خانه / اجتماعی / جشن پیرشالیار، نمادی از فرهنگ باستانی/ بررسی مردم شناختی پوشاک هورامان

جشن پیرشالیار، نمادی از فرهنگ باستانی/ بررسی مردم شناختی پوشاک هورامان

سنندج-وجود آداب و رسوم و آیین های ریشه دار، فولکلور غنی، جاینامها حکایت از وجود فرهنگی دیرین و باستانی در منطقه هورامان دارد و جشن پیرشالیار رسمی کهن و اعتقادی است که ریشه در دوران باستان داشته و توانسته است با استفاده از فن سازگاری با شرایط روز، تاکنون به بقای خود ادامه دهد

هفته گذشته همایش ملی «هورامان، انسان، طبیعت و زندگی» که با هدف معرفی منطقه اورامانات به جهانیان، حفظ و ترویج پتانسلها و ارزش ها و ظرفیت ها و همچنین پیشنهاد برای ثبت جهانی هورامان با حضور نماینده ولی فقیه در استان کردستان، استاندار، جمعی از دیگر مسؤلان و مدیران استانی و شهرستانی و تعداد زیادی از مفاخر، هنرمندان، اهالی فرهنگ و ادب و اساتید دانشگاهی مناطق کردنشین کشور و به ویژه هورامان و کردستان در سالن آمفی تئاتر دانشگاه کردستان با ارائه برنامه ها و پانل های مختلف و تخصصی برگزار شد.
این همایش با هدف باز شناخت منظر فرهنگی هورامان برگزار شد و در حاشیه آن، نمایشگاه صنایع دستی و سوغات و نمایشگاه عکس هورامان نیز برپا شده بود.
شیوه ای بهره برداری از آب و منابع طبیعی، معماری، بافت و الگوی سکونت، کشاورزی و باغداری، رسوم و آیین ها، انسان، راه و کوهستان، نغمه ها و نواها، بازنمود طبیعت در هنر و ادبیات، قابلیت ها و ظرفیت های گردشگری، صنایع دستی، پوشاک و معیشت پایدار، زیست بوم و تنوع زیستی، زن تداوم زندگی اجتماعی و … محورهای اصلی این همایش بودند که در چند پنل توسط اساتید ارائه شدند.
بعد از ارائه مقالات و پنل ها سعی شده چکیده آنها در فواصلی زمانی جهت اطلاع رسانی و استفاده مخاطبان و علاقمندان و خدمتی از سوی این خبرگزاری جهت توسعه و ترویج ارزشهای هورامان و حمایتی در راستای ثبت جهانی هورامان منتشر شود که بخش دوم آن که در برگیرنده چکیده دو مقاله دیگر می باشد بدین شرح می باشد:
جشن پیرشالیار، نمادی از فرهنگ باستانی
این مقاله که چکیده آن در ذیل آمده حاصل تلاش رئوف محمودپور؛ کارشناس مدیریت آموزش و از نویسندگان و محققان کردستانی می باشد.
 وجود آداب و رسوم و آیین های ریشه دار، فولکلور غنی، جاینامها و… حکایت از وجود فرهنگی دیرین و باستانی در این دیار می باشند. جشن پیرشالیار رسمی کهن و اعتقادی است که ریشه در دوران باستان داشته و توانسته است با استفاده از فن سازگاری با شرایط روز، تاکنون به بقای خود ادامه دهد. این مراسم در اصطلاح محلی به نام «زماوننه‌وپیری» (عروسی پیر) یا «جه‌ژنه‌وپیری» (عید پیر) مشهور است و هر سال از سوی اهالی با آب و تاب و عظمت خاصی برگزار می شود. این مراسم که خود یک عید باستانی است، عیدی منسوب به «پیر شالیار» که از بزرگان اعتقادی منطقه بوده، است.
در ضلع جنوب شرقی شهر هورامان، بر سر جاده ی این شهر به روستاهای «بلبر و سلین و پاوه» آثاری باقی است که گویای وجود یک معبد پر رونق در دوران باستان می باشد. وجود چند نماد عبادی دیرین که هر یک به نوعی نشانه و سمبل وجود یک باور و اعتقاد قوی باستانی است، به این نظریه استحکام بیشتری می بخشد. هر چند تاکنون در منابع تاریخی و باستانی ذکری از این معبد به میان نیامده و کاوش باستان شناسی نیز صورت نگرفته است، اما در محوطه آن آثار و نشانه هایی وجود دارند که با استفاده از روش نشانه شناسی، می توان آنها را مورد خوانش قرار دارد. وجود نشانه هایی باستانی در این مکان، بیانگر وجود آیینی استوار و معبدی دیرین در آنجاست. در این پژوهش به ریشه های جشن پیرشالیار در زمان باستان و همچنین رسم ها و آیین هایی که هم اکنون نیز برگزار می شود، پرداخته شده است.
بررسی مردم شناختی پوشاک هورامان، طبیعت، کارکرد، مهارت
این مقاله که چکیده آن در ذیل آمده حاصل تلاش امیر صادقی؛ کارشناس ارشد مردم شناسی و مسئول پژوهش اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کردستان می باشد.
پوشاک، به عنوان یکی از عناصر فرهنگ از عوامل متعددی مانند اقلیم، عقاید مذهبی، آداب و رسوم، مهاجرت و دیگر عوامل تأثیر پذیرفته است. «نیاز» به عنوان اولین و ابتدایی ترین محرک و انگیزه جهت ابداع پوشش، نقش مهمی را ایفا می کند. برای برطرف کردن این نیاز، انسان خردمند، به فرهنگ روی می آورد؛ در واقع ارضای نیاز به پوشاک از راه فرهنگ صورت می پذیرد و بدین ترتیب پوشاک بُعد فرهنگی به خود می گیرد. آنچه در این پژوهش مدنظر بود تأثیر اقلیم و طبیعت هورامان که منطقه ای کوهستانی است در به وجود آمدن نوعی خاص از پوشاک برای مردم هورامان که بیشترین کارکرد را در شرایط آب و هوایی و جغرافیای منطقه داشته باشد، است. وجود زمستان های سخت و برفگیر و تابستان های گرم و شرجی، و نیز نبود راه های ارتباطی مناسب و کوهستانی بودن منطقه، در طول زمان، از تن پوش و پاپوش، پوشاکی را برای مردم هورامان تدارک دیده که بیشترین کارکرد را در رفع نیازهایشان داشته است. در نتیجه طبیعت و اقلیم هورامان به عنوان عامل ایجاد نیاز و نیز کارکرد پوشاک مردم منطقه و جواب فرهنگی با نیاز به پوشاک و همچنین عامل انسانی شیوه تهیه و ساخت و مهارت در تهیه پوشاک، هر سه عامل در ارتباط با یکدیگر مورد مطالعه قرار گرفته است. پژوهش حاضر کاملاً میدانی بوده و به روش کیفی انجام پذیرفته است. نظریه پژوهش، کارکردگرایی بوده و از تکنیک های مصاحبه و مشاهده بهره برده شده است.
 
کد مطلب: ۸۳۶۳۲  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۲/۱۶  |  ساعت: ۱۹ : ۵۴

شناسه خبر : 7795

این خبر رو هم ببینید

هشدار سازمان بازرسی به مسوولان کردستان: با نرخ‌گذاری گوشت مرغ در استان برخورد می‌شود

معاون سازمان بازرسی استان کردستان گفت: استان‌ها صلاحیت ورود به قیمت‌گذاری مرغ را ندارند ملاک …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو + 15 =