خانه / سیاسی / نخست وزیر اقلیم کردستان: هیچ پولی نداریم

نخست وزیر اقلیم کردستان: هیچ پولی نداریم

سرویس عراق و اقلیم کردستان- نخست‌وزیر اقلیم کردستان در کنفرانسی مطبوعاتی و در پاسخ به سؤالات خبرنگاران تأکید کرد که دولت اقلیم به‌راستی هیچ بودجه‌ای را در اختیار ندارد و گفت که دولت مرکزی عراق نیز ورشکست شده و توانایی پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان را ندارد و این در حالی است که دولت مرکزی طی ماه‌های گذشته حقوق تمامی کارمندان و حقوق‌بگیران در دیگر استان‌های کشور را پرداخت کرده است.

کردپرس/ شیوا فکوریان – وضعیت اقتصادی اقلیم کردستان که در آغاز مرحله جدید تاریخ عراق و پس از سقوط رژیم صدام و استقرار نظامی فدرالی در این کشور شاهد شکوفایی بود، طی دو سال گذشته روند نزولی را طی کرده‌ و با بحران جدی روبرو شده است.
این بحران همزمان با قطع بودجه اقلیم از سوی بغداد در پی اختلافات نفتی میان طرفین، به دلیل اقدام اربیل به صادرات مستقلانه نفت خود آغازشده و به گفته مقامات اربیل با وقوع جنگ داعش و ورود شمار بسیار آوارگان به اقلیم، تشدید شده و با کاهش چشمگیر نرخ جهانی نفت و به‌ تبع آن، کاهش نرخ نفت، وخیم‌تر شده و تبدیل به تهدیدی علیه اقلیم کردستان شده است.
شاید عینی‌ترین نمود بحران اقتصادی اقلیم کردستان قطع حقوق کارمندان و حقوق‌بگیران اقلیم از سوی بغداد بوده باشد، پس از قطع پرداخت حقوق از سوی بغداد، حقوق‌بگیران اقلیم از کارمندان ادارات و نهادهای دولتی تا نیروی پیشمرگ و معلمین و دیگر حقوق‌بگیران؛ حقوق ماهیانه خود را با تأخیرهای طولانی‌مدت چندماهه دریافت کرده‌ و این مسئله در کنار بحران اقتصادی موجود مشکلات معیشتی عدیده‌ای را برای حقوق‌بگیران به وجود آورده است و این مسئله منجر به وقوع اعتراضات خیابانی و تظاهرات خشونت‌آمیز و حتی اعتصاب‌های گسترده کارمندان و معلمین اقلیم کردستان شده است.
دولت اقلیم کردستان مکرراً تأکید می‌کند که به دلیل عدم پرداخت بودجه از سوی بغداد و کاهش نرخ نفت هیچ بودجه‌ای را برای تأمین حقوق در اختیار ندارد.
نیچروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان در این خصوص طی کنفرانسی خبری و در پاسخ به سؤالات خبرنگاران گفت که تمامی شایعات مربوط به اینکه دولت علیرغم وجود بودجه کافی، اقدام به پرداخت حقوق‌ها نمی‌کند، کذب بوده و دولت اقلیم کردستان به‌راستی هیچ‌گونه بودجه‌ای را در اختیار ندارد.
وی این بحران اقتصادی را بزرگ‌ترین تهدید علیه اقلیم کردستان دانسته و با تأکید بر اینکه‌، قطع بودجه از سوی بغداد، جنگ داعش، هزینه‌های آوارگان جنگ و کاهش نرخ نفت از عوامل اصلی بروز این بحران به شمار می‌آیند، گفت که دولت تمامی تلاش خود را برای تأمین حقوق کارمندان و حقوق‌بگیران به کار می‌بندد و در امر تأمین بودجه نیز اولویت مهم دولت، جنگ داعش بوده و سپس تأمین حقوق نیروی پیشمرگ و پس‌ازآن تأمین حقوق نیروهای وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت بهداشت اولویت‌های بعدی دولت هستند.
نخست‌وزیر اقلیم ضمن قدردانی از صبر و خویشتن‌داری معلمین اقلیم در مقابل وضعیت اقتصادی کنونی و عدم دریافت حقوق تأکید کرد که تظاهرات و اعتصابات هیچ کمکی به حل این مشکل نمی‌کند؛ اما درعین‌حال به‌تمامی حقوق‌بگیران اقلیم اطمینان خاطر داد که دولت با حل مشکلات کنونی، تمامی بدهی خود به آنان را پرداخت می‌کند.
بارزانی همچنین تأکید کرد که دولت مرکزی بغداد به دلیل مشکلات حاد اقتصادی دچار ورشکستگی شده و توانایی تأمین و پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان را ندارد.
وی با اشاره به اینکه بغداد بودجه‌ای برای پرداخت به اقلیم در اختیار ندارد، گفت که قانون بودجه عراق به‌ دلیل نبود اعتبارات، خودبه‌خود بی‌اثر شده است و مبلغی نیز که بغداد قصد داشت به‌عنوان بودجه به اقلیم پرداخت کند، بسیار کمتر از بودجه لازم برای حقوق کارمندان اقلیم بوده است.
سخنان بارزانی در حالی است که وی سال گذشته نیز اعلام کرده بود دولت مرکزی عراق ورشکسته شده و توانایی پرداخت بودجه اقلیم و حقوق کارمندان اقلیم را ندارد، اما دولت مرکزی در تمامی این مدت حقوق کارمندان در دیگر استان‌های عراق، حتی استان نینوا که تحت تصرف داعش است را به‌صورت تمام و کمال پرداخت کرده است. بارزانی در خصوص دلیل پرداخت حقوق سایر استان‌های عراق از سوی دولت مرکزی و عدم پرداخت حقوق اقلیم اعلام کرده است که این پرسش متوجه حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق بوده و وی باید به این پرسش پاسخ بگوید.
بارزانی با اشاره به اینکه دولت در سال گذشته نیز به‌منظور تأمین و پرداخت حقوق اقدام به گرفتن وام از شرکت‌های نفتی در قبال تحویل نفت به آنان کرده است، گفت که دولت عراق قادر به تأمین بودجه موردنیاز برای حقوق کارمندان اقلیم نیست.
درحالی‌که‌ بارزانی تأکید می‌کند که مشکل اقتصادی کنونی به دلیل کاهش شدید نرخ نفت به وجود آمده و عراق و اقلیم و تمامی کشورهای منطقه را شدیداً تحت تأثیر قرار داده است، نمایندگان پارلمان کردستان، دولت را به‌ عدم صداقت و شفافیت درزمینهٔ میزان درآمدها و هزینه‌های اقلیم و چگونگی توزیع و هزینه این درآمدها متهم می‌کنند و عامل اصلی بحران اقتصادی و عدم پرداخت حقوق را وجود فساد گسترده و عمیق در تمامی پیکره و ساختار دولت و روابط و فعالیت‌های اقتصادی اقلیم کردستان می‌دانند.
در این خصوص، خلف احمد، نماینده حزب اتحادیه میهنی کردستان (یکیتی) در پارلمان کردستان با تأکید بر اینکه میزان درآمدهای نفتی اقلیم بسیار بیشتر از بودجه لازم برای پرداخت حقوق کارمندان است، گفت که درآمدهای نفتی اقلیم بسیار مبهم است، چراکه‌ اطلاعات به‌دست‌آمده حاکی از این است که روزانه اقلیم ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه نفت را به خارج صادر می‌کند که درآمد حاصل از آن از مبلغ حقوق کارمندان بیشتر است، اما مشکل اساسی وجود فساد گسترده و عدم رعایت عدالت در توزیع این درآمدها است.
وی پیش‌بینی کرد که در صورت تداوم این وضعیت دولت در اواسط سال جاری میلادی اعلام ورشکستگی کند.
همچنین بسیاری دیگر از کارشناسان اقتصادی و نمایندگان پارلمان کردستان عراق بر این باورند که با توجه به تداوم کاهش نرخ نفت و عدم ثبات ترکیه به‌عنوان خریدار نفت اقلیم و وخیم‌تر شدن وضعیت اقتصادی، دولت اقلیم را هر چه بیشتر با خطر ورشکستگی روبرو می‌کند.
فایق مصطفی عضو کمیسیون صنایع و منابع طبیعی پارلمان کردستان اشاره می‌کند که ترکیه شریک قابل‌اعتمادی در فعالیت‌های نفتی اقلیم کردستان به شمار نمی‌آید و اگر وضعیت کنونی ادامه داشته باشد، دولت نه‌تنها قادر به پرداخت حقوق نخواهد بود بلکه با خطر ورشکستگی نیز روبرو است.
همچنین سوران عمر نماینده دیگر پارلمان کردستان از حزب جماعت اسلامی کردستان و عضو کمیسیون اقتصادی پارلمان نیز تأکید می‌کند که دولت اقلیم توانایی تأمین حقوق کارمندان را ندارد، اما احتمالاً در ماه ژوئن ۲۰۱۶ (خرداد ۱۳۹۵) می‌تواند حقوق معوقه ۴ ماه پایانی سال ۲۰۱۵ را به کارمندان خود پرداخت کند.
به‌این‌ترتیب کارمندان و حقوق‌بگیران اقلیم با قطعی ۹ الی ۱۰ ماهه حقوق خود روبرو خواهند شد و چنین مسئله‌ای مشکلات معیشتی آنان را به‌شدت وخیم‌تر کرده و احتمال وقوع نارضایتی‌های عمومی و اعتراضات خشونت‌آمیز خیابانی را نیز بیشتر می‌کند.
این در حالی است که دیگر نمایندگان نیز بر وجود ابهام و فساد در درآمدهای نفتی اقلیم تأکید می‌کنند و این فساد را عامل اصلی در وضعیت اقتصادی اقلیم می‌دانند و فرست صوفی عضو پارلمان کردستان ضمن تأکید بر ضرورت شفاف‌سازی درزمینهٔ درآمدهای نفتی، اعلام کرده است که در ماه سپتامبر ۲۰۱۵ دولت اقلیم مبلغ ۱ میلیارد دینار نفت را از طریق نفت‌کش‌ها به خارج از اقلیم صادر کرده است، اما درآمدهای حاصل از آن به‌حساب دولت واریز نشده و لازم است کمیته نظارت اقتصادی اقلیم در مورد سرنوشت این مبلغ تحقیقات لازم را به عمل آورد.
این در حالی است که اقلیم کردستان به‌جز نفت دارای منابع طبیعی دیگری نیز برای کسب درآمد است، اما از این منابع استفاده لازم به عمل نیامده و قانون مشخصی نیز برای آن تدوین‌نشده است، همچنان که شیرکو جودت عضو کمیسیون صنعت و انرژی پارلمان کردستان تأکید می‌کند که اقلیم به‌جز نفت و گاز دارای ذخایر معادن و حتی اورانیوم است، اما تاکنون هیچ قانونی برای استفاده و ساماندهی آن تصویب نشده است.
همچنین سرنوشت درآمدهای گمرکی اقلیم نیز نامعلوم است و تا به‌ امروز مشخص نیست که‌ درآمدهای گمرکی مرزهای اقلیم کردستان در دست چه‌ کسی است، حتی وزارت دارایی اقلیم نیز از سرنوشت این درآمدهای مرزی اظهار بی‌اطلاعی کرده‌ است.
درخواست نمایندگان پارلمان ازجمله‌ سوران عمر نماینده‌ جماعت اسلامی و علی‌محمد صالح نماینده‌ جنبش تغییر نیز برای شفاف‌سازی در مورد درآمدهای مرزی و نفتی اقلیم، با واکنش شدید دولت روبرو شده‌ و این افراد به‌ تلاش برای ایجاد اغتشاش و ناامنی در اقلیم متهم شده‌اند.
مناقشات میان پارلمان و دولت اقلیم بر سر میزان درآمدها و بحران اقتصادی به‌شدت ادامه دارد و در این میان شهروندان اقلیم در شرایطی بسیار دشوار به سر می‌برند و اعتراضات گاه‌به‌گاه آنان نیز تاکنون راه به‌جایی نبرده است.
همچنان که نیچروان بارزانی تأکید می‌کند که دولت با کسری بودجه شدید و هزینه ۱ میلیارد و ۶۰۰ صد میلیون دلاری آوارگان و افزایش ۲۸ درصدی جمعیت اقلیم به دلیل ورود آوارگان، روبروست و تظاهرات و اعتراضات مردمی علیرغم مشروع و به‌حق بودن هیچ نتیجه‌ای را به دنبال ندارد؛ چراکه پولی برای پرداخت به آنان در خزانه دولت موجود نیست.
تداوم این بحران اقتصادی و اظهارات مقامات ارشد اقلیم نشان می‌دهد که افق روشنی برای حل این بحران دیده نمی‌شود و به نظر نمی‌رسد که حداقل تا چند ماه آینده نیز تغییرات مثبتی در آن به وجود آید.
از سویی دیگر، اقلیم کردستان به‌جز بحران اقتصادی با جنگ داعش و مهم‌تر از آن بحران سیاسی فراگیر روبرو است که با پایان مدت قانونی ریاست مسعود بارزانی بر اقلیم ظهور کرد. بارزانی روز سه‌شنبه (۶ بهمن/ ۲۶ ژانویه)نشست فراگیری را با احزاب اقلیم به‌منظور بررسی این بحران‌ها انجام داده و تصمیماتی نیز برای حل آن‌ها اتخاذ شد، اما با توجه به پیشینه این احزاب و نیز بایکوت نشست از سوی دو حزب جنبش تغییر و جماعت اسلامی از پنج حزب اصلی اقلیم، به‌ نتیجه‌ رسیدن این نشست و اجرایی شدن تصمیمات آن دشوار به‌ نظر می رسد و حتی در صورت اجرایی شدن تصمیمات آن برای حل بحران سیاسی و به‌ نتیجه‌ رسیدن آن ها، با توجه‌ به‌ ارزیابی کارشناسان مسائل اقتصادی و سیاسی و همچنین شخصیت های سیاسی اقلیم کردستان، هیچ تغییری در بحران عمیق اقتصادی کنونی به‌ وجود نخواهد آمد، زیرا بحران اقتصادی اقلیم کردستان مولود بحران سیاسی نیست و ارتباطی با آن ندارد؛ حال آنکه‌ تشدید بحران اقتصادی می تواند بحران سیاسی را عمیق تر و تبعات آن را بیش از پیش برای اقلیم کردستان خطرناک تر کند.

کد مطلب: ۹۹۸۵۸  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۱۱/۸  |  ساعت: ۱۴ : ۴۷
لینک گروه تلگرام پایگاه خبرگزاری کردنور

شناسه خبر : 14367

این خبر رو هم ببینید

وظیفه خطیر نمایندگان کردستانی در آستانه تشکیل دولت/محمد هادیفر

در چهار دهه گذشته هر چهارسال یک انتخابات ریاست جمهوری و هر هشت سال یک …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 1 =