید می کند: «اگر تربیت ما قرآنی باشد باید در امر تربیت بر توحید تکیه کنیم و از شرک دوری بجوییم حتی اکتفا به امر توحید هم کافی نیست و اجتناب از شرک ضروری است و اگر از شرک دوری نداشته باشیم به نفاق کشیده می شویم.»
وی با اشاره به حدیث نبوی مبنی بر سه دوره تربیتی هفت ساله تاکید می کند:«اگر می خواهیم تربیت توحیدی و قرآنی داشته باشیم باید رضای الهی را در نظر بگیریم. براساس حدیثی از حضرت رسول کودک در هفت سال اول به مثابه امیر است که در این دوره توحید را می آموزد و در هفت ساله دوم عبد است که روحیه عبودیت در او پرورش می یابد و در هفت ساله سوم به عنوان وزیر نحوه تعامل اجتماعی را می آموزد.»
تبیین دستاوردهای مسابقات بین المللی قرآن کریم
خروجی سی و یک دوره مسابقات بین المللی قران کریم تا الان چه بوده و چقدر توانسته در ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه موثر باشد و راه تدبر در آیات الهی را هموار کند؟
حجت الاسلام والمسلمین محمد حاج ابوالقاسم، داور مسابقات بین المللی قرآن، درپاسخ به این سوال می گوید: «مسابقات بین المللی قرآن ایران فعالیت بسیار اثرگذاری است که جا دارد جستجویی در زمینه دستاوردهایی که تا کنون این مسابقات داشته و کم هم نبوده است، صورت بگیرد.»
این داور مسابقات بین المللی قرآن با بیان اینکه باید کارکرد مسابقات برای همگان روشن شود، تصریح می کند: «باید فعالیت های تبلیغی فراوانی صورت بگیرد تا خدای نکرده شاهد کوچک ترین آثار منفی از مسابقات نباشیم. اعتقاد من بر این است که آثار مثبت مسابقات بین المللی قرآن جمهوری اسلامی ایران برای بسیاری روشن شده است و این آثار قابل لمس در جامعه نیز هست.» حاج ابوالقاسم در مورد آثار برگزاری مسابقات قرآن بر ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه و گرایش کودکان و نوجوانان به رقابت های قرآنی،خاطر نشان می کند:”: قطعاً این مسابقات بیشترین آثار را در قرآنی شدن جوانان و نوجوانان داشته است و هم اینک بسیاری از افرادی که در حال حاضر فعالیت می کنند زمانی تحت تأثیر همین مسابقات کار حفظ و قرائت قرآن را شروع کرده اند.»
این حافظ کل قرآن کریم در ادامه اذعان می کند: «این تلقی که فکر کنیم مسابقات قرآن ایران باعث ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه نشده است، تفسیر اشتباهی است چرا که شور و هیجان ناشی از برپایی مسابقات قرآن نشان می دهد که برپایی این رقابت ها می تواند در بعد انگیزشی بسیار موفقیت آمیز باشد.»
این داور مسابقات بین المللی قرآن در بخش دیگری از این گفت وگو به بیان ویژگی های مسابقات قرآن جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با سایر رقابت های بین المللی قرآن پرداخته و می گوید: «بسیاری بر این باورند که بخش داوری یکی از مهم ترین ویژگی های این مسابقات است، دقت نظر و پیشرفتی که در آیین نامه داوری مسابقات به وجود آمده است را همه به عنوان یکی از ویژگی های اصلی این مسابقات می دانند.»
** فرصتی برای تبیین مفاهیم واقعی اسلام
 
عضو فراکسیون قرآن و عترت مجلس شورای اسلامی هم در گفت و با کیهان با اشاره به اینکه سی و دومین دوره از مسابقات بین المللی قرآن از ۲۵ اردیبهشت تا یک خرداد در محل سالن اجلاس کنفرانس اسلامی با حضور ۸۰ نماینده ازکشورهای مختلف جهان برگزار می شود نقطه نظرات خود را در مورد دستاوردهای این مسابقات بیان کرده و می گوید: «این مسابقات فرصتی برای تبیین مفاهیم و آموزه های اسلام واقعی و افزایش آگاهی و بینش ملت های مسلمان نسبت به توطئه های دشمنان است».
سید هادی حسینی نماینده قائمشهر، سواد کوه و جویبار با بیان اینکه تلاش درجهت گسترش و نشر تعالیم قرآنی در حقیقت به منزله تلاش برای ایجاد و تحکیم وحدت در جهان اسلام است خاطر نشان می کند: «باید تا حد امکان در مدارس، مساجد و خانواده ها توجه به آموزش قران کریم محور قرار گیرد.»
وی با اشاره به اینکه باید از سوی سازمان اوقاف و امورخیریه توجه بیشتری به گسترش آموزه های قرآنی صورت بگیرد می افزاید:«برپایی مسابقات بین المللی قرآن کریم، نقش مهمی در وحدت امت اسلامی و جلوگیری از تفرقه و اختلاف افکنی در جهان اسلام دارد.»
عضو شورای مرکزی فراکسیون قرآن و عترت مجلس شورای اسلامی با اشاره به روشن شدن آتش فتنه در جهان اسلام از سوی جریان تکفیری بر این عقیده است که « باید با هوشیاری و با بهره گیری از مفاهیم و مضامین متعالی قرآن کریم در راستای خنثی کردن دسیسه ها و توطئه های دشمنان اسلام گام برداریم.
همچنین برپایی مسابقات بین المللی قرآن کریم فرصتی است تا از طریق آن اسلام واقعی را به جهان نشان دهیم، این ایام فرصتی برای افزایش بصیرت و آگاهی ملت های مسلمان نسبت به توطئه دشمنان و جلوگیری از عملیاتی شدن اهداف شوم آنها است که باید به نحو شایسته از آن استفاده شود.»
** ارتقاء فعالیت های تخصصی قرآن در کشور
«یکی از کارکردهای مسابقات بین المللی قرآن در کشور ارتقا فعالیتهای تخصصی است.»
سیدمهدی فاطمیان، حافظ کل قرآن، با اشاره به اینکه این مسابقات در کشورمان همراه با دستاوردهای مناسبی بوده است، براین باور است که «ایجاد جو قرآنی در کشور اولین دستاوردی است که برپایی این مسابقات به همراه دارد.»
وی با بیان اینکه با آغاز این مسابقات برای چندین روز شاهد حجم گسترده ای از خبرهای قرآنی هستیم، می گوید: همین امر باعث خواهد شد که اهتمام نظام جمهوری اسلامی ایران درباره تکریم و تعظیم قرآن کریم برای بسیاری از کشورهای عربی و جهان اسلام روشن خواهد شد.
این فعال قرآنی کشورمان تصریح می کند: «نباید به این سطح از فعالیت ها بسنده کرده و دچار غرور شویم، چرا که این امر باعث خواهد شد تا ارتقاء مسابقات را از برنامه کاری خودمان حذف کنیم، بلکه باید مسابقات را با همان علاقه و هیجانی که از ابتدا و تا کنون برگزار کرده ایم همچنان برگزار کنیم.»
فاطمیان خاطرنشان می کند: «باید تلاش کنیم تا هر سال تجربیات متفاوتی از این مسابقات به دست بیاوریم و این تجربیات را برای مردم نیز ملموس گردانیم، البته در طول این سال ها که مسابقات برگزار شده است، اینگونه نیز بوده است.»
ضمن آن که برگزاری این مسابقات می تواند در ایجاد انگیزه در جوانان و نوجوانان نیز اثرگذار باشد، نوجوانان ایرانی با دیدن هیجان ناشی از این مسابقات در سطح کشور تلاش برای گرایش و حضور در فعالیت های قرآنی را بیشتر خواهند کرد و این مورد را در سال های گذشته نیز شاهد بوده ایم.
 

شناسه خبر : 10115

این خبر رو هم ببینید

مستندات قرآنی بیانیه گام دوم انقلاب در تمدن­ سازی نوین اسلامی

رحیم ابوالحسینی[۱] چکیده بیانیه گام دوم انقلاب یکی از ارزشمندترین مکتوبات تاریخ چهل ساله انقلاب …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × سه =