خانه / فرهنگی / نگاهی به ترجمه کتاب «صوم القلب» اثر دانشمند کُرد ترکیه ای به زبان فارسی/ دکتر شهباز محسنی

نگاهی به ترجمه کتاب «صوم القلب» اثر دانشمند کُرد ترکیه ای به زبان فارسی/ دکتر شهباز محسنی

اخیرا سفری به شهر مشهد کردم. به کتابفروشی امام در خیابان دانشگاه رفتم و کتابی تازه انتشار یافته نظرم را جلب کرد به نام«صَومُ القلب» اثر شیخ عمار بن یاسر بدلیسی؛ که نشر مولی به چاپ رسانده بود

این کتاب در اصل به عربی نگاشته شده و دکتر محمد یوسف نیّری، استاد دانشگاه شیراز آن را به فارسی ترجمه کرده و تعلیقاتی نیز بر آن افزوده است.
عمار بن یاسر بدلیسی از دانشمندان بارز قرن ششم هجری است. در کتابهای نفحات الأنس(ص ۴۱۷)، حبیب السیر(ج۳، ص ۳۶) و لغتنامه دهخدا در باره این شخصیت اطلاعات مختصری آمده است. عمار یاسر از عرفایی است که مرید و شاگرد عرفای بزرگی چون سهروردی و نجم الدین کبری بوده است. از کردهای شهر بدلیس در ترکیه کنونی که در سال ۵۸۲  هجری قمری وفات یافته است.
 
دکتر نیّری مترجم کتاب، با شیفتگی زیادی از کتاب و مؤلف آن یاد کرده است که بد نیست از مقدمه آن مطلبی را نقل کنم: «نخستین بار، که بیش از سی سال از آن روزگار می گذرد، نام رساله صوم القلب نوشته شیخ عمار بن یاسر بدلیسی را در خطّ شریف رضوان مآب استاد دکتر عبدالحمید گنجویان یافتم که دیده جان را روشن کرد و دل را به کمند آن غبار گرفته قرن ها گرفتار. یک سال به جستجوی این کتاب پرداختم و هیچ اثری از آن نیافتم. فهرست کتاب های خطی را زیر و رو کردم و از کتاب شناسان و نسخه شناسان نیز سراغ گرفتم اما هیچ چیز حتی خبری از آن به دست نیاوردم. شادروان استاد دانش پژوه که از شوقم باخبر بودند و چند بار به دیدارشان رفته بودم روزی گفتند: فلانی از این کار صرف نظر کن زیرا از این کتاب فقط نامی در تذکره ها آمده اما نشانی از آن نیست.
 
با این همه نومید نشدم و با کتابخانه­های کشورهایی که حدس می زدم گمشده ام در آنها باشد تماس گرفتم و به قول مولانا به هر جمعیتی نالان شدم و به هر شخصیتی که اهلیت داشت نامه نوشتم.
 
از جمله خطی به سازمان کتاب ایران نوشتم و از مدیر وقت آن شادروان استاد ایرج افشار کمک خواستم. پاسخ آن زنده یاد هم مثل دیگران منفی بود اما لطف کردند و قسمتی از نامه ام را در مجله آینده(سال ششم، ش ۱۲-۹ ص۱۱۱) چاپ کردند.
 
پنج ماه از چاپ نامه موصوف گذشت تا آنکه در همان مجله (سال هفتم،ص ۵، ص۴۰۲) گزارشی از استاد فریتز مایر در باره رساله صوم القلب به چاپ رسید.
 
خلاصه سخن ایشان این بود که رساله صوم القلب و بهجة الطایفه که هر دو از آثار شیخ عمار بن یاسر بدلیسی است در یک مجلد در کتابخانه دولتی برلین تحت شماره ۲۸۴۲ نگاهداری می شود و هردو نسخه قدیمی و منحصر به فرد است.
 
این خبر بسیار شادم کرد اما اندیشه دستیابی به نسخه ای یگانه و ارزشمند، که سخت مشکل و بلکه محال می نمود، خاطرم را بیازرد.
 
هفده ماه از آن روز گذشت و تقریبا امید و شوق داشت به نومیدی بدل می شد که لطف حق یار شد و در نیمه ماه مبارک رمضان که با تابستان گرم ۱۳۶۱ مقارن بود هردو رساله صوم القلب و بهجة الطایفه به لطف و پایمردی استاد دکتر گنجویان به دستم رسید. ابتدا رساله صوم القلب و سپس بهجة الطایف را بازنویسی کردم و بسیاری کلمات محو شده را به حدس و قراین کلام خواندم و آن دو را ترجمه کردم…».
 
حال می خواهم بگویم که نمونه این گونه آثار مربوط به علما و دانشمندان اسلامی از جمله فرهیختگان کرد زیادند که در گوشه و کنار کتابخانه های کشورهای گوناگون از آسیا گرفته تا اروپا و حتی آمریکا پراکنده اند و خاک می خورند و چشم انتظار محققانی اند که آستین همت بالا بزنند و با احاطه و شایستگی علمی به احیای این آثار بپردازند.
 
 
 
کد مطلب: ۹۱۸۷۴  |  تاريخ: ۱۳۹۴/۶/۳۱  |  ساعت: ۸ : ۵۵

شناسه خبر : 19689

این خبر رو هم ببینید

برگزاری اولین جشنواره «دختران امروز» در کردستان

مشاور امور بانوان آموزش‌و‌پرورش کردستان از برگزاری اولین جشنواره فرهنگی ـ هنری «دختران امروز» با …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − 12 =