خانه / اجتماعی / مصاحبه‌ با دبیر جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه؛ رنج های حلبچه‌ پس از گذشت ۲۸ سال از بمباران شیمیایی / ایران، صدای مظلومیت حلبچه‌ و کُردهای عراق را به‌ جهانیان رساند

مصاحبه‌ با دبیر جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه؛ رنج های حلبچه‌ پس از گذشت ۲۸ سال از بمباران شیمیایی / ایران، صدای مظلومیت حلبچه‌ و کُردهای عراق را به‌ جهانیان رساند

سرویس عراق و اقلیم کردستان: لقمان عبدالقادر، دبیر جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه در مصاحبه با کردپرس، گفت:« ما قربانیان حلبچه همیشه قدردانی خود را از جمهوری اسلامی ایران ابراز داشته‌ایم و حتی در دادگاه عالی جنایات عراق، به‌عنوان بخشی از شاهدان پرونده دادگاهی کردن سران رژیم بعث، واقعیات این جنایت را بیان کردیم، ادعاهای سران رژیم بعث که جمهوری اسلامی ایران را مسبب و عامل بمباران شیمیایی حلبچه معرفی می‌کردند، تکذیب کردیم و بر دروغ‌گویی آن‌ها شهادت دادیم و به‌عنوان معرفی کننده بخشی از جنایات صورت گرفته علیه ملت ایران و کردها عمل کردیم.»

کردپرس / حسن صالحی:  ساعت ۲ بعدازظهر روز ۲۵ اسفند ۱۳۶۶ (۱۶ مارس ۱۹۸۸)، ۵۰ فروند «میراژ» بمب‌افکن و هواپیمای سوپراتاندارد فرانسوی رژیم بعث عراق به‌ دستور «علی حسن المجید» معروف به علی شیمیایی با حرکت از افق غرب آسمان حلبچه و گردش به سمت جنوب، هر یک ۴ بمب شیمیایی ۵۰۰ کیلویی را بر سر مردم بی‌پناه این شهر ریختند و در عرض چند دقیقه، ابر زرد رنگی بر آسمان حلبچه سایه انداخت و تراژدی جنگی و انسانی بی‌مانندی پس از جنگ جهانی دوم با مرگ ۵۰۰۰ نفر و مصدومیت شیمیایی ۷۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ نفر رخ داد. ارتش عراق در این بمباران شیمیایی از گاز خردل با چاشنی تاول‌زای گاز اعصاب تابون و سارین و بوی مرگ‌آور سیانوژن استفاده‌ کرد. پس از گذشت ۲۸ سال از این تراژدی، هنوز حلبچه‌ و حلبچه‌ای ها از این زخم می‌نالند و هر سال داستان مظلومیت آن‌ها بازگو می‌شود، بدون آن‌که‌ تغییر محسوسی در وضعیت خود ببینند. لقمان عبدالقادر، دبیر جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه در مصاحبه با کردپرس ضمن اشاره‌ به‌ وضعیت مصدومان و خانواده‌ قربانیان و گلایه‌ از وضعیت شهر علیرغم وعده‌های بسیار مسئولان در عمران و آبادانی و توسعه‌ آن، همزمان، تلاش‌های حقوقی برای پیگیری و مجازات فروشندگان سلاح‌های شیمیایی به‌ رژیم بعث عراق را برشمرد. وی در بخشی از این مصاحبه‌ به‌ کمک‌های جمهوری اسلامی ایران به‌ مردم حلبچه‌ پس از بمباران شیمیایی و هنگامی‌که‌ جامعه‌ جهانی در مقابل این جنایت سکوت کرده‌ بود اشاره‌ کرد و گفت: «در مقطعی که همه کشورها و جامعه جهانی به کُردها و به‌ویژه مردم مظلوم حلبچه و دیگر مناطق اقلیم کردستان که مورد هجوم وحشیانه حکومت بعث قرارگرفته بودند، پشت کردند، این جمهوری اسلامی ایران بود که به داد این مردم رسید و در کنار آن‌ها ایستاد و کمک‌ها و همکاری همه‌جانبه‌ای با آن‌ها داشت. مصدومانی هم که هم‌اکنون در قید حیات هستند، مدیون کمک‌های بی‌دریغ و انسان دوستانه ایران اسلامی هستند، حتی اعزام مصدومانی که امکان درمان آن‌ها در ایران نبود به کشورهای دیگر توسط جمهوری اسلامی ایران انجام شد و ایران، فاجعه حلبچه را به جهانیان معرفی کرد.»
متن کامل مصاحبه کردپرس با لقمان عبدالقادر:
 کردپرس: هم‌اکنون چند تن از مصدومان شیمیایی در حلبچه و دیگر مناطقی که توسط رژیم بعث صدامی بمباران شیمیایی شدند، در قید حیات هستند؟
لقمان عبدالقادر: ارتش رژیم سابق عراق به‌جز حلبچه، بالیسان، شیخ وسان، دوکان و چند منطقه دیگر در کردستان را هدف حملات شیمیایی خود قرار داد. شمار مصدومانی که هم‌اکنون ثبت‌شده و در قید حیات هستند ۹۷۰ نفر می‌باشند که بیش از ۵۰۰ تن از آنان در حلبچه هستند.
 
کردپرس: نیازمندی‌های کنونی مصدومان شیمایی حلبچه چیست و آیا دولت اقلیم کردستان در تأمین این نیازمندی‌ها اقدامات کافی را مبذول داشته است؟
لقمان عبدالقادر: در ارتباط با خانواده شهدا هم‌اکنون همه وراث شهدا دارای حقوق ماهیانه هستند و همچنین زمین مسکونی برای شمار زیادی از آن‌ها هم تأمین و تحویل داده‌شده است و هزینه ساخت مسکن آن‌ها نیز تأمین‌شده و هم‌اکنون در منازل خود بسر می‌برند؛ اما برخی از وراث شهدا هنوز هم زمین مسکونی دریافت نکرده‌اند و وضعیت اقتصادی کنونی در اقلیم کردستان یکی از عوامل تأخیر در تأمین مسکن این افراد بوده است. مصدومان شیمایی هم از برخی امتیازات دولتی برخوردارند، از جمله‌ تخصیص حقوق ماهیانه برای آن‌ها که هر مصدومی ماهیانه ۴۰۰ هزار دینار دریافت می‌کند. دولت نیز به‌صورت مداوم و برای انجام معاینات و مداوای پزشکی، این مصدومان را به ایران اعزام کرده است، اما ایجاد یک مرکز پزشکی برای مصدومان شیمیایی در داخل اقلیم کردستان، یکی از مطالبات کنونی مصدومان می‌باشد. به‌جای انتقال همه مصدومان شیمیایی می‌توان تیم‌های پزشکی متخصص به‌صورت منظم به اقلیم کردستان اعزام کرد تا بتوان در داخل اقلیم و محل سکونت مصدومان، امورات مربوط به مداوای آن‌ها انجام گیرد؛ دلیل این درخواست هم شرایط ویژه روحی و جسمی مصدومان می‌باشد، زیرا فاصله اقلیم کردستان و تهران زیاد است و به دلیل اینکه وضعیت مصدومان وخیم، حساس و ویژه است و طی کردن این مسافت طولانی برای آن‌ها دشوار می‌باشد، سلامت آن‌ها بیشتر به خطر می‌افتد.
 
کردپرس: به کمک‌های ایران به مصدومان شیمیایی حلبچه و دیگر مناطق اقلیم کردستان اشاره داشتید، به‌صورت تفصیلی به‌ میزان این کمک‌ها اشاره داشته باشید.
لقمان عبدالقادر: در مقطعی که همه کشورها و جامعه جهانی به کُردها و به‌ویژه مردم مظلوم حلبچه و دیگر مناطق اقلیم کردستان که مورد هجوم وحشیانه حکومت بعث قرارگرفته بودند، پشت کردند، این جمهوری اسلامی ایران بود که به داد این مردم رسید و در کنار آن‌ها ایستاد و کمک‌ها و همکاری همه‌جانبه‌ای با آن‌ها داشت. مصدومانی هم که هم‌اکنون در قید حیات هستند، مدیون کمک‌های بی‌دریغ و انسان دوستانه ایران اسلامی هستند، حتی اعزام مصدومانی که امکان درمان آن‌ها در ایران نبود به کشورهای دیگر توسط جمهوری اسلامی ایران انجام شد و ایران، فاجعه حلبچه را به جهانیان معرفی کرد. رژیم بعث عراق جنایات بی‌شماری را در حق کُردها رواداشت که همگی آن‌ها به بهانه داخلی بودن امور در کشورها و به‌ویژه در عراق، مسکوت ماندند و تنها کشوری که صدای مظلومیت مردم کُرد در عراق را به گوش جهانیان رساند، جمهوری اسلامی بود و ایران در سطح جهانی، بایکوت و سکوتی را که در برابر جنایات در برابر کُردها در عراق بود را شکست. خود من یکی از مصدومان شیمیایی بودم که در سال ۱۹۸۸ از طریق ایران به آلمان اعزام شدم. ایران همان‌گونه که برای شهروندان و رزمندگان خود اهمیت قائل بود و نسبت به حقوق و به‌ویژه مداوای پزشکی آن‌ها پیگیر بود، به همین نحو نیز با کردهای عراق تعامل و رفتار کرد و هیچ تفاوت و تبعیضی قائل نشد. به‌طورکلی تأکید می‌کنم که همه اقداماتی که برای همه مصدومان شیمیایی حلبچه انجام شد، از سوی جمهوری اسلامی ایران بود و همه تجربه‌ای که برای مصدومان خود کسب کرده بود، بدون هیچ چشم‌داشتی برای مصدومان شیمیایی حلبچه و دیگر مناطق اقلیم کردستان بکار برد و هم‌اکنون نیز مصدومانی که در قید حیات هستند، همگی برای درمان و معاینات پزشکی به ایران مراجعه می‌کنند. هرچند در حال حاضر دولت اقلیم کردستان کارهای اجرایی این امورات را انجام می‌دهد، اما پیش‌تر همه امورات تنها توسط جمهوری اسلامی ایران انجام می‌شد و هیچ کشور در این رابطه کمکی به جمهوری اسلامی نکرده است.
 
کردپرس: همکاری‌ها و کمک‌های جمهوری اسلامی ایران به مصدومان شیمیایی حلبچه در مقطع کنونی در چه سطحی است؟
لقمان عبدالقادر: هم‌اکنون هم همچون گذشته انتقال مصدومان شیمیایی به ایران ادامه دارد و طرف ایرانی هم به‌مانند شهروندان خود خدمات پزشکی را به ما ارائه می‌دهد و همه اقدامات لازم را برای تسهیل انجام امور این مصدومان مبذول داشته است و نیازمندی‌ها ما به امکانات ویژه پزشکی را نیز تأمین می‌کند، در حال حاضر بودجه انجام این امور توسط دولت اقلیم کردستان تأمین می‌شود، اما کنسولگری ایران در اقلیم کردستان تخفیف ویژه‌ای برای انتقال مصدومان در نظر گرفته و همه نوع همکاری‌ای برای سهل و آسان شدن امورات در نظر گرفته است.
 
کردپرس: جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه طی سالیان اخیر اقدام به پیگیری سرنوشت گم‌شدگان این فاجعه و یافتن خانواده و بازگرداندن آن‌ها به زادگاهشان کرده است، به این فعالیت اشاره داشته باشید و تاکنون چند تن از این افراد به آغوش خانواده‌هایشان بازگردانده شده‌اند؟
 
لقمان عبدالقادر: به دلیل بزرگی جنایت بمباران شیمیایی حلبچه و شمار شهدا و مصدومان آن، اکثریت کودکانی که در این رویداد گم‌شده‌اند سرپرست‌هایشان جزو شهدا هستند و به همین دلیل هر یک از این کودکان در وضعیت آشفته آن هنگام، خود را در یکی از شهرهای ایران یافتند، تاکنون ۷ نفر از گم‌شدگان پیدا شده‌اند و به آغوش خانواده خود بازگشته‌اند، این افراد همگی در ایران و در میان خانواده‌های ایرانی بزرگ‌شده‌اند، آخرین مورد، دختری بود که در شهر ساری بزرگ‌شده است که از طرف جمعیت قربانیان شیمیایی سردشت به ما معرفی شد و در نهایت پس از انجام امورات لازم، توانست خانواده خود را بیابد. هم‌اکنون نیز ۱۰ نفر دیگر یافت شده‌اند که ۷ تن از آنان در ایران هستند و خوشبختانه در ۱۶ مارس امسال دو تن از آنان به آغوش خانواده‌هایشان بازمی‌گردند. موارد مذکور آمار افراد پیداشده بود و در طرف مقابل، ۷۲ خانواده پیگیر ۱۱۵ فرزند گمشده خود هستند و درخواست خود را برای این امر اطلاع داده و ثبت کرده‌اند.
 
کردپرس: جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه برای پیگیری مسائل حقوقی قربانیان در سطح بین‌الملل، با نهادهای بین‌المللی ارتباطاتی را برقرار کرده است، در مورد دستاوردهایی که از این اقدام داشته‌اید، بفرمائید؟
لقمان عبدالقادر: جمعیت قربانیان حلبچه به‌عنوان یک سازمان مردم‌نهاد و منتخب خانواده و بازماندگان قربانیان، به‌صورت مداوم پیگیر دادگاهی کردن اشخاص حقیقی و حقوقی است که نقشی در بمباران حلبچه داشته‌اند و خوشبختانه گروهی از وکلای بین‌المللی با ما آشنا شده و در همکاری دوجانبه، این گروه بین‌المللی از وکلا توانسته‌اند مدارک و مستندات محکمی را علیه برخی از شرکت‌ها همکار رژیم بعث عراقی در دستیابی این رژیم به سلاح شیمیایی و به‌کارگیری آن در حلبچه و دیگر مناطق کردستان را بیابند. اولین پرونده‌ای که جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه با همکاری گروه وکلای بین‌المللی و چند نهاد حقوقی دیگر پیگیری کرد، در فرانسه بود که در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۳ اولین پرونده علیه دو شرکت گشوده شد و هم‌اکنون نیز به اقدامات خود برای شکایت از شرکت‌های مذکور ادامه می‌دهیم، می‌توانم به‌جرئت بگویم که این اقدامات در راستای پیگیری حقوقی و مجازات عاملان گسترش و توزیع سلاح‌های شیمیایی بسیار مؤثر بوده است و انجام این فعالیت‌ها در راستای دفاع از حقوق شهروندان و مجازات اشخاصی است که بنا به مصالح و منافع خاص خود، مردم را قربانی می‌کنند.
 
کردپرس: طی هفته‌های اخیر، مسئولین جمعیت قربانیان شیمیایی حلبچه از فعالیت یک شرکت در اربیل خبر دادند که پیش‌تر سلاح شیمیایی را در اختیار رژیم بعث عراق قرار داده است، آیا شما اقدامی را برای پیگیری این مسئله انجام داده‌اید؟
لقمان عبدالقادر: بله چنین مسئله‌ای در میان است. درنتیجه پیگیری‌های این جمعیت در مورد شرکت‌هایی که همکاری تسلیحاتی با رژیم بعث داشته‌اند، مشخص‌شده است که در سال‌های جنگ میان ایران و عراق دست‌کم ۵۰۰ شرکت اروپایی و آمریکایی و نیز شماری از کشورهای عربی کمک‌های تسلیحاتی خود را در اختیار صدام گذاشته‌اند و انواع سلاح، ازجمله سلاح‌های ممنوعه را به رژیم بعث فروخته‌اند و در بررسی‌های به‌عمل‌آمده مشخص‌شده است که یکی از شرکت‌هایی که در میانه‌سال‌های ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ و همزمان با بمباران شیمیایی حلبچه وارد معاملات سلاح‌های شیمیایی و ممنوعه با رژیم بعث شده و سلاح شیمیایی به صدام تحویل داده است، هم‌اکنون در اربیل حضور دارد و به فعالیت مشغول است که در آخرین نشست جمعیت قربانیان مدارک مربوط به حضور این شرکت در اربیل بررسی‌شده و مدارک مربوط نیز به مقامات یک شرکت حقوقی و کمیته وکلای آمریکا که با جمعیت همکاری می‌کنند تحویل داده‌شده است؛ اما به دلیل اینکه از صحت‌وسقم مدارک مربوطه و اثبات قانونی این مدارک اطمینان قطعی حاصل نشده‌ است؛ از رسانه‌ای کردن جزئیات مسئله و ذکر نام شرکت مذکور، خودداری می‌کنیم، اما با نهایی شدن اطلاعات مربوطه، اقدامات لازم در مقابل این شرکت انجام می‌شود.
 
کردپرس: نگاهی هم به وضعیت کنونی شهر حلبچه داشته باشیم؛ طی سال‌های گذشته وعده‌های بسیاری برای عمران و آبادانی و توسعه این شهر داده‌شده است. به‌عنوان یکی از ساکنان و مصدومان شیمیایی حلبچه، وضعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن را چگونه ارزیابی می‌کنید و به نظر شما هم‌اکنون می‌بایست وضعیت به چه نحوی می‌بود؟
لقمان عبدالقادر: به اعتقاد من شهرها و مناطقی که با چنین نسل‌کشی و فجایعی روبرو می‌شوند و به نمادی برای ملل مختلف تبدیل می‌شوند. همان‌گونه که هیروشیما و ناکازاکی به نماد تبدیل شدند، شهر حلبچه هم به نماد و سمبل مظلومیت کُردها تبدیل‌شده است. باید اشاره‌کنم که در این اواخر و در حوزه عمل، کارها و اقدامات جدی برای پیشرفت و توسعه حلبچه انجام‌شده است، تبدیل حلبچه به استان یکی از اقدامات است و قربانیان این شهر هم دلیل این تصمیم هستند، تبدیل حلبچه به پایتخت صلح نیز یکی دیگر از اقدامات جدی در این راستاست؛ اما متأسفانه همزمان با این تصمیمات، بحران اقتصادی اقلیم کردستان را فراگرفت که این مسئله از کنترل و اختیار ما خارج است. برای معرفی فاجعه حلبچه در سطح جهانی اقدامات جدی انجام‌شده است؛ اما در این سطح، خدمات به آن ارائه نشده و برای پیشرفت آن به‌جز تصمیمات اتخاذشده مورداشاره، اقدام خاصی درزمینهٔ های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی صورت نگرفته است و این مسئله در مقایسه این شهر با شهرهای مجاور به‌صورت محسوس مشاهده می‌شود.
 
کردپرس: یکی از تأثیرات مخرب و منفی که سلاح‌های شیمیایی دارند، تأثیر بر نسل‌های بعدی رویداد می‌باشد که معلولیت‌ها و بیماری‌هایی که نوزادان تازه متولد شد از آن‌ها، رنج می‌برند، به‌وفور در مناطق مختلف جهان که این سلاح‌ها به کار گرفته‌شده‌اند نمونه‌هایی از آن است. آیا در حلبچه، بالیسان، شیخ وه‌سان و مناطق دیگر چنین مواردی مشاهده‌شده است؟
لقمان عبدالقادر: ما به‌عنوان جمعیت قربانیان حلبچه سفرهایی به برخی از کشورها که این سلاح‌ها در آن‌ها به کار گرفته‌شده است ازجمله ویتنام داشته‌ایم و خوشبختانه آثار مخربی که در نسل‌های بعد از به‌کارگیری سلاح مشاهده کردیم در حلبچه و دیگر شهرهای اقلیم کردستان دیده نشده‌اند. در برخی از مناطق در جهان از گاز نارنجی استفاده‌شده‌اند که آثار مخربی را به‌ویژه در نسل‌های بعد به دنبال دارند؛ اما در حلبچه این موارد مشاهده نشده، اما دلیل بر این نیست که خطر بروز آن وجود نداشته باشد؛ به‌ویژه در خانم‌هایی که مصدوم هستند و ریه آن‌ها دچار مشکل شده است، به دلیل عدم توانایی جسمی، قادر نیستند فرزندان خود را به دنیا بیاورند و در زمان زایمان، به‌ دلیل مشکلات تنفسی بچه دچار مرگ می‌شود. بیشتر مشکلات در این رابطه وجود دارد؛ اما فرزند ناقص‌الخلقه و یا دارای بیماری‌ها خاص به‌صورت محسوس دیده نشده و برای سخن گفتن دراین‌باره باید به‌صورت میدانی تحقیقاتی صورت گیرد و به‌صورت عملی مسئله بررسی شود.
 
کردپرس: اگر مورد دیگری که لازم می‌بینید به آن اشاره‌کنید، بفرمائید.
لقمان عبدالقادر: ما قربانیان، خانواده و وابستگان قربانیان حلبچه همیشه قدردانی خود را از جمهوری اسلامی ایران ابراز داشته‌ایم و حتی در دادگاه عالی جنایات عراق، ما به‌عنوان بخشی از شاهدان پرونده دادگاهی کردن سران رژیم بعث، واقعیات این جنایت را بیان کردیم، ادعاهای سران رژیم بعث که جمهوری اسلامی ایران را مسبب و عامل بمباران شیمیایی حلبچه معرفی می‌کردند، تکذیب کردیم و بر دروغ‌گویی آن‌ها شهادت دادیم و ما به‌عنوان معرفی کننده بخشی از جنایات صورت گرفته علیه ملت ایران و کردها عمل کردیم، در حال حاضر نیز از جمهوری اسلامی ایران درخواست داریم که در اوضاع بحرانی کنونی در اقلیم کردستان همچون گذشته همکار و همراه خوبی برای حلبچه باشد. ازنظر فرهنگی و اجتماعی، حلبچه دارای اشتراکات و روابط عمیق و ناگسستنی با ایران است. ما خواهان تداوم و تعمیق هرچه بیشتر این روابط هستیم و امیدواریم ایران به‌مانند گذشته که حامی و پشتیبان ما بود، به یار و همراه این استان کوچک در توسعه و پیشرفت تبدیل شود.

شناسه خبر : 6891

این خبر رو هم ببینید

«سنندج» شهر آواها و نواها/ کردستان قطب موسیقی عرفانی

کردستان سرزمین آواها و نواها، عرفان و تصوف، با طبیعتی بکر و غنی‌ترین فرهنگ و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 4 =