خانه / فرهنگی / شهید مطهری و فرهنگرحمان غریبی – سنندج

شهید مطهری و فرهنگرحمان غریبی – سنندج

نگاه عمیق شهید مطهری به بحث فرهنگ در واقع بازخورد ده ها سال کنکاش و جستجوی وی در زمینه ی فرهنگ بوده است ، چرا که آسیب شناسی و بیان راه کارهای (فوق الذکر) نشان از ظرفیت بالای فرهنگی ایشان در امر فرهنگ می باشد

فرهنگ در حوزه ی دین ، فقط در رفتن به مناطق محروم و برگزاری همایش ها ، جشنواره ها و … منحصر نمی شود ، بلکه نوشتن کتاب ، انجام سخنرانی های گوناگون و آگاه کردن اقشار مختلف درباره ی موضوعات مختلف دینی نیز در حوزه ی فرهنگ گنجانده می شود و در این زمینه، استاد شهید مرتضی مطهری چنان عمل کرده اند که هنوز کتاب ها و سخنرانی های ایشان می تواند منبع درس برای اقشار مختلف قرار گیرد و این یعنی فرهنگ و البته ماندگار در نوع خود . به عنوان مثال از ایشان بالغ بر پنجاه کتاب با موضوعات مختلف اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و … و صدها ساعت سخنرانی ضبط شده به یادگار مانده است .
شهید مطهری درباره ی موضوع فرهنگ در کتاب ها و سخنرانی های متعدد خود به مطالبی اشاره کرده اند در کتاب حماسه ی حسینی ، با بیان موضوع آزادی ، آزادی انسان و … به شکل منسجم و پیوسته با ارایه ی تعریفی دقیق از فرهنگ و جداسازی این کلمه از دیگر کلمات مشابه، به ویژگی های فرهنگیان پرداخته اند . در این نوشتار فقط به مروری بر نگاه ایشان در باب فرهنگ می پردازیم . شهید مطهری (ره) بیش از هر چیز به آسیب شناسی کلمه ی فرهنگ که به گونه های مختلف در قرآن به کار رفته و معنای خاص خود را دارد اشاره می کند :
بد بختانه این کلمه در عرف امروز سرنوشت شوم یعنی منحوس و منفوری پیدا کرده است و در واقع فریبکاری و اغفال برای به خورد مردم دادن یک کالا .
البته این کاربرد نادرست واژه موجب نمی شود، از معنای درست کلمه غافل شویم و کم کم کلمه را از دایره ی واژگان ارزشمند دینی خارج سازیم ، بلکه لازم است، ضمن توضیح معنای فرهنگ به کلمات مشابه آن ، که حداقل در فارسی مانند عرف ، ارزش و … به (چارچوب ) معنی می شود ، اشاره کرد . کلمه ی عرف و فرهنگ در امورات اجتماعی و مادی به کار می رود مانند فرهنگ عمومی و … ، عرف به چارچوب های فقهی گفته می شود که به صورت مستقیم بازخورد فقهی دارد و یک امر معنوی است .
از طرف دیگر، رعایت و انجام امورات زندگی در جامعه، همسو با فرهنگ تبین شده و توجه به آن وظیفه ی هر مسلمانی است و مسلمانان باید بحدّی برسند که احساس کنند هر کدام به نوبه ی خود باید حامل پیام فرهنگ اسلامی باشند ، با امر به معروف و نهی از منکر که این نیز یک وظیفه ی عمومی است تفاوت دارد ، زیرا فرهنگ در مرحله ی اولیه و پایه (شناخت و شناساندن ) ولی امر به معروف و نهی از منکر در مرحله ی اجرا و عمل است .
برای این که فرهنگ به شکل موفقی برای مخاطب تبین شود باید چهار شرط وجود داشته باشد .
۱. عقلی بودن فرهنگ و نیرومندی محتوای آن ، فرهنگ باید با عقل و فرهنگ بشر سازگاری داشته باشد، تا جاذبه ی عقل انسان آن را به سمت خود بکشاند . اگر یک فرهنگ صرفاً احساسی باشد ، دیگر دوام همیشگی نخواهد داشت . اگر چه حدیث «الاسلام یعلو و لا یعلی علیه» (یعنی اسلام برتری پیدا می کند و چیزی بر اسلام غلبه نمی کند )یکی از عوامل سازنده ی فرهنگ تبلیغ می باشد. شهید مطهری، صریحا در این باره می گوید : ” واقعا عجیب است ! وقتی به خودمان نگاه می کنیم ، می بینیم از نظر دستگاه تبلیغاتی واقعا در حد صفر هستیم ” .
۲. کیفیت و متد و اسلوب رساندن پیام فرهنگ ؛ انتخاب روش تبلیغ موثر در فرهنگ، باید در برگیرنده ی چند ویژگی باشد ، مانند مبین بودن فرد فرهنگی ، یعنی با سطح فکری مخاطب هماهنگی داشته باشد .
۳. وسایل و ابزارهای فرهنگی ، در انتخاب وسایل نباید گفت: چون هدف مقدس است، پس از هر راهی می توان این کار را انجام داد ، بلکه باید از وسایل مقدس و حداقل از وسایل مشروع در این راه استفاده کرد .
۴. شخصیت خاص حامل فرهنگ ، افراد فرهنگی باید نسبت به اسلام شناخت داشته باشند .
در آخر لازم است یاد آور شویم که نگاه عمیق شهید مطهری به بحث فرهنگ در واقع بازخورد ده ها سال کنکاش و جستجوی وی در زمینه ی فرهنگ بوده است ، چرا که آسیب شناسی و بیان راه کارهای (فوق الذکر) نشان از ظرفیت بالای فرهنگی ایشان در امر فرهنگ می باشد .

شناسه خبر : 4943

این خبر رو هم ببینید

«رادیو وحدت» آغاز به کار می‌کند

رادیوی مناسبتی «وحدت» از ابتدای ربیع‌الاول (۲۷ مهر) تا ۱۷ ربیع‌الاول (۱۳ آبان) روی موج …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + 16 =