خانه / سیاسی /  ترک ها یا کُردها: تصمیم بعدی آمریکا و اثرات احتمالی آن / جک آندرسن

 ترک ها یا کُردها: تصمیم بعدی آمریکا و اثرات احتمالی آن / جک آندرسن

سرویس جهان- اگر آمریکا بخواهد اهداف خود در سوریه را متحقق کند، احتمالاً باید در یکی از خونین ترین درگیری های قومی دنیا طرف یکی از دو طرف را بگیرد.

بمب گذاری های روز شنبه دهم دسامبر در استانبول روشن ساخت که رابطه ی ترکیه و اقلیت کرد آن به این زودی ها بهتر نمی شود. آمریکا قادر نخواهد بود که رابطه ی از هم گسسته ی دو طرف را به منظور متحد کردن آنها در برابر داعش ترمیم کند. ترک ها و کردها قابل اتکاءترین متحدان آمریکا در اتئلافی هستند که برای از بین بردن داعش می جنگد. دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب آمریکا طی کارزار انتخاباتی اش این را روشن کرد که شکست داعش یکی از اهداف اولیه ی سیاست خارجی او خواهد بود اما او بدون اینکه در جنگ ترک ها و کردها طرف یکی را بگیرد، قادر به انجام هیچ اقدام جدی در کوتاه مدت علیه داعش نخواهد بود. طرف یکی از این دو را گرفتن برای شکست داعش در حال حاضر نیز پیامدهای فاجعه باری برای استراتژی بلندمدت آمریکا خواهد داشت و طرفی که آمریکا به آن پشت کند، احتمالاً متمایل به اردوگاه متحدان منطقه ای روسیه می شود.
ترامپ در همان اوایل ریاست جمهوری اش متوجه می شود که نمی تواند کردها و ترک ها را با هم آشتی دهد. او از اوباما به خاطر اقدامات ناچیز و غیرمؤثرش در خاور میانه انتقاد می کرد و ممکن است خطر کرده و بر خلاف اوباما در تلاش برای آنکه خود را قاطع و مصمم نشان دهد، طرف یکی از این دو را بگیرد اما هزینه های انتخاب از میان ترکیه یا کردهای منطقه می تواند برای ترامپ بسیار بالا باشد و ممکن است که او منتظر پیدا شدن سناریوی بهتری بماند. در ماه های اخیر رابطه ی ترکیه و کردها به سرعت شکرآب شده است. حدود یک سال پیش در نوامبر ۲۰۱۵ حزب دموکراتیک خلق ها (ه د پ) که حزبی عمدتاً کرد است، دوازده درصد آرای مردمی را در انتخابات پارلمان کسب کرد. کردها ۷۸ کرسی “مجلس اعلای ملی” را به دست آورده بودند و با گذر از ده درصدی که حداقل لازم برای راه یابی به پارلمان است، سرانجام نمایندگانی در سطح ملی داشتند. از آن هم مهم تر اینکه حزب حاکم عدالت و توسعه (آ ک پ)، حزب رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه، ۴۹ درصد آراء را به دست آورد و به این ترتیب اکثریت را در پارلمان از دست داد.
بسیاری از ناظران این را اوج دموکراسی ترکیه می دانستند اما این اوج از آن زمان دچار سقوط شده است. ه د پ و آ ک پ نتوانستند که اختلاف های شان را برای تشکیل ائتلاف برخوردار از اکثریت کنار بگذارند و این کاری بود که اگر اتفاق می افتاد، احتمالاً به خشونت های قومی پایان می داد. آ ک پ به جای آن با حزب جنبش ملی گرای (م ه پ) ائتلاف کرد که حزبی دست راستی با احساسات ناسیونالیستی ترکی و ضد کردی است. پس از کودتای نافرجام تابستان امسال رابطه ی آ ک پ و م ه پ مستحکم شد. دیگر عناصر سیاسی از جمله ه د پ از آن زمان باعث ترس قابل درک اردوغان شده اند. مدارک چندانی دال بر تلاش کردها برای سرنگونی اردوغان وجود ندارد و اردوغان خود مسئولیت کودتا را به گردن فتح الله گولن روحانی تبعیدی می اندازد اما حکومت ترکیه از آن زمان رهبران برجسته ی کرد از جمله نمایندگان پارلمان را دستگیر کرده و در تلاش بوده است که کردها و کودتا را به هم ربط دهد. به دنبال این دستگیری ها بمب گذاری کردها در شهر دیاربکر اتفاق افتاد. حملات این آخر هفته منجر به مرگ ۳۸ نفر شده که بیشترشان افسر پلیس هستند و علاوه بر آن بیش از ۱۵۰ نفر زخمی شده اند. یکی از این دو بمب گذاری در یک ورزشگاه فوتبال و دیگری در میدان معروف تقسیم رخ داد اما هدف هر دو پاسگاه های پلیس بود. امسال شهر استانبول به تنهایی شاهد ۵ بمب گذاری تروریستی بوده که بی سابقه است. یک گروه کرد که خود را عقاب های آزاد کردستان می خواند، مسئولیت این بمب گذاری ها را به عهده گرفت در حالی که دولت آن را به حزب کارگران کردستان (پ ک ک) نسبت داد که یک گروه کرد قدیمی تروریستی است. ترکیه که عضو ناتوست، به آمریکا و کشورهای دیگر اجازه داده است که از پایگاه های هوایی این کشور برای بمب باران مواضع داعش در سوریه و عراق استفاده کنند. نیروهای نظامی ترکیه همچنین در شمال سوریه در کنار گروه کوچکی از نیروهای آمریکایی دست به عملیات می زنند. در همین حال کردها در هر دو کشور مؤثرترین نیروی جنگ زمینی هستند. تیم های نیروهای ویژه ی آمریکا در حال حاضر در عراق و سوریه در کنار کردها مستقر شده اند و دولت اوباما به شبه نظامیان کرد سلاح و آموزش نظامی داده است. دولت ترکیه مدت هاست که به رابطه ی نزدیک آمریکا با کردها اعتراض و با حرارت تمام شکایت می کند که کمک های تسلیحاتی آمریکا به کردها در عراق و سوریه به ترکیه رسیده و موجب خشونت در آنجا شده است. این موضوع پیش از کودتای نافرجام ژوئن ۲۰۱۶ روی رابطه ی آمریکا و ترکیه تأثیر منفی گذاشته بود. ترک ها ادعا می کنند که فتح الله گولن الهام بخش و طراح کودتا بوده است. او در پنسیلوانیا زندگی می کند و وزارت کشور آمریکا درخواست ترکیه برای استرداد او را نپذیرفته است.
حالا دولت آینده ی ترامپ با این مسائل بغرنج روبه روست در حالی که ترامپ سوگند یاد کرده است که داعش را نابود کند و به این ترتیب آرامش و نظم را به خاور میانه برگرداند. ترامپ در سفرهای انتخاباتی اش خود را “طرف دار پروپاقرص کردها” خواند و تمایل خود را به آشتی دادن ترکیه و گروه های پراکنده ی کرد به منظور تشکیل مثلث آمریکا، ترکیه و کردها علیه داعش ابراز کرد. او روز ۲۰ ژانویه با واقعیت روبه رو می شود و قادر نخواهد بود که ترک ها و کردها را در کوتاه مدت با هم آشتی دهد.
اگر ترامپ تصمیم بگیرد که طرف یکی از آنها را بگیرد،با توجه به جایگاه آن به عنوان یک متحد عضو ناتوی آمریکا انتخابی منطقی به نظر می رسد اما ترامپ منتقد ناتو بوده و نمی توان از او انتظار داشت که در سیاست خارجی تصمیم های متعارفی بگیرد. ترکیه افزون بر جنگ با کردها، شبه نظامیان داعش و مشکلات داخلی، منافع استراتژیک خود را در سرنگونی حکومت اسد می بیند. این خواسته ی اندکی نیست: نیروی ایران به کنار، روسیه با نیروهای دریایی و هوایی و اطلاعات خود از اسد پشتیبانی می کند. ترکیه به منظور همکاری کامل با آمریکا در جنگ با داعش دست کم سه درخواست از آمریکا خواهد داشت: استرداد فتح الله گولن، حمایت و همراهی آمریکا در اقدامات ترکیه برای به زیر کشیدن اسد و پایان دادن به حمایت از گروه های کرد در عراق و سوریه. ترامپ اگر تصمیم به حمایت از ترکیه بگیرد، کردها را از خود دور می کند و کردها به دنبال حامی خارجی جدیدی خواهند گشت و آشکار است که این حامی روسیه است. به هر حال هر جا که نفوذ آمریکا از بین برود، ولادیمیر پوتین هرگز فرصت پر کردن شکاف پیش آمده را از دست نمی دهد. بهای درخواست های ترکیه حتی برای رئیس جمهوری میلیاردر شاید بیش از آن باشد که بتوان تقبل کرد. کردها ارتشی زمینی در اختیار ترامپ می گذارند که از هزاران مرد و زن تشکیل شده که مشتاق هستند با یا بی حمایت آمریکا جان خود را در جنگ با داعش فدا کنند. آمریکا برای کاستن از اعتراض های ترکیه به سیاست تسلیح نیروهای نیابتی کردها در خاور میانه کمک هایش به شبه نظامیان کرد را محدود کرده است. اما تصمیم به نوشتن یک چک سفید برای کردها عملاً به ترامپ ارتشی فوری در سوریه و عراق اعطا می کند؛ ارتشی که سابقه ی پیروزی بر داعش و تجربه ی جنگ در کنار نیروهای آمریکایی را در یک کارزار هماهنگ هوایی – زمینی دارد. با این حال ترامپ باید این گزینه را به دقت سبک و سنگین کند. حمایت کامل از کردها موجب فاصله گرفتن اردوغان می شود و او را ناگزیر می کند که به ترک ناتو فکر کند تا علیه کردها دست به مداخله بزند و این کار را احتمالاً با حمایت روسیه، ایران و سوریه انجام دهد. این دولت ها هم کردها را تهدیدی برای حکومت اسد می دانند.
آخرین گزینه ی ترامپ این است که منتظر بماند و امیدوار باشد که شرایط بهتری در خاور میانه پیش آید. رابطه ی ترکیه و کردها با فراز و فرودهای بسیار همراه بوده است و همچنان با گذر زمان تغییر می کند. ترامپ به خاطر نداشتن هیچ گزینه ی خوبی بی گمان دست به اظهارنظرهایی نمادین و تحریک کننده درباره ی خاور میانه می زند (همان کاری که همیشه می کند) اما ممکن است که عملاً برای پایان دادن به درگیری های ویران گر منطقه هیچ کاری نکند. راه روشنی برای موفقیت در این موضوع وجود ندارد و ترامپ به همین خاطر ممکن است که از آن چشم پوشیده و تمرکز خود را بر پیروزی در نبردهای سیاسی آسان تر در جبهه ی سیاست داخلی بگذارد.کد مطلب: ۱۲۰۱۲۱  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۹/۲۸  |  ساعت: ۱۹ : ۳۴

شناسه خبر : 12527

این خبر رو هم ببینید

گام دوم انقلاب در پرتو سفر آیت الله رئیسی به استان کرمانشاه/ هادی محمدی فر*

دغدغه همیشگی و مداوم دلسوزان نظام و ایران، نگاه عمیق به علم به عنوان یکی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 − 16 =