خانه / فرهنگی / تقویم­ کردی گرمسیری سلطانی برهان حسینی – سنندج

تقویم­ کردی گرمسیری سلطانی برهان حسینی – سنندج

این­ گاه‌شماری بیشترمورداستفاده جامعه ی یارسان (به اصطلاح «اهل ­حق») می‌باشد. قوانین گاهشماری،اسامی ماه های کردی وزمان روزه دردین یارسان مخصوص به خوداست. تقویم کردی گرمسیری سلطانی تلاش استاد سیّدخلیل عالینژاد می‌باشد که طبق آثار منتشرشده به تأیید مرکز تقویم موسّسه­ ی ژئوفیزیک دانشگاه تهران رسیده‌است.
 

 

ماه‌های هجری خورشیدی

ترتیب

تعداد روزها

فارسی ایران

فارسی افغانستان

پشتو

کردی

تاریخ‌های میلادی[

فصل

۱

۳۱

فروردین

حمل

وری

خاكه‌لثوه

۲۱مارس – ۲۰آوریل

بهار

۲

۳۱

اردیبهشت

ثور

غویی

گولآن

۲۱آوریل – ۲۱مه

۳

۳۱

خرداد

جوزا

غبرګولی

جؤزةردان

۲۲مه – ۲۱ژوئن

۴

۳۱

تیر

سرطان

چنګاښ

پووشپةذ

۲۲ژوئن – ۲۲ژوئیه

تابستان

۵

۳۱

مرداد

اسد

زمری

گةلاوثژ

۲۳ژوئیه – ۲۲اوت

۶

۳۱

شهریور

سنبله

وږی

خةرمانان

۲۳اوت – ۲۲سپتامبر

۷

۳۰

مهر

میزان

تله

ذةزبةر

۲۳سپتامبر – ۲۲اکتبر

پاییز

۸

۳۰

آبان

عقرب

لړم

خةزةصوةر

۲۳اکتبر – ۲۱نوامبر

۹

۳۰

آذر

قوس

لیندۍ

سةرماوةز

۲۲نوامبر – ۲۱دسامبر

۱۰

۳۰

دی

جدی

مرغومی

بةفرانبار

۲۲دسامبر – ۲۰ژانویه

زمستان

۱۱

۳۰

بهمن

دلو

سلواغه

ذثبةندان

۲۱ژانویه – ۱۹فوریه

۱۲

۲۹ –  ۳۰

اسفند

حوت

کب

ذةشةمه

۲۰فوریه – ۲۰مارس

 
 
فهرست تطبیقی ایام در ماه‌های کردی و فارسی
 

۲۵ تا ۲۹ اسفند

۵ تار

۱ فروردین

۱ ماه اول

۳۰ فروردین

۳۰ ماه اول

۳۱ فروردین

۱ ماه دوم

۱ اردیبهشت

۲ ماه دوم

۲۹ اردیبهشت

۳۰ ماه دوم

۳۰ اردیبهشت

۱ ماه سوم

۳۱ اردیبهشت

۲ ماه سوم

۱ خرداد

۳ ماه سوم

۲۸ خرداد

۳۰ ماه سوم

۲۹ خرداد

۱ ماه چهارم (تابستان)

۳۱ خرداد

۳ ماه چهارم

۱ تیر

۴ ماه چهارم

۲۷ تیر

۳۰ ماه چهارم

۲۸ تیر

۱ ماه پنجم

۳۱ تیر

۴ ماه پنجم

۱ مرداد

۵ ماه پنجم

۲۶ مرداد

۳۹ ماه پنجم

۲۷ مرداد

۱ ماه ششم

۳۱ مرداد

۵ ماه ششم

۱ شهریور

۶ ماه ششم

۲۵ شهریور

۳۰ ماه ششم

۲۶ شهریور

۱ ماه هفتم (پاییز)

۲۷ شهریور

۲ ماه هفتم

۳۱ شهریور

۶ ماه هفتم

۱ مهر

۷ ماه هفتم

۲۴ مهر

۳۰ ماه هفتم

۲۵ مهر

۱ ماه هشتم

۳۰ مهر

۶ ماه هشتم

۱ آبان

۷ ماه هشتم

۲۱ آبان

۲۷ ماه هشتم

۲۴ آبان

۳۰ ماه هشتم

۲۵ آبان

۱ ماه نهم

۳۰ آبان

۶ ماه نهم

۱ آذر

۷ ماه نهم

۲۱ آذر

۲۷ ماه نهم

۲۴ آذر

۳۰ ماه نهم

۲۵ آذر

۱ ماه دهم

۳۰ آذر

۶ ماه دهم

۱ دی

۷ ماه دهم

۱۱ دی

۱۷ ماه دهم

۲۱ دی

۲۷ ماه دهم

۲۴ دی

۳۰ ماه دهم

۲۵ دی

۱ ماه یازدهم

۳۰ دی

۶ ماه یازدهم

۱ بهمن

۷ ماه یازدهم

۲۱ بهمن

۲۷ ماه یازدهم

۲۴ بهمن

۳۰ ماه یازدهم

۲۵ بهمن

۱ ماه دوازدهم (آخر زمستان)

۳۰ بهمن

۶ ماه دوازدهم

۱ اسفند

۷ ماه دوازدهم

۲۱ اسفند

۲۷ ماه دوازدهم

۲۴ اسفند

۳۰ ماه دوازدهم (پایان زمستان کردی)

۲۵ اسفند

اوّل پنجه‌ی تار

۲۹ اسفند

پنجم پنجه‌ی تار

۳۰ در کبیسه

کبیسه‌ی پنجه‌ی تار

۱ فروردین
اوّل سال جدید فارسی)

اوّل سال جدید کردی
(برابر قراردادِ  نجومی عمر خیّام)

 
 
تقویم­ کردی گرم سیری سلطانی
این­گاه‌شماری بیشترمورداستفاده جامعه ی یارسان (به اصطلاح «اهل­حق») می‌باشد. قوانین گاهشماری،اسامی ماه های کردی وزمان روزه دردین یارسان مخصوص به خوداست. تقویم کردی گرمسیری سلطانی تلاش استاد سیّدخلیل عالینژاد می‌باشد که طبق آثار منتشرشده به تأیید مرکز تقویم موسّسه­ی ژئوفیزیک دانشگاه تهران رسیده‌است.
مبدأ تقویم کردی درمناطق مختلف متفاوت است،ومبدأاین تقویم،تولّدسلطان سیّداسحاق برزنجه­ای (مؤسّس مسلک اهل حق) می‌باشدکه تفاضل آن باتقویم هجری شمسی:تقویم رسمی ایران،کاستن ۶۲۸ سال است. همچنین دراین تقویم مانندتقویم هجری شمسی جشن نوروزباستانی «اوّل فروردین» (به کردی: گوصه‌داران)‏است امّاسال آن بیش ازیک ماه جلوترازسال رسمی ایرانی یعنی ۲۵ بهمن سال قبل،آغازمی‌شود. ازاینروتفاضل این دوتقویم در ۲۵ بهمن تاپایان اسفندماه خورشیدی، ۶۲۷ سال است.
تـوجّــه!
ماه‌های تقویم کردی باتقویم ایرانباستان،یزدگردی وجلالی یکسان است ودارای هرماه سیروزه.
پنجه :پنج روزه،که درسالهای کبیسه شش روزه است.

ذةشةمه                         
پةنجه
گوصةداران
گوصةجاذان
گةرماخيز
پووشپةذ
گةلاوثژ
خةرمانان
ذةزبةر
گةلآذثز
سةرماخيز
بةفراوةر
ذثبةندان

 
 

ماه جلالی

ماه کردی

معنی

فروردین

خاكةلثوه

زایش خاک

اردبیهشت

بانةمةذ

کوچ به ییلاق

خرداد

جؤزةردان

زردشدن جو

تیر

پووشپةذ

آغاز درو

مرداد

گةلآوثژ

دسته کردن خوشه گندم

شهریور

خةرمانان

جلوه خرمن جا در روستا

مهر

ذةزبةر

رسیدن انگور

آبان

خةزه‌صوه‌ر

برگ ریزان

آذر

سةرماوةز

آغاز وزش باد سرد

دی

بةفرانبار

آغاز باریدن برف

بهمن

ذثبةندان

راه بندان

اسفند

ذةشةمه

ماه ناقص

پنجه

 پثنجةكةي تار

پنج روز آخر سال

 
اسامی ماه‌های این گاهشماری درزبان کردی یارسان:
ذةشةمه:ماه سیاه: بهار
پةنجه: پنج روزمعروف به: خمسه(درسال‌های کبیسه پنجه راشش روزمی‌گیرند): بهار
گوصةداران: بازشدن شکوفه درختان: بهار
گوصةجاذان: شکفتن گلهای صحرایی: بهار
گةرماخثز: به معنی: شروع فصل گرما: تابستان
پووشپةذ: به معنی: خشکیدن گلهاوگیاهان صحرایی: تابستان
گه‌لاوثژ: به معنی: نام ستاره‌ای که دراین ماه طلوع می‌کند: تابستان
خةرمانان: به معنی: موعد جمعاوری محصول در خرمنگا: پاییز
ذةزبةر: به معنی: رسیدن انگور: پاییز
گةلاوثژ: به معنی: برگریزان: پاییز
سةرماخثز: سیروزبه معنی: شروع فصل سرما: زمستان
بةفراوةر: به معنی: موسم بارش برف: زمستان
ذثبةندان: به معنی: بسته شدن راه هاازشدت بارش: زمستان
نوروزدرمیان کردهاازویکی‌پدیا،دانشنامه ی آزاد
 

شناسه خبر : 4947

این خبر رو هم ببینید

«رادیو وحدت» آغاز به کار می‌کند

رادیوی مناسبتی «وحدت» از ابتدای ربیع‌الاول (۲۷ مهر) تا ۱۷ ربیع‌الاول (۱۳ آبان) روی موج …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 + سه =