خانه / اجتماعی / کشاورزی کردستان نیازمند تحولات زیربنایی و علمی/وضعیت کشاورزی کردستان شکننده است

کشاورزی کردستان نیازمند تحولات زیربنایی و علمی/وضعیت کشاورزی کردستان شکننده است

کردستان با وجود داشتن منابع آبی فراوان و سدهای پرآب کشور، در میان استان های کشور پایین ترین سطح محصولات زراعی و آبی کشور را داشته و عمده محصولات زراعی استان کشت دیم است

کشاورزی هر منطقه ای به عنوان یکی از پاشنه های آشیل اقتصاد آن منطقه همواره مطرح و حائز اهمیت بود است. تولید، فرآوری و عرضه در بخش کشاورزی به عنوان یکی از فاکتورهای مهم در اشتغال و حرکت چرخ اقتصادی هر دیاری می تواند نقشی تعیین کننده در زندگی، سلامت و امنیت غذایی داشته باشد به طوری که بخش های صنعت و خدمات را تحت الشعاع خود قرار می دهد.
 
بی شک رونق کشاورزی به رونق تولید پایدار، فضای کسب و کار و امنیت و سلامت غذایی هر ملتی منجر می شود و همین عوامل دست به دست هم داده و فقر و نداری را ریشه کن می کند.
 
حال این سؤال پیش می آید که کشاورزی کردستان در کل کشور چه جایگاهی دارد و آیا این جایگاه اقتصاد پررونقی را برای استان رقم زده است یا اینکه طبل مدیران باز هم توخالی است؟
 
بازدید، تنها دستاورد سفر وزیر جهادکشاورزی به کردستان
 
ریاست جمهوری و هیات همراه پس از دو سال از سپری شدن دولت یازدهم بالأخره سفری یک روز به استان کردستان داشتند که وزیر جهادکشاورزی یک روز پیشتر به کردستان آمد.
 
در این سفر وزیر جهادکشاورزی به قروه و دهگلان سفری داشته و صرفاً به بازدید از چند طرح پرداخت و بدون هیچ دیداری با تشکل های صنفی کشاورزی و کشاورزان به پایتخت بازگشت.
 
از دیگر نکات این سفر می توان به بازدید معاون رییس جمهوری و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی به همراه وزیر جهاد کشاورزی و جمعی از مسئولان استانی از گلخانه هیدروپونیک توت فرنگی سنندج اشاره کرد که بازخورد این بازدید، ترویج این طرح به سایر استان های کشور بود آن هم بدون هیچ تخصیص منابع اعتباری به کردستان و یا تقویت زیرساخت های کشت توت فرنگی و پرورش گلخانه ای در استان که نیاز امروز این محصول بومی در کردستان است.
 
وضعیت کشاورزی کردستان در آمارنامه وزارت جهادکشاورزی
 
اما یکی از سؤالاتی که مطرح است اینکه وقتی کشاورزی محور اقتصاد کردستان است وضعیت و جایگاه آن در جدول کشور کجاست و چرا آمارها مبهم و چند پهلو است.
 
استان کردستان از حیث وضعیت کشاورزی و سهمش در تولید ناخالص ملی خیلی کمتر از یک درصد است و بر طبق آمار جهادکشاورزی رده بهتری از رده ۲۵ کشوری نداشته است و در کل برخی از استان های کویری وضعیت بهتری از استان کردستان دارند.
 
گندم، سیب زمینی و توت فرنگی محصولات استراتژیکی هستند که جایگاه های یک تا ششم کشوری را برای کردستان رقم زده اند که با توجه به پیشرفت کشاورزی سایر استان ها و بهبود کشت اراضی و آبیاری مدرن این جایگاه هم اکنون برای کردستان متزلزل شده است.
 
بر اساس آمارنامه وزارت جهادکشاورزی تا سال ۹۲ استان کردستان از حیث طرح های تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی و پایاب سده و بندها به همراه طرح های احیا و توسعه کشاورزی عملکردش صفر بوده و ۳۰ هزار تن کودشیمیایی هم در این استان به فروش رسیده است.
 
کردستان با وجود داشتن منابع آبی فراوان و سدهای پرآب کشور، در میان استان های کشور پایین ترین سطح محصولات زراعی و آبی کشور را داشته و عمده محصولات زراعی استان کشت دیم است.
 
از نظر تولید گندم، استان کردستان از لحاظ سطح کشت گندم رتبه اول را داشته و این در حالی است که از نظر تولید تا سال ۹۲ رتبه چهارم کشوری در تولید این محصول استراتژیک را داشته و از نظر تولید جو رتبه شاخصی ندارد.
 
علاوه بر تولید جو کردستان در تولید ذرت، لوبیا، عدس و سایر حبوبات در رده های آخر جدول قرار گرفته است.
 
رتبه ۲۷ برای محصولات باغی کردستان
 
با وجود مقام اول برای تولید توت فرنگی در استان کردستان اما تولید محصولات باغی این استان تا سال ۹۲ رتبه ۲۷ کشوری را دارا بوده و ۰٫۶۲ درصد از محصولات باغی کشور در کردستان تولید می شود.
 
استان کردستان در تولید سیب زمینی در سه مقام اول کشور قرار دارد ما در تولید محصولاتی چون پنبه، سویا، توتون و تنباکو، چغندر، کلزا و دانه های روغنی، محصولات صنعتی، پیاز، سبزیجات و سیفی جات، محصولات جالیزی و گلخانه ای و محصولات دایمی در رتبه های آخر کشوری است.
 
علاوه بر این محصولات کردستان همچنین در تولید شبدر و یونجه رده های متوسط و در تولید علوفه و کاه رتبه های آخر جدول را از آن خود کرده است.
 
در کنار محصولات کشاورزی محصولات دامی و فرآورده های آن هم جایگاه مطلوبی در میان کل استان های کشور نداشته و استان کردستان در سطح متوسط و پایین تر قرار گرفته است.
 
سهم صفر درصدی کشاورزی کردستان از صندوق توسعه ملی
 
بر اساس جدول توزیع استانی اعتبارات قرارداد عاملیت تسهیلات ریالی سرمایه ای آب و کشاورزی صندوق توسعه ملی در سال ۹۴ با عاملیت بانک توسعه تعاون در مناطق برخوردار سهم استان کردستان از این اعتبارات صفر بوده است.
 
استان کردستان در کنار استان های آذربایجان غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی و جنوبی، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان سهمی از این اعتبارات نداشته است.
 
گفتنی است بیشترین درصد از اعتبارات قرارداد عاملیت تسهیلات ریالی سرمایه ای آب و کشاورزی صندوق توسعه ملی در سال ۹۴ به استان های تهران و خوزستان اختصاص یافته است.
 
استان اصفهان پیشتاز صادرات کشاورزی
 
سرپرست اداره کل گمرک استان اصفهان می گوید: سال گذشته ۲۸ هزار تن محصول کشاورزی و غذایی به ارزش ۴۰ میلیون دلار از این استان صادر شد.
 
استان اصفهان با ۵۶۰ هزار هکتار از وسعت ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار هکتاری استان اصفهان زمین کشاورزی، توان تولید پنج میلیون و ۲۰۰ هزار تن در سال های عادی است که با توجه به سطح زیر کشت ۲ برابری استان در مقابل اصفهان کمتر از ۴۰ درصد محصولاتشان در کردستان تولید می شود.
 
فاصله هزار تا میلیون محصولات تولیدی استان کردستان در مقابل سایر استان های کشور امری مشهود و غیرقابل انکار است که باید ریشه یابی شود.
 
وضعیت کشاورزی کردستان به شدت شکننده است
 
رئیس خانه کشاورز در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار کردپرس گفت: در کل در کردستان ۲ میلیون تن محصول کشاورزی در یک میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار با ۱۱۰ هزار بهره بردار بخش کشاورزی که ۷۷۰ هزار نفر در این حوزه زیست می کنند.
 
حسن محمدی اضافه کرد: این ۷۷۰ هزار نفر محصولاتی چون گندم، عسل، کاه، یونجه سیب زمینی، مرغ، گوشت، شیر و غیره تولید می کنند که درآمد سالانه یک کشاورز در خوشبینانه ترین حالت به طور متوسط ۲٫۵ میلیون تومان در سال خواهد بود به طوری که این ۷۷۰ هزار نفر زیر خط فقر زندگی می کنند.
 
وی در مورد محصولات استراتژیک کردستان گفت: از کل گندم کردستان تا کنون ۳۱۰ هزار تن از سوی مراکز خرید و سیلوها خریداری شده است.
 
این در حالی است که بر طبق آخرین آمار سخنگوی خرید تضمینی گندم در بانک کشاورزی، استان های خوزستان، گلستان و فارس رتبه های اول تا سوم خرید گندم را دارند.
 
محمدی یادآور شد: از سطح ۵۵۰ هزار هکتار از اراضی کشت گندم ما دیم و ۱۲۰ هزار هکتار آبی بوده و شاخص تعیین کننده گندم استان خشکسالی بوده و در شرایط خشکسالی و گرما محصول گندم قابل چشمگیری نخواهیم داشت.
 
وی تصریح کرد: پیش بینی می شود به دلیل محدودیت منابع آبی محصولات سیب زمینی و یونجه به عنوان دو محصول استراتژیک بعد از گندم با توجه به افت آب دهی چاه ها وضعیت مطلوبی در تولید نداشته باشد و درآمد سرانه کردستان از تولید ناخالص ملی به شدت کاهش یابد.
 
بحران سازی آب منطقه ای، کشاورزان را متضرر ساخت
 
آمارهای غلط و بحران سازی آب منطقه ای، آب کردستان را به نفع استان های دیگر مصادره کرده است.
 
رئیس خانه کشاورز با بیان این مطلب گفت: اختصاص ۲ میلیون مترمکعب آب کردستان به استان های زنجان، همدان، ایلام، آذربایجان و دیگر استان ها جفا در حق کردستان است.
 
وی خاطرنشان کرد: مدیریت آب از سوی امور آب منطقه ای کردستان لازم است و آن ها در زمینه آماردهی کوتاهی کرده اند که باید پاسخگوی مردم باشند و این نشان می دهد دولت و وزارت نیرو با مردم روراست نیست.
 
محمدی افزود: باتوجه به ۱۵ میلیارد متر مکعب بارندگی در استان متوسط اراضی در اختیار کشاورزی استان دیم بوده و اراضی آبی آنقدر ناچیز است که به چشم نمی آید.
 
وی اذعان کرد: درآمد کشاورزان کردستانی نه تنها کفاف آن ها را نمی دهد بلکه کشاورزان مجبورند با یارانه ۴۰ هزار تومانی دولت قبل سر کنند و یا به نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی سر کنند.
 
به گفته وی بر اساس آخرین آمار جراید ۱۶۰ هزار نفر از مردم کردستان که غالبا سرپرستان خانوار هستند از مستمری بگیران کمیته امداد امام خمینی (ره) بوده و ۴۰ هزار نفر هم تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند و این ۲۰۰ هزار نفر کشاورز تحت پوشش برای استان یک شاخص خطرناک است که بجز نابودی کشاورزی تبعات بدتری را هم به دنبال دارد.
 
رئیس خانه کشاورز با انتقاد از وزیر جهاد کشاورزی گفت: مدیران حوزه کشاورزی کردستان ضعیف هستند و توانایی تغییر در بخش کشاورزی را ندارند که چوب این بی تدبیری ها را مردم و کشاورزان می خورند.
 
وی اظهار کرد: به عنوان نماینده کشاورزان اعلام می کنم که آتش به جان بخش کشاورزی استان کردستان افتاده و این آتش متوجه شهرها می شود. بالارفتن مهاجرت، افزایش حاشیه نشینی، افزایش بیکاری و تکدی گری از جمله معضلاتی است که گریبانیگر شهرها شده است و لازم است مسئولانه با این مسائل برخورد کنیم.
 
وی با اشاره به اینکه ۳۰ درصد از میلیاردها مترمکعب رواناب های کردستان وارد منابع زیرزمینی می شود، افزود: عدم مدیریت صحیح در امورآب کردستان و کرمانشاه، جهادکشاورزی و منابع طبیعی کشاورزی کردستان را به ورطه نابودی کشانده است.
 
رئیس خانه کشاورز استان گفت: یک هزار و ۸۰۰ هکتار از باغات پایین دست قشلاق متضرر بی تدبیری امور آب منطقه ای کرمانشاه و کردستان شده اند که نه تنها استانداری بلکه ستاد بحران و جهادکشاورزی واکنشی نشان ندادند و کشاورزی سنندج در آتش بی آبی سوخت.
 
وی در پایان تصریح کرد: وجدان بیدار این مسائل و مشکلات را می بیند و اگر کشاورز زبان ندارد نمایندگان مردم، تشکل های زیست محیطی و مردمی باید زبان آن ها شوند.
 
وضعیت کشاورزی کردستان در این گزارش تشریح شد و بر مسئولین بایسته است برای تغییر این وضعیت راهکارهای اندیشمندانه و کاربردی داشته باشند تا اقتصاد کردستان که بر پایه کشاورزی است فلج نشده و محرومیت از چهره استان زدوده شود.
 
گزارش: مژگان وفایی
منبع: کرد پرس

شناسه خبر : 7365

این خبر رو هم ببینید

یک بانو با نگاهی از جنس توانستن/از ویلچرنشینی تا نویسندگی ۳۲ عنوان کتاب

سیده عطیه شیخ‌احمدی، بانوی سنندجی که براثر یک اتفاق از گردن به پایین قطع نخاع …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + پانزده =